Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/8781 K.2023/3423

Taraflar arasındaki genel mahkemeden aktarılan kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl dosya davacısı Hazinenin davasının kabulüne, davacılar ... ve Orman İdaresinin davasının kısmen kabulüne, birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı asıl dosya davacıları Hazine ve ... vekilleri ve birleşen dosyaların davacısı ...'nun mirasçısı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Çekişmeli ... ili ... ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 165 ada 51 parsel ... taşınmaz, 403 hektar 5.189 m2, yaylak vasfı ile 07.06.1979 tarihli ve 6 sıra nolu tapu kaydı ve ... (yaylak) 1964 tarihli ve 395 nolu vergi kaydına istinaden ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1980/387 Esas ... dosyasında davalı olması sebebiyle malik hanesi boş bırakılarak tespit edilmiştir.

2. Çekişmeli taşınmaz 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 22 nci maddesinin 2-a fıkrası uyarınca yapılan çalışmada, 101 ada 1 parsel numarası altında, 4.050.351,36 m2 yüzölçümünde, yaylak vasfıyla eldeki dava sebebiyle davalı olarak işlem görmüştür.

3. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1979/209 1989/527 Karar ... dosyasında, davacı ... vekili, ... Köyü ... Mevkiinde kain sınırları suçan, ziyaret, cebel ve kuyu ile çevrili taşınmaza Haziran 1979 tarihli ve 6 sıra nolu tapu ile müvekkili ve iki kız kardeşinin malik olduğunu, müvekkiline ait tapulu bu yere davalı Büyük ... Köyü Tüzel Kişiliğinin tecavüzde bulunduğunu belirterek, davalı Köyün müdahalesinin menine karar verilