Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/4732 K.2023/3911

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 6 parsel ... 19.000,00 (uygulama kadastrosu sonucunda 101 ada 14 parsel ... 18.247,08 metrekare yüzölçümlü olarak), 17 parsel ... 34.125,,00 (uygulama kadastrosu sonucunda 101 ada 27 parsel ... 31.762,25 metrekare yüzölçümlü olarak) ve 396 parsel ... 880,00 (uygulama kadastrosu sonucunda 149 ada 4 parsel ...

862,20 metrekare yüzölçümlü olarak) metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 6 ve 17 parsel ... taşınmazlar mütegayyip eşhastan metruken Hazine’ye intikal eden yerlerden oldukları belirtilerek Hazine adına. 396 parsel ... taşınmaz ise irsen intikal ve kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği nedeni ile ... ... ve müşterekleri adına tespit edilmiş; ... oğlu ...’nin itirazı Kadastro Komisyonu tarafından reddedilmiştir.

2. Davacı ... dava dilekçesinde; çekişmeli taşınmazların dedesinden babasına, babasından da kendisine kaldığını ve uzun yıllardır kendi zilyetliği altında bulunduğunu ileri sürerek taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2016 tarihli ve 2015/52 Esas, 2016/45 Karar ... kararı ile çekişmeli taşınmazların mera, yaylak, kışlak gibi devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı gibi mütegayyip eşhastan da intikal etmediği ve davacı lehine iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile eski 6 (yeni 101 ada 14), eski 17 (yeni 101 ada 27) ve eski 396 (yeni 149 ada 4) parsel ... taşınmazların komisyon kararlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 05.11.2019 tarihli ve 2016/11673 Esas, 2019/7025 Karar ... kararıyla davacıdan, çekişmeli taşınmazların murislerinden intikal ettiğini ileri sürdüğü halde hangi nedene dayalı olarak (taksim, satış, bağış vs.) adına tescil istediğinin sorulup saptanılmadığı,

taşınmazların tespit tarihi 1953 tarihi olmasına göre zilyetlikle iktisap koşullarının bu tarihe göre belirlenmesi gerekli olup, dinlenen yerel bilirkişiler yaşları itibari ile bu tarihe kadar davacı lehine iktisap koşullarının oluşup oluşmadığını bilebilecek durumda olmadıkları halde, bu tarihten öncesini bilebilecek yaşta mahalli bilirkişi bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, mahalli bilirkişi ve tanıkların taşınmazın ilk olarak ne zaman kulanılmaya başlandığı, ilk malikinin kim olduğu,

zilyetliğin hangi tarihten beri, kim tarafından, hangi hukuki nedene dayalı olarak ve hangi tasarruflarla sürdürüldüğü hususlarındaki soyut nitelikteki beyanlarına itibar edildiği, taşınmazlardan 6 ve 17 parsel ... taşınmazların sınırında mera bulunduğu halde yöntemince mera araştırması yapılmadığı ve bu kapsamda taşınmazın bulunduğu yörede mera tahsisi bulunup bulunmadığının yetkili mercilerden sorulup saptanıldığı,

zirai bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazların sınırlarındaki mera parselinden ne şekilde ayrıldığının somut olarak ortaya konulmadığı ve bir arazinin niteliğini ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde tespitten öncesine ait hava fotoğrafı bulunup bulunmadığının araştırılmayıp, bulunması halinde getirtilip incelenmediği açıklanarak İlk Derece Mahkemesince öncelikle, davacı tarafa murislerinden kaldığını ileri sürdüğü taşınmazların hangi nedenle adına tescilini talep ettiği hususunun açıklattırılması,

bundan sonra varsa mera tahsis kararı, ekleri ve haritalarının getirtilmesi, tespit tarihi olan 1953 yılından öncesine ait hava fotoğrafı bulunup bulunmadığının araştırılması, bulunması halinde getirtilerek dosya ikmal edilmeli, daha sonra mahallinde, elverdiğince yaşlı (taşınmazın tespit tarihinden öncesini bilebilecek yaşta), tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek aynı köy ve komşu köyler halkından ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi, ziraat mühendisi bilirkişisi ile fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılması,

yapılacak keşifte, varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamlarının belirlenmesi; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, üzerlerindeki zilyetliğin ilk olarak ne zaman başladığı, kimden kime kaldıkları, taşınmazların kim tarafından, ne zamandan beri kullanıldıkları, kamu orta malı niteliğinde mera, yaylak gibi yerlerden olup olmadıkları, mütegayyip eşhastan intikal edip etmedikleri hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, beyanlar arasında oluşacak çelişkilerin gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmesine çalışılması;

alınan beyanların komşu parsellerin tutanak ve dayanağı kayıtlar ile denetlenmesi; ziraat mühendisi bilirkişisinden, çekişmeli taşınmazların önceki ve mevcut niteliklerini, kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadıklarını, zirai durumlarını, üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazlar öncesi itibariyle imar ve ihyaya konu edilecek yerlerden iseler imar-ihyaya konu olmaya başladıkları ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi ve çekişmeli 6 ve 17 parsel ... taşınmazlar ile komşu mera parseli arasında doğal ya da yapay ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını bildirir,

taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması; tespit tarihinden öncesine ait hava fotoğrafı bulunması halinde hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak,

dava konusu taşınmazların hava fotoğraflarında gösterilmelerinin istenilmesi ve taşınmazların tespitten önceki niteliklerinin ne olduğunu ve arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten rapor alınması ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; çekişmeli taşınmazlardan 149 ada 4 parsel ... taşınmazın Hazine adına tespit görmeyip, paylı şekilde dava dışı gerçek kişiler adına tespit edildiği, dolayısı ile bu taşınmaz yönünden pasif husumet ehliyeti bulunmadığı,

diğer taşınmazlar yönünden ise çekişmeli taşınmazların mera, yaylak, kışlak gibi devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı gibi mütegayyip eşhastan da intikal etmediği ve davacı lehine iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile eski 6 (yeni 101 ada 14) ve eski 17 (yeni 101 ada 27) parsel ... taşınmazlar yönü ile davanın kabulüne, eski 396 (yeni 149 ada 4) parsel ... taşınmaz yönü ile davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine,

çekişmeli eski 6 (yeni 101 ada 14) ve eski 17 (yeni 101 ada 27) parsel ... taşınmazların komisyon kararlarının iptali ile hüküm yerinde gösterilen payları oranında davacı ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline, eski 396 (yeni 149 ada 4) parsel ... taşınmazın ise tespit gibi tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşmediğini ve norm sınırı yönüyle araştırma yapılmadığını ileri sürerek ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazlar üzerinde 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 üncü maddesinde belirtilen taşınmaz edinme koşullarının davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kanun'un 14 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,