Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/12378 K.2023/4941

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince son bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda davacı Hazine vekilinin ve asli müdahil Orman İdaresi vekilinin davalarının reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili ve asli müdahil Orman İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik , süre , temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Dava konusu; ... ili Ereğli ilçesi ... Köyü, Çevrikçayı Mevkii 590 parsel 5540 m2 tarla vasfıyla 14.11.1991 tarihinde komisyon kararı ile 1/2 şer hisselerle ... ve ... adlarına iken ... vefatı üzerine 24.05.2002 tarihinde ırs yoluyla 5/40 hisse ile ..., 3/40 ar hisselerle ..., ..., ..., ..., ... adlarına kayıtlı taşınmaza ilişkindir. Dava konusu taşınmaz yenileme kadastrosu neticesinde 126 ada 92 parsel numarası ile 6817 m2 ve tarla vasfındadır.

2.Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; dava konusu 590 parselin Kadastro Komisyonunun 22.05.1991 tarihli ve 43 ... kararıyla yarı yarıya ... ve ... adlarına tesciline ve tutanağın beyanlar hanesindeki tüm ibarelerinin iptaline karar verildiğini, 3303 ... Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun (3303 ... Kanun) gereği yer altındaki madenlerin Devlete ait olduğuna dair şerhin iptalinin kanunlara aykırı olduğunu, tespitin eksik inceleme araştırma ile yapıldığını, taşınmazın tamamının Devlete ait olduğunu ve Hazine adına tescili gerektiğini, bu nedenle komisyon kararının kaldırılarak taşınmazın Hazine adına tescilini istemiştir.

3. Asli müdahil Orman İdaresi vekili 17.02.2010 tarihli dilekçesinde; dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu, gerek tapu gerek zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı iddiası ile davanın reddini, asli müdahilliğin kabulü ve taşınmazın Hazine adına orman vasfıyla tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi vermemekle birlikte yargılama devam ederken bir kısım davalılar (..., ... , ..., ... , ..., ... ve ...) vekili; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.Dava ilk olarak; KDZ. Ereğli Kadastro Mahkemesinin 2002/26 Esas ... dosyası ile Hazine tarafından ... ve Mürvet Kaya’ya karşı açılmış olup 25.06.2002 tarihinde İlk Derece Mahkemesince bu dava dosyasının 1991/32 Esas ... dosya ile birleştirilmesine karar verilmişse de 19.02.2003 tarihinde dava konusu 590 parsele ilişkin davanın tefrikine karar verilerek dosya aynı mahkemenin 2003/30 Esas numarasını almıştır.

2.İlk Derece Mahkemesinin 05.11.2003 tarihli ve 2003/30 Esas, 2003/106 Karar ... kararı ile tüm belge ve deliller mahallinde yapılan keşif ve dinlenen mahalli bilirkişi beyanları ile dava konusu taşınmazı davalı taraf ve gerekse murisleri tarafından çok uzun yıllar kullanıldığı taşınmazın tarım arazisi olduğu, sadece Tezkire-i Samiye sebebiyle şahıslar adına yapılan tespitin ek karar ile iptal edildiği, komisyonca inceleme sırasında taşınmazın zilyetleri adına tesciline imkan tanıyan değişiklikle zilyetleri adına tesciline karar verildiği Hazinenin doğrudan bu yerle ilgisinin bulunmadığı,

hukuken korunmaya değer bir hakkı da olmadığından Hazinenin davasının reddine dava konusu taşınmazın tespitteki niteliği aynı kalmak üzere malik hanesinin tamamının 40 pay kabul olunarak 20 payının ..., 5 payının ..., 3 er payının ..., ..., ... ve ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV . BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 14.09.2004 tarihli ve 2004/8176 Esas, 2004/9340 Karar ... ilamı ile eksik araştırma inceleme ile karar verildiği, dayanak tapu kaydının yerine uygulanmadığı, yerel bilirkişi beyanlarının soyut ve tutanak içeriğine aykırı düştüğü halde tutanak bilirkişi dinlenerek çelişkinin giderilmediği, tanık dinlenmediği, fen bilirkişisinde krokili rapor alınmadığı usulüne uygun araştırma ve inceleme yapılması gerektiği, 17.01.1326(1910) tarihli ve 289 ... ’de belirtilen Havza-i ... ve sözü edilen ... ’de sonradan yapılan değişiklikler gözetilerek toplanmış ve toplanacak delillerle karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1.Bozma sonrasında dosya aynı İlk Derece Mahkemesinde 2005/2 Esas numarasını almış olup bu dosya yine aynı mahkemenin 1991/32 Esas ... dosyası ile tekrar birleştirilmişse de 24.01.2019 tarihli celsede 590 parsel yönünden tekrar tefrik kararı verilerek şimdiki esasını almıştır.

2. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte incelendiğinde.

