Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/12516 K.2023/4468

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kadastro tespitine itiraz davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.1986 yılında ... köyünde yapılan kadastro çalışmaları sırasında, 1021 parsel ... taşınmaz 45750 m2 yüzölçümü ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ... ve arkadaşları adına tespit edilmiş, Orman Yönetimi taşınmazın orman vasfı ile tesciline karar verilmesi istemi ile ... ve arkadaşları ise pay oranlarına yönelik olarak itiraz etmiş, kadastro komisyonunca Orman Yönetiminin itirazının reddine, gerçek kişilerin itirazının kabulü ile taşınmazın belirtilen paylar oranında ... ve arkadaşları adına tesciline karar verilmiştir.

2. Yargılama sırasında yapılan yenileme kadastrosu sonucu eski 1021 parsel ... taşınmaz 152 ada 43 parsel sayısı ve 46214,04 m2 yüzölçümü ile tespit edilmiş, yenileme kadastrosuna ilişkin kadastro tutanak aslı dosya içerisine gönderilmiştir.

3.Davacı ... Yönetimi, 15.02.1991 tarihli dava dilekçesi ile 1021 parsel ... taşınmazın eski tarihli memleket haritası ve amenejman planına göre orman sayılan yerlerden olduğunu belirterek davalılar adına yapılan tespitin iptali ile taşınmazın orman vasfı ile tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, dava konusu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunu ve murislerinden kendilerine intikal ettiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.01.2015 tarihli ve 2002/8 Esas, 2015/3 Karar ... kararıyla; davanın reddine, dava konusu taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 18.01.2018 tarihli ve 2017/7291 Esas, 2018/285 Karar ... bozma ilamında özetle; "dava konusu taşınmaza ilişkin hükme esas alınan 04.11.2014 tarihli bilirkişi raporunda incelemeye konu edilen memleket haritası ve hava fotoğraflarının tarihleri belirtilmediği, taşınmaz üzerinde bulunduğu belirtilen ... ağaçlarının dağılımı ve yaşlarının açıklanmadığı, davanın kısmen kabulü ile 7500 m2 kısmının orman vasfı ile tesciline ilişkin ilk hükmün taraf teşkili yönünden sair hususlar incelenmeksizin bozulduğu,

Yargıtay bozma ilamı öncesi alınan orman bilirkişi raporunda taşınmazın doğusundaki 7500 m2 yüzölçümlü bölümün eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarına göre orman sayılan yer olduğunun bildirildiği, Yargıtayın bozma ilamı sonrasında alınan orman bilirkişi raporunun ekindeki hava fotoğrafı gösteriminde de; bu alanda ağaçlar olduğunun görüldüğü, ancak raporda bu ağaçlık alan ile ilgili bir değerlendirme yapılmadığı, hava fotoğrafı stereoskopik olarak incelenmek sureti ile taşınmazın orman sayılan yer olup olmadığının tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenmediği,

bu sebeplerle yeni bilirkişiler eşliğinde keşif ve inceleme yapılarak taşınmazın gerçek niteliğinin en eski memleket haritası ve hava fotoğrafları da incelenmek sureti ile belirlenmesi, ayrıca taşınmaz komisyon kararı ile tespit edildiği halde davanın reddi halinde tespit gibi tesciline ilişkin hüküm kurulmasının da doğru olmadığı" gereğine değinilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; uzman bilirkişiler tarafından düzenlenen raporlarda dava konusu taşınmazın eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarına göre orman sayılmayan yerlerden olduğunun belirlenediği gerekçesi ile davanın reddi ile dava konusu eski 1021 (yeni 152 ada 43) parsel ... taşınmazın Uygulama Tespit Tutanağındaki yüz ölçümü ile (46214,04 m2) 04.02.1991 Tarih 1991/46 ... Komisyon Kararında belirtilen şekilde payları oranında davalılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde dava konusu taşınmaza ilişkin düzenlenen bilirkişi raporlarının çelişkili olduğu,ilk raporda taşınmazın kısmen orman sayılan yerlerden olduğu belirtildiği halde sonraki raporlarda tamamının orman sayılmayan yerlerden olduğu yönünde rapor düzenlendiği, bu çelişkiler üzerinde durulmadan hüküm kurulduğu, ormanların hiç bir şekilde kazanılmasının mümkün olmadığını, eksik inceleme ile verilen kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 ... kanunun 1 inci maddesi.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmişse de eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuştur. Şöyle ki dava tarihi itibari ile çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastro çalışması yapılmamışken bozmadan sonra düzenlenen orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde yargılama sırasında orman kadastrosu ve 2/B çalışması yapıldığı bilgisine yer verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporunda yazan bu ilgiyi denetlemek amacıyla bir araştırma yapılmamış, böyle bir çalışma yapılmışsa; dava konusu taşınmazın orman tahdidindeki konumunun ne olduğu üzerinde durulmamıştır.

Bozma ilamı öncesinde düzenlenen bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın 7500m2 kısmının eylemli orman olduğu bildirildiği halde bozma ilamı sonrası alınan raporlarda taşınmazın hem eylemli halinin hem de eski tarihli belgelerde orman sayılmayan açık alanda kaldığı şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Ancak rapor eki memleket haritası ve hava fotoğraflarında taşınmazın doğu sınırında tescil harici alanda ağaçlık bir alan olduğu, bu ağaçlık kısmın dava konusu parselin doğu kısmında da devam ettiği görülmüş ancak bilirkişilerce taşınmaz içindeki bu ağaçlık alanın ne olduğu hususunda bir açıklama yapılmamış, ilk raporlarda 7500 m2 lik orman olarak gösterilen alanın hava fotoğrafındaki ağaçlık kısım olup olmayacağı noktasında bir değerlendirmede bulunulmamıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda en eski tarihli (1959 )memleket haritasının dayanağı hava fotoğrafı streoskopik olarak incelenmek suretiyle taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı üzerindeki ağaçların cinsi dağılımı konusunda bilgi verilmemiştir.

O halde İlk Derece Mahkemesince eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ile yörede orman kadastrosu yapılıp yapılmadığı araştırılarak, orman kadastrosu yapılmış olması halinde işe başlama, çalışma, işi bitirme, sonuçların askı ilanı ile birlikte dava konusu taşınmazı gösterir tüm çalışma evrakları ile orijinal renkli orman kadastro haritası örneği orman yönetiminden istenerek getirtildikten sonra,

önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi ve bir fen ve bir jeodezi bilirkişisi ile yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116, 4785 ve 5658 ...

Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 ... Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.. 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. ... kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 ...

Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

yargılama sırasında orman kadastrosu yapıldığı anlaşılırsa, fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ve hava fotoğrafının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı,önceki bilirkişi raporlarını da denetleyen ve bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,