Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/14136 K.2023/329

Taraflar arasındaki galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vekili dava dilekçesinde; davacının vakıf evladı olan ve 30.04.2000 tarihinde vefat eden babası ... Recai'den dolayı ... Paşa Vakfı'nın intifa ve gallesine müstehak vakıf evladı olduğunun tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının davasını vakıf hukuku ve vakfiye şartlarına göre ispatlaması gerektiğini, 5737 Vakıflar Kanunu'nun 7 nci maddesi ile Vakıflar Yönetmeliğinin 53, 54 ve 55 inci maddelerine göre ilgililere galle fazlası ödemesinin mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra ilk mahkeme kararından itibaren ödeneceğinin düzenlendiğini, davacının babasının vefat ettiği tarih olan 30.04.2000 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere galleye müstehik vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkin talebinin kabul edilemeyeceğini,

bir vakfın galle almaya hak kazanan evlat olma şartlarını taşıdığının tespiti yapılsa dahi galle fazlası alabilmek için vakfın galle fazlası dağıtacak malvarlığının olması gerektiğini, vakıf evladı olmanın, galleye müstehik vakıf evladı olmak anlamına gelmeyeceğini beyanla, davacının davasını ispat edememesi halinde davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının, 1926 doğumlu babası ... ’nun 30.04.2000 tarihinde; onun babası 1869 doğumlu ...’nun da 06.10.1959 tarihinde vefat ettiği; davacının vakfedenle arasında kendi üst soyunda sağ kimsenin kalmadığı, bilirkişi raporunda belirtilen ..., ..., ... ve ...'nun vefat ettikleri böylelikle davacının üst batınında yaşayan vakfedenin başka mirasçısı bulunmadığı, davacının babası olan ... 'nun 30.04.2000 tarihinde öldüğü ve davacının tek erkek evladı olarak kaldığı, bu nedenle vakfın ön batınında tek erkek evladın davacı olduğu,

mahkemeye sunulan 1047 H. tarihli vakfiye örneğine göre galle fazlasının batın şartı gözetilmek kaydıyla erkek evlada, munkariz olması halinde aynı şekilde kız evlada ait olacağının belirtildiği, vakfın 1944 yılından beri mazbut vakıflar arasında Vakıflar Genel Müdürlüğünce idarece temsil edildiği, davacının evladlık haklarının başlangıç tarihinin dava tarihi olduğu ve 5737 sayılı Kanun'un 7/(Ek fıkra) maddesinde düzenlenen sürenin sınırları içerisinde kaldığı ve davacının davasını ispat ettiği gerekçesi ile davanın kabulü ile davacının ...

Paşa Vakfı'nın intifa ve gallesine müstehak evladı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... (VGM) vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; eksik inceleme sonucu karar verildiğini, vakfiyeler ve davacının soybağının yeterince incelenmediği, eksik inceleme ürünü bilirkişi raporuna göre karar verdiği, Mahkeme kararının 2 nci sayfasının son paragrafında "...davacının evlatlık haklarının başlangıç tarihinin dava tarihi olduğu..." belirtilediği, bu ifadenin mevzuata aykırı olduğu,

Vakıflar Yönetmeliği'nin 55 inci maddesinde "Vakıf evladı veya ilgililerinin galle fazlasını almaya hak kazandıkları tarih ilk derece mahkemesi karar tarihi olup, galle fazlasına ilişkin ödeme mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra yapılır." hükümünün yer aldığı, dolayısı ile verilen kararın açıkça mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek mahkeme kararının bozulması aksi halde talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacının murisi ... 'nun 30.04.2000 tarihinde vefat ettiği, geriye mirasçı olarak davacı ile birlikte kızları ... ve ...'nin kaldığı, davacının dedesi . ...'nun ise 06.10.1959 tarihinde vefat ettiği ve geriye kalan oğulları ... ., ... , ve ....'in vefat ettikleri, baba ve amcalarından yaşayan bulunmadığı, mazbut vakıf olan ...

Paşa Vakfının vakfiyesinde batın şartının bulunduğu, davacı ile aynı batında yer alan amcası ... 'nun oğlu olan ... tarafından açılan dava sonucunda Yargıtay.

8 Hukuk Dairesinin 2018/8707 Esas ve 2018/17286 Karar sayılı ilamıyla önceki batında kişi kalmadığının belirlendiği ve galleye müstehak vakıf evladı olduğuna karar verildiği, davacının da aynı batında olduğu, alınan bilirkişi raporlarında da belirtilen husus üzerinde durulduğu görülmekle Mahkemece yazılı olduğu şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı VGM vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,vakfın gelir fazlasından faydalanma amacına yönelik galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 5737 sayılı Kanun'un 3, 6, 7 ve 75 inci maddeleri, Vakıflar Yönetmeliğinin 23, 28, 53 ve 55 inci maddeleri, 24.02.1943 tarihli ve 1942/27 Esas, 1943/11 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, 6100 Sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2. 5737 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine 13.02.2011 tarihli 6111 sayılı Kanun'un 208 inci maddesi ile eklenen ek fıkralar ile intifa haklarına ilişkin talepler galle fazlası almaya hak kazanıldığını gösteren mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl geçmekle düşeceği ve mazbut vakıflarda intifa haklarının, galle fazlası almaya hak kazanıldığını gösteren mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren, vakfın son beş yıl içindeki malvarlığı, gelirleri ve giderleri ile sınırlı olmak ve galle fazlasının mevcudiyeti şartıyla Genel Müdürlükçe belirleneceği.

Vakıflar Yönetmeliğinin 55 inci maddesinde ise, vakıf evladı veya ilgililerinin galle fazlasını almaya hak kazandıkları tarihin ilk derece mahkemesi karar tarihi olduğu, galle fazlasına ilişkin ödemenin ise mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra yapılacağı düzenlemiş olup evlatlık haklarının başlangıç tarihinin dava tarihi olduğuna dair herhangi bir düzenleme mevcut değildir.

Dolayısıyla mahkeme gerekçesinde, davacının evlatlık haklarının başlangıç tarihinin galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğuna dair davanın karar tarihi yerine dava tarihi olduğu yönündeki saptamaya gerekçesinde yer verilmesi verilmesi doğru değil ise de; bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden ve hükmün kabule ilişkin bölümü sonucu itibari ile doğru görüldüğünden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin (V.C.3.1.) nolu bentte yazılı nedenlerle diğer temyiz itirazlarının reddine,

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin temyiz itirazlarının (V.C.3.2) nolu bentte yazılı nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan şekilde gerekçesi değiştirilmek suretiyle 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine,