Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/17031 K.2023/1180

Taraflar arasındaki vakıf yönetimi için atanan kayyımların görevden alınması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı görevden alınması istenilen kayyımlar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların, mülhak vakıf olan Bakizade Esseyyid Muhammed Hüsnü Beyefendi Bin Ahmed ... Vakfı'nın mütevellisinin görevden alınması davasında tedbir kararı ile kayyım atandıklarını, ancak ... (VGM) 6 ncı madde gereği yöneticisi görevden alınan vakıfların yeni yöneticileri atana kadar temsilen VGM tarafından yönetileceğinin düzenlenmiş olduğundan Hatay 2. Asliye Hukuk Mahkemesini 2014/750 Esas, 2015/338 Karar sayılı ilamı ile atanan kayyımların azli ile vakfın VGM eliyle emaneten yönetilmesi istenmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesi ile, dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmeyerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalıların kayyım atanmalarına dair davanın derdest olduğu ve dava şartı gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; davalıların kayyım atanmasına karar verildikten sonra, kayyım atama istemlerinden feragat ettiklerini ve mahkemenin ek karar ile kayyımların görevden alınmalarına karar verdiğini, feragatin kesin hükmün sonuçlarını doğurduğunu ileri sürerek davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığı şeklinde karar tesisi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; görevden alınmaları istenilen kayyımların yargılama devam ederken karar tarihinden önce ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/246 Esas, 2019/318 Karar sayılı ek kararı ile görevden alındıkları ve incelemeye konu dosyadaki kayyımların görevden alınma istemlerinin konusuz kaldığı gerekçesi ile istinaf istemi kabul edilerek İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bakiye harcın davalılardan tahsiline, 732,70 TL yargılama gideri ile 4.080 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, görevden alınmaları istenilen kayyımlar Cafer ve Remzi temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Mülhak vakfın mütevellisinin görevden alınması ve kayyım atanmasına dair ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/246 Esas sayılı dosyasının, incelemeye konu davadan önce açıldığı ve derdest olduğu, her iki davanın tarafları ile dava sebebinin aynı olduğu, derdestlik dava şartı yokluğundan davanın reddine dair ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğu, sayılan ve gözetilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, vakfın yöneticisinin 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun (5737 sayılı Kanun) 10 uncu maddesi kapsamında görevden alınması ve vakfı yönetmek üzere geçici olarak vakfa kayyım atanması istemli davada ara kararı ile tedbiren atanan kayyımların görevden alınması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 312, 323, 326 ve 331 inci maddeler ile ihtiyati tedbire dair 389 ve devamı maddeleri; 5737 sayılı Kanun'un 6 ncı madde ile 10 uncu maddenin 1 inci fıkrasının "e" bendi,

3. Değerlendirme a. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar kısmen usul ve kanuna uygun olup, davalı kayyımlar ... ile ...'nin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

b. Davalı kayyımlar ... ile ...'nin diğer temyiz itirazları yönünden: 1. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331. maddesinin birinci fıkrası “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde hakim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine takdir ve hükmeder” şeklinde düzenlenmiştir. Yine aynı Kanun'un 323/1-ğ bendinde "Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti" yargılama giderleri kapsamında sayılmıştır. Anılan maddeler doğrultusunda, davanın açıldığı tarihte haksız olduğu tespit edilen taraf yargılama giderlerini ödemekle yükümlü olacaktır.

2. Dosya içeriği ve toplanan delillerden anlaşıldığına göre; davacı ... tarafından mülhak Bakizade Esseyyid Muhammed Hüsnü Beyefendi Bin Ahmed ... Vakfı'nın mütevellisinin görevden alınması ve vakfa tedbiren kayyım atanması istemli olarak Hatay 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/750 Esas sayılı dosyası üzerinden dava açılmış, Mahkemece, 15.09.2014 tarihli tensip zaptı ile mütevellinin görevden uzaklaştırılmasına, 12.02.2015 tarihli ön inceleme tutanağı ile; isimleri bildirilen ... ile ...'nın dava sonuçlanıncaya kadar vakfı yönetmek üzere kayyım olarak tayinine karar verilmiştir.