İlk Derece Mahkemesinin yapmış olduğu keşifte alınan beyanlardan anlaşıldığı üzere İlk Derece Mahkemesinin 1991/32 Esas ... dosyasında birleştirilen taşınmazların davalıların kök murisi Abdullah tarafından kullanıldığı, ... ölmeden önce 1960'lı yıllarda taşınmazları çocukları arasında taksim ettiği, bu taksim neticesinde dava konusu eski 590 parselin, Aynur ve Mürüvet'in kullanımında olduğunun anlaşıldığı,

taşınmazın mahalli bilirkişilerce her ne kadar 1985-1986 yıllarından sonra kullanılmadığı beyan edilmişse de taşınmazın tapulama tutanağının 1981 yılında oluşturulduğu ayrıca mahalli bilirkişilerin kadastro çalışmaları yapıldığı dönemde taşınmazın kullanıldığını beyan ettikleri, taşınmaza uygulanan tapu kaydı sorulduğunda ise taşınmazın mevki olarak tapu kaydına uyduğu ancak sınırlarını bilmediklerini, taşınmazın Abdullah tarafından satın alındığını bildiklerini beyan ettikleri,

tapu kaydının sınırları itibari ile dava konusu taşınmazı tam olarak kapsadığı tespit edilemediğinden tapu kaydına itibar edilmemiş olup taşınmazın zilyetlikle kazanılıp kazanılamayacağının araştırıldığı, Orman İdaresi yönünden alınan raporlarda taşınmazın orman sayılmayan alanlardan olduğunun tespit ediliği, hava fotoğrafları, memleket haritaları ve amenajman plan haritalarına bakıldığında da taşınmazın 1955,1960 ve 1982 yıllarında da orman sayılmayan alanlarda kaldığının görüldüğü, ziraat bilirkişisinden alınan raporda taşınmazın çevre parsellerle aynı özelliği taşıdığı, zilyetlikle iktisap edilecek yerlerden olduğu,

taşınmazın keşif tarihinde 2016 yılında tarım arazisi olarak kullanılmadığı ve son 20 yıldır kullanılmadığı görülmüşse de mahalli bilirkişilerin beyanlarının raporlardaki tespitlerle aynı doğrultuda olduğu anlaşıldığından beyanlarına itibar edilerek taşınmazın tespit tarihinde zilyetlikle kazanılma şartlarının yerine getirildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davacı Hazinenin 2005/2 Esas ve asli müdahil Orman İdaresinin açmış oldukları davanın reddine, ... ili Ereğli ilçesi ...

Mahallesinde bulunan eski 590 parsel ... taşınmazın kadastro komisyon tespitinin iptali ile yeni ada parsel numarası olan 126 ada 92 parsel adı altında tamamı 32 pay kabul edilerek. 16 payın ..., 3 payın ..., 3 payın ..., 3 payın ..., 3 payın ..., 3 payın ..., 1 payın ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili ve asli müdahil Orman İdaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırma inceleme ile karar verildiğini re'sen dikkate alınacak nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

2. Asli müdahil Orman İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazın orman olduğunu ve zilyetlikle kazanılamayacağını, re'sen dikkate alınacak nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası

3. Değerlendirme

1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, davacı Hazine vekili ve asli müdahil Orman İdaresi vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda şahıslar adına yapılan 09.11.1981 tarihli tespitin 01.05.1984 tarihinde Teskere-i Samiye ve Havza-i Famiye içinde kaldığından ve kamu emlakı niteliğinde olduğundan bahisle tapulama harici bırakılmasına karar verilmiş, kararın askı ilanı üzerine yapılan itiraz neticesinde ise 590 parselin yarı yarıya Abdullah kızı ... ile Şaban kızı Mürvet Kaya adlarına düzeltilerek Tapu Siciline tesciline tutanağın beyanlar hanesindeki tüm ibarelerinin iptaline ve diğer niteliklerinin aynen onayına şeklinde karar verilmiş olup, davacı Hazine tarafından komisyon kararına karşı dava açılmasının sebebi.

17.01.1326 (1910) tarihli ve 289 ... Tezkere-i Samiye ve 05.02.1958 tarihli ve 4/9925 ... Bakanlar Kurulu Kararnamesiyle kömür havzası olarak belirtilen ve sınırları genişletilerek ... Taş Kömürü Havzasının Bartın, ..., ... ve ... illerinin ileri kısımlarını da kapsamı içine alıp bu taşınmazları “kamu malı” sayması, ayrıca 10.10.1983 tarihli ve 96 ...

Türkiye Taş Kömürü Kuruluşu Hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararname ile kömür sahasının kamu malı haline getirilmiş olması her ne kadar 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 718 inci maddesinde "Arazi üzerindeki mülkiyet , kullanılmasında yarar olduğu ölçüde üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar ." şeklinde düzenleme yapılmışsa da 3303 ... Kanun'un 2 ve 3 üncü maddeleriyle 3213 ... Maden Kanunu'nun (3213 ...

Kanun) 4 üncü maddesi hükmü gereği taşınmaz malikleri iktisap ettikleri taşınmazların altına malik olamamaktadır. Bu nedenle davalı gerçek kişiler adına komisyonca tescil kararı verilmişse de arzın altında bulunan madenlerin Devlete ait olduğunun tapu kütüğüne şerh verilmek suretiyle davalılar adına tescile karar verilmesi gerekmektedir.

İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bu nedenle kanunun olaya uygulanmasında eksik olup o halde İlk Derece Mahkemesince hükmün 1 inci fıkrasının 2 inci paragrafına "... tapuya kayıt ve tesciline," cümlesinden sonra gelmek üzere "taşınmazın altındaki madenlerin Devlete ait olduğunun tapu kütüğüne şerh verilmesine” cümlesinin eklenmesi gerekmektedir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 ... Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı Hazine vekilinin ve davalı ... İdaresi vekilinin temyiz itirazlarının V.C.3.2 no.lu bentte yazılı nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hükmün 1 inci fıkrasının 2 inci paragrafına "... tapuya kayıt ve tesciline, " cümlesinden sonra gelmek üzere "taşınmazın altındaki madenlerin Devlete ait olduğunun tapu kütüğüne şerh verilmesine” cümlesi eklenmek suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, sair temyiz itirazlarının V,C.3.1 no.lu bentte yazılı nedenlerle REDDİNE,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,