Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/6894 K.2023/6758

Taraflar arasında görülen kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkeme kararı, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) Geçici 8 inci maddesi uyarınca 2015 yılında yapılan arazi kadastrosu çalışmaları sırasında, ... mevkii 101 ada 33 parsel ... 3.856,34 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, tarla niteliğinde, davalı adına tespit edilmiştir.

2. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... mevkii 101 ada 33 parsel ... taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, dava konusu taşınmazların daha önce yapılan kadastro çalışmaları esnasında tescil harici bırakılan sahada kaldığını, bu tür yerlerin tescilinin Hazine adına olabileceğini ileri sürerek, kadastro tespitinin iptali ile taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu ... ilçesi ... Mahallesi 101 ada 33 parsel ... taşınmazın öncesinde dedesinin, sonrasında babasının, 20 yıl öncesinden beri de kendisinin zilyetliğinde bulunduğunu, zilyetlik hakkının kadastro çalışmaları sırasında da bilirkişilerce tespit edildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece (... Kadastro) Mahkemesi'nin 10.03.2016 tarih ve 2015/181 Esas, 2016/70 Karar ... kararı ile; "davanın reddine ve taşınmazın tespit gibi tesciline" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece (... Kadastro) Mahkemesi'nin 10.03.2016 tarih ve 2015/181 Esas, 2016/70 Karar ... kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Temyiz incelemesi neticesinde, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi'nin 22.10.2019 tarih, 2017/7559 Esas, 2019/6149 Karar ... ilamıyla.

"Mahkemece verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğu, mahkemece yöreye ait en eski tarihli hava fotoğrafları ile tespit tarihinden 20 yıl öncesini gösteren hava fotoğrafları getirtilerek keşifte uygulama yapılmış ve hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda taşınmazın orman içi açıklığı olmadığı belirtilmiş ise de, dava konusu 101 ada 33 parsel ... taşınmazın üç tarafının 101 ada 1 parsel ... orman parseli ile çevrili olduğu, güney tarafında 101 ada 31 ve 32 parsel ... taşınmazların bulunduğu, bu taşınmazlardan 101 ada 31 parselin ...

Kadastro Mahkemesinin 2015/138 Esas ... dosyasında dava konusu bulunduğu, temyiz talebi ile Dairenin 2017/7550 Esas sırasına kaydedildiği, 101 ada 32 parsel ... taşınmazın ise ...

Kadastro Mahkemesinin 2015/137 Esas ... dosyasında dava konusu iken temyiz talebi ile Dairenin 2017/56 Esasına kaydedildiği ve çekişmeli taşınmazın ve komşu 101 ada 31 ve 32 parsel ... taşınmazların bir bütün halinde orman içi açıklık olup olmayacakları birlikte değerlendirilmeden karar verilemeyeceğinden çekişmeli taşınmazın orman içi açıklığı olup olmadığı hususunda tereddüt oluştuğu açıklanarak,

dava konusu taşınmazın geniş çaplı krokisi ile bitişik ya da yakın komşu parsellerin kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ile davalı iseler dava dosyalarının, orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma,

işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile dava konusu taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örnekleri ile çekişmeli taşınmazı kapsayan en eski tarihli memleket haritasının ve hava fotoğrafları ile 1990-1995 yıllarına ait stereoskopik incelemeye müsait hava fotoğraflarının ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritalarının bulunduğu yerlerden istenerek,

önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir harita mühendisi ve bir ziraat mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, getirtilen belgelerin çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiğinin belirlenmesi.

3116, 4785 ve 5658 ... kanunlar karşısındaki durumunun saptanması; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 ... Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01/06/1988 gün ve 31/13 E.-K.. 14/03/1989 gün ve 35/13 E.-K. ve 13/06/1989 gün ve 7/25 E.-K. ... kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03/03/2005 gününde yürürlüğe giren 5304 ...

Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağının, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğunun düşünülmesi; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresinin incelenmesi; dava konusu 101 ada 33 parsel ... taşınmaza komşu taşınmazların dava konusu oldukları dosyalar getirilerek ... bu dosya ile birlikte değerlendirme yapılmak suretiyle 6831 ...

Kanunun 17/2. maddesi uyarınca dava konusu 101 ada 33 parsel ... taşınmazın komşu taşınmazlar ile birlikte orman içi açıklık olup olmadığının saptanması; hâkim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmesi; taşınmazın kesinleşmeyen orman tahdit hattına göre konumunun belirlenmesi; yine dava konusu taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterilmesi; hava fotoğrafları stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak bilirkişilerce incelenip, taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediğinin belirlenmesi; taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı, bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte krokili rapor düzenlettirilmesi;

dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden ve orman içi açıklık olmadığının anlaşılması halinde keşif sırasında, mahallinde yaşlı, tarafsız yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan bölgede ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, aynı yöntemle gösterilecek taraf tanıklarının teknik bilirkişilerin huzurunda dinlenmesi; yerel bilirkişiler ve tanıklardan, zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl süreyle ne şekilde devam ettiği hususlarının sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp, dava tarihine kadar davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi;

taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması; bilirkişi ve tanık sözlerinin komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmesi; tarım uzmanı bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı belirlenerek bu yolda taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması; teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmesi;

taşınmazın eğiminin, klizimetre ile ölçülmesi suretiyle topografik ve memleket haritalarından yararlanılarak tespit edilmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi" gereğine değinilerek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " Bilirkişi raporlarında belirtilen hususlar ve keşif mahallinde dinlenen mahalli bilirkişilerin zilyetlik noktasındaki beyanları bir kül olarak irdelendiğinde, davalı yararına 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. vd maddelerinde yazılı şartların oluştuğu gerekçesiyle, davacının davasının reddine, dava konusu ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 101 ada 33 parsel ... taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların kadastroda kullanım olmaması nedeniyle tescil harici bırakılan yerlerden olduğunu, yapılan kadastronun ikinci kadastro hükmünde olduğunu, zilyetlik koşullarının oluşmadığını, zilyetliğin ekonomik amaca uygun olmadığını, yetersiz inceleme ve araştırma sonucu karar verildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 üncü maddesi ve Geçici 8 inci maddesi,

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılıp, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,