3. Hatay 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkisizlik kararı sonrası dosya kendisine gelen ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.10.2019 tarihli ve 2019/246-318 sayılı kararı ile vakıf mütevellisi Mehmet Sami Baki'nin görevden alınmasına karar vermiştir. Daha sonra davacı ... vekilinin 06.11.2019 tarihli dilekçesi ile vakfa kayyım atanması taleplerinden feragat ettiklerini bildirmesi üzerine mahkemece 14.11.2019 tarihli ek karar ile; kayyımlar ... ile ...'nın kayyımlık görevinden alınmasına karar verilmiştir.

4. ... vekili İlk Derece Mahkemesine incelemeye konu konu dosya üzerinden 03.02.2016 tarihinde açtığı dava ile 5737 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin 2 nci fıkrası gereği "Vakfiyedeki şartları taşımamaları nedeniyle kendilerine yöneticilik verilemeyenler bu şartları elde edinceye, küçükler ile kısıtlılar fiil ehliyetlerini kazanıncaya ve boş kalan yöneticilik yenisine verilinceye kadar, vakıf işleri Genel Müdürlükçe temsilen yürütülür.” hükmüne dayalı olarak kayyımların görevden alınmasını ve yöneticiliğin kanun hükmü gereği ...

(Vakıflar Hatay Bölge Müdürlüğü) eliyle temsilen yönetilmesine karar verilmesini istemiştir. İlk Derece Mahkemesi derdestlik nedeni ile davanın usulden reddine karar vermiş, davacı vekilinin istinafı üzerine ise Bölge Adliye Mahkemesince kayyımların, ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/246-318 sayılı dosyası üzerinden 14.11.2019 tarihli ek karar ile görevden alındıkları, dolayısı ile inceleme konu dosyanın konusuz kaldığı gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılmış ve davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bakiye harcın davalılardan tahsiline, 732,70 TL yargılama gideri ile 4.080 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

5. Bu açıklamalar doğrultusunda, davalı kayyımların görevden alınmaları davasında davanın açıldığı tarih itibari ile dava açılmasına sebebiyet vermedikleri, bir başka ifade ile dava tarihi itibarı ile davacının, kayyım atanan dosya üzerinden kayyımlığın kaldırılmasını istemesi gerekirken, davalı kayyımlarında her hangi bir kusuruna dayanmaksızın Vakıflar Kanunu'nun 6 ncı maddesini gerekçe göstererek dava açmakta haklı olmadığı anlaşıldığından, davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması,

bakiye harcın davacıdan tahsili ile davacı lehine vekalet ücreti verilmemesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş ise; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden bozma nedeni yapılmamış, temyize gelenler dikkate alınarak Bölge Adliye Mahkemesinin (1-b, c, d) nolu hüküm fıkrasının 6100 sayılı Kanun'un 370/2 nci maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Kayyımlar ... ile ...'nın diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

Kayyımlar ... ile ...'nın temyiz itirazları yukarıda kısmen yerinde görüldüğünden kabulü ile; Bölge Adliye Mahkemesinin 24.12.2020 tarihli ve 2020/707 Esas, 2020/1390 Karar sayılı hüküm fıkrasının (1-b ve c) bentlerindeki "...davalılardan müştereken ve mütesilsilen..." ibaresinin hükümden çıkartılarak yerlerine "...davalı Vakıf'tan..." kelimelerinin yazılmasına; hüküm fıkrasının (1-d) bendindeki "...davalılardan..." kelimesinin hükümden çıkartılarak yerine "...davalı Vakıf'tan..." kelimesinin yazılmak suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün 6100 sayılı Kanun'un 370/2 nci maddesi gereğince BU ŞEKİLDE DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,