Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/6744 K.2023/4467

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kadastro tespitine itiraz davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan)16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında; Merkez Yeni Köy çalışma alanında bulunan 153 ada 139 parsel ... 7.670,14 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kamu orta malı mera vasfıyla sınırlandırılmıştır.

2. Davacılar dava dilekçesinde; irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümünün adlarına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın mera vasfında olup zilyetlik yolu ile kazanılamayacağını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

2.Mahkemece davaya dahil edilen Orman İdaresi, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.10.2015 tarihli ve 2006/986 Esas, 2015/41 Karar ... kararı ile davanın kabulüne, çekişmeli 153 ada 139 parsel ... taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile fen bilirkişi ... tarafından hazırlanan 20.07.2015 tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen 2.584,60 metrekarelik alanın ayrı bir parsel numarası verilerek eşit hisselerle davacılar adına tesciline, (B) harfi ile gösterilen alanın ise "arsa" vasfı ile davalı Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar Hazine ve Orman İdaresi temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 27.10.2016 tarihli ve 2015/21084 Esas, 2016/8351 Karar ... kararıyla; çekişmeli taşınmazın tespit edilen niteliğine göre davanın, Orman İdaresine yönetilmesini gerektirir yasal bir neden bulunmadığından mahkemece, Orman İdaresinin re'sen davaya dahil edilmiş olması Orman İdaresine taraf sıfatı kazandırmayacağı gerekçesi ile Orman İdaresinin temyiz inceleme isteğinin reddine karar verilmiş, davalı Hazinenin temyiz incelemesi bakımından ise; mahkemece yapılan araştırmanın yeterli olmadığı,

usulüne uygun mera araştırması ve hava fotoğrafı incelemesi yapılmadığından yeniden inceleme ve keşif yapılarak taşınmazın niteliğinin belirlenmesi, zilyetlikle kazanılması mümkün olduğunun anlaşılması halinde davacılar lehine kazanma koşullarının araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gereğine değinilerek hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, ... ili ... ilçesi Merkez Yeni Köyü, ... mevki 153 ada 139 parsel ... taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile fen bilirkişisinin 09.12.2019 havale tarihli raporuna ekli krokide mavi renkli kesik çizgilerle ve A(A1+A2+ A3) harfi ile gösterilen dava konusu alanın 153 ada 139 parselden ifraz edilerek yeni bir parsel numarası verilmek suretiyle; 2596,33 m2 yüz ölçümü ile ve tarla vasfıyla davacılar adına eşit payla tesciline,bu alan dışında kalan kısmın ise 153 ada 139 parsel olarak 5073,81 m2 yüz ölçümü ile mera vasfıyla maliye hazinesi adına tespit ve tapuya tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili, çekişmeli taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, 3402 ... Kadastro Kanunu (3402 ... Kanun) ve 4342 ... Mera Kanunu (4342 ... Kanun) uyarınca meraların zilyetlikle iktisabı mümkün olan yerlerden olmadığını, olsa dahi zilyetlikle kazanma koşullarının davacılar yararına gerçekleşmediğini, yapılan araştırmaların ise karar vermeye yeterli olmadığını açıklayarak hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup olmadığı, değilse davacılar yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

Mahkmece davanın kabulüne karar verilmişse de eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuştur.

Şöyle ki; hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın A1-A2-A3 kısımlarının 1979 tarihli hava fotoğrafındaki görünümlerinin, niteliklerinin aynı olduğu, aralarında ayırıcı bir unsur olmadığı, dolayısı ile evvelden beridir kullanıldığı şeklinde bir değerlendirme yapılmışsa da rapor eki hava fotoğrafında taşınmazın (A1) ile gösterilen kısmı ile mera olarak belirlenen aynı taşınmazın B kısmı ile görüntülerinin benzer olduğu, (A1) kısmının (A2-A3) kısımları kadar açık olmadığı görülmemektedir.

Buna rağmen mahkemece bilirkişi raporu denetlenmeden ve bu çelişki giderilmeden hüküm kurulmuştur. Ayrıca en eski tarihli hava fotoğrafı incelenmediğinden taşınmazın 1979 tarihinden önceki niteliği husunda yani zilyetlikle kazanılacak yerlerden olup olmadığı noktasında değerlendirme de yapılmamıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazda meyve ağaçları bulunduğu belirtilmişse de ağaçların cinsi sayısı ve yaşları konusunda açıklama yapılmamıştır.

O halde Mahkemece Harita Genel Müdürlüğü WEB sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmazın bulunduğu Köyü / Mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre en eski tarihlisinden başlamak üzere tüm stereoskopik hava fotoğraflarını Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, bu şekilde dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra dosya keşfe hazır hale getirilmeli, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu,

bir fen bilirkişisi ve jeodezi mühendisi hazır olduğu halde keşif icra edilmelidir.

3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarının da yer aldığı, taşınmazı komşu parsellerle birlikte ele alan, taşınmazın önceki ve mevcut niteliğini, ne kadar süreden beri hangi vasıfla kullanıldığını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanına tevdi edilerek taşınmazın geçmişteki niteliği, kullanımı ve sınırları hususlarında dosya üzerinden rapor alınmalı, daha önce düzenlenen bilirkişi raporları da tahlil edilmeli,

oluşacak çelişkiler giderilmeli bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Belirtilen ilkelere aykırı şekilde yetersiz araştırma ve inceleme ile karar verilmesi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,