Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/4516 K.2024/842

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, elatmanın önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili, davalı ... vd. vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

KARAR

1964 yılında yapılan kadastro sırasında Çınarcık ilçesi Güllük Köyü 2177 ve 2180 parsel ... sırasıyla 12.180 m2 ve 2.440 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, senetsiz ve belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla niteliği ile ... mirasçıları Mehmet Özgan, Atiye ve Gülsüm, ...’nin ölü kızı Fatma'nın Hamit’ten olma kızı Selvinaz adlarına tespit edilmiş, itirazsız kesinleşmiştir.

Davacı ... İdaresi vekili, 05.11.2009 tarihli dava dilekçesi ile, dava konusu taşınmazların öncesi itibarı ile orman olduğu gibi, orman kadastro çalışmaları sırasında orman olarak sınırlandırıldıklarını, halen eylemli durumları itibarı ile orman niteliğini haiz olduklarını öne sürerek davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tesciline, taşınmaza yönelik davalıların müdahalelerinin önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacı ... İdaresinin verilen süre içinde davalıların isim, adres ve kimlik bilgilerini bildirmediğinden taraf teşkilinin sağlanamadığı gerekçesiyle davanın husumet yönünden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 15.12.2010 tarihli ve 2010/11858 Esas, 2010/15949 Karar ... kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 15.12.2010 tarihli ve 2010/11858 Esas, 2010/15949 Karar ... bozma kararında özetle; " davacı ...

İdaresinin dava dilekçesinde tapu maliklerinden ... kızı Atiye ve Gülsüm ile ...’nin ölü kızı Fatma'nın Hamit’ten olma kızı Selvinaz'ın adreslerini ve mirasçılarını tespit edemediğinden, sadece ... kızı Atiye mirasçıları, ... kızı Gülsüm mirasçıları, Hamit kızı Selvinaz mirasçıları demek suretiyle ve adresleri belirlenen Mehmet Özgan’ın mirasçılarının isimlerini de belirterek temyize konu davayı açtığı, mahkemece yaptırılan zabıta araştırması sonucunda, tapu maliklerinden ... kızı Atiye ve Gülsüm ile ...’nin ölü kızı Fatma‘nın Hamit’ten olma kızı Selvinaz'ın ve mirasçılarının kimler oldukları ve adreslerinin tespit edilemediği,

bu durumda mahkemece, öncelikle nüfus müdürlüğünden çekişmeli taşınmazın tapu kayıt maliklerinin aile nüfus kayıt tablolarının istenmesi, tapu sicil müdürlüğünden adreslerinin sorulması, sağ olmaları halinde tapu maliklerinin; ölmüş olmaları halinde, mirasçıları var ise mirasçılarının; yoksa, mirasın Devlete kalacağı gözetilerek Hazinenin davaya katılımları sağlanarak ya da mirasçılar aleyhine ayrı bir dava açılıp, bu dava ile birleştirilmesi konusunda Orman İdaresine önel verilmesi ve bundan sonra yargılamaya devam edilmesi,

mirasçılarının bilinmemesi halinde ise, tapu kayıt maliklerine kayyım tayin ettirilmek üzere Orman İdaresine süre verilmesi ve tayin edilecek kayyımlar huzuruyla davaya devam edilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmasının ardından yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne, ... Çınarcık 2177 ve 2180 parsel ... taşınmazların tapu kayıtlarının ayrı ayrı iptali ile orman niteliğiyle Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, müdahalenin önlenmesi talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılardan Gülsüm ... mirasçıları vekili, davalı ... vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 11.01.2016 tarihli ve 2015/4099 Esas, 2016/57 Karar ... kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

Hükmüne uyulan Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 11.01.2016 tarihli ve 2015/4099 Esas, 2016/57 Karar ... bozma kararında özetle; "hükme esas alınan uzman bilirkişi raporlarında taşınmazın öncesi itibarıyla orman olup olmadığının tespiti bakımından eski tarihli resmî belge niteliğindeki memleket haritası ve hava fotoğrafları incelenmeksizin, yalnızca 1997 tarihli memleket haritasının incelendiği, bunda da 2180 ... parsel ... taşınmazın tamamen açık alanda göründüğü, taşınmazların eğimlerinin % 15-25 olduğu, taşınmazlardaki ağaçların niteliği, yaşları, dağılımı konusunda ziraat uzmanına inceleme yaptırılmadığı, davacı ...

İdaresinin, dava dilekçesinde eylemli orman iddiasına da dayanmışsa da, öncesi itibarıyla orman olmayan ve özel mülk olarak tapuda kayıtlı bir yerin sonradan çevreden gelen tohumlar yolu ile ormanlaşmasının taşınmazı kamu malı haline getirmeyeceği açıklanarak, mahkemece, daha önceki keşiflerde görev almamış bir orman bilirkişi, bir ziraat uzmanı, bir fen elemanı marifetiyle yeniden yapılacak keşifte, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafının bulunduğu yerden getirtilip, stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilmesi, taşınmazların niteliğinin, orman sayılan yerlerden olup olmadığının araştırılması,

taşınmazların üzerindeki ağaç yaşı, sayısı, dağılımının ziraat uzmanı tarafından düzenlenecek krokide gösterilmesi, orman sayılan yerlerden oldukları belirlendiği takdirde, ağaç yaşları ile eski tarihli hava fotoğraflarının tarihi karşılaştırılarak uzman bilirkişi raporlarının doğruluğunun denetlenmesi, komşu parsellere ilişkin kadastro tespit tutanakları ile dayanağı kayıt ve belgelerin, davalı olanların dava dosyalarının bulunduğu yerden getirtilerek, çekişmeli taşınmazların bulunduğu yeri ne olarak gösterdiğiklerinin denetlenmesi, bundan sonra elde edilecek delillere göre karar verilmesi." gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmasının ardından yapılan yargılama sonunda, hükme esas alınan bilirkişi raporları uyarınca davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, ... ili Çınarcık ilçesi Güllük Mevkii 2177 (yeni 613 ada 9) parselde davalılar adına kayıtlı bulunan bilirkişi heyet rapor ve krokisinde D rumuzu ile gösterilen 4.416,89 m2'ye ilişkin tapu kaydının iptali ile eylemli orman vasfı ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline,

... ili Çınarcık ilçesi Güllük Mevkii 2180 (yeni 614 ada 11) parselde davalılar adına kayıtlı bulunan bilirkişi heyet rapor ve krokisinde B rumuzu ile gösterilen 377,34 m2'ye ilişkin tapu kaydının iptali ile eylemli orman vasfı ile hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, men-i müdahaleye ilişkin talebin reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi vekili, davalı ... vd. vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kesinleşen tahdit içinde ve eylemli orman olduğu iddia edilen taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ve tescil ile elatmanın önlenmesi istemlerine ilişkindir.

Hemen belirtmek gerekir ki, bozmaya uyulmakla tarafların leh ve aleyhine usuli kazanılmış hak doğar. Ayrıca, Mahkemece bozma kapsamı çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak hüküm kurma yükümlülüğü ortaya çıkar. Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki, bozma ilamında ayrıntılı şekilde açıklanmasına rağmen, bozma sonrası yapılan keşfe iştirak eden fen, orman mühendisi ve ziraat mühendisi tarafından müşterek olarak tanzim edilen raporda, 1944 yılında yapılan ilk tahditte, orman tahdit hattının parselleri ikiye böldüğü, taşınmazların bir kısmının tahdit sınırları içerisinde kaldığı,

2/B uygulamasına konu edilmedikleri açıklanmasına rağmen raporun sonuç kısmında taşınmazların tamamının tahdit sınırları içerisinde kaldığının, 2/B uygulaması ile de Hazine lehine orman sınırları dışarısına çıkarıldıklarının, kadastro mahkemesine dava açılmakla 2/B uygulamasının kesinleşmediğinin, en son olarak da taşınmazların (B) ve (D) harfleri ile gösterilen kısımlarının orman olarak sınırlandırıldığının bildirdiği, bunun yanı sıra taşınmazların hava fotoğraflarındaki konumları yönünden değerlendirmede bulunulmadığı,

1943 tarihli hava fotoğrafı üzerinde (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılmaksızın) dava konusu taşınmazlardan sadece 2180 parsel ... taşınmazın konumu el ile çizilerek gösterildiği anlaşılmıştır. Mahkemece hükme dayanak alınan bilirkişi raporları taşınmazların niteliğini belirlemede yetersiz olup, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz.

Tüm bunların yanı sıra TAKBİS kayıtları ve bilirkişi raporları içeriğine göre dava konusu taşınmazların bulunduğu yörede 2014 yılında 3402 ... Kanun’un 22/a maddesi uyarınca yapılan kadastro çalışmaları sonucunda eski 2177 parsel ... taşınmazın 613 ada 9 parsel numarasını alıp yüzölçümünün 11.938,18 m2, eski 2180 parsel ... taşınmazın ise 614 ada 11 parsel numarasını alıp yüz ölçümünün 2.415,92 m2 olarak tescil edildiği, mahkemece 3402 ... Kanun’un 22/a maddesi uyarınca yapılan çalışmalara ilişkin tutanak ve belgeler getirtilip değerlendirilmeden hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için, dava konusu taşınmazların kadastro çalışmaları esnasında ... mirasçıları Mehmet Özgan, Atiye ve Gülsüm, ...’nin ölü kızı Fatma'nın Hamit’ten olma kızı Selvinaz adlarına tespit edildiği nazara alınarak, taraf teşkilinin kontrolü açısından öncelikle nüfus müdürlüğünden çekişmeli taşınmazın tapu kayıt maliklerinin aile nüfus kayıt tabloları istenmeli, kök muris ...'nin mirasçılık belgesi bulunduğu yerden temin edilerek dosyaya eklenmeli, yörede 3402 ...

Kanun’un 22/a maddesi uyarınca yapılan çalışmalara ilişkin tutanak ve belgeler getirtilmeli, dava konusu taşınmazlara bitişik ya da yakın komşu parsellerin kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ile davalı iseler dava dosyaları ile kadastro çalışma paftaları;

dava konusu taşınmazların bulunduğu yeri de gösterecek şekilde en eski tarihli memleket haritaları ve bu haritaların dayanağı en eski tarihli hava fotoğrafları Harita Genel Müdürlüğünden tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi, bir ziraat mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak)denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli;

taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak,

temyize konu taşınmazın niteliği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, davacı ...

İdaresi, dava dilekçesinde eylemli orman iddiasına da dayanmışsa da, öncesi itibarıyla orman olmayan ve özel mülk olarak tapuda kayıtlı bir yerin sonradan çevreden gelen tohumlar yolu ile ormanlaşmasının taşınmazı kamu malı haline getirmeyeceği de nazara alınarak ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, belirtilen hususlar gözardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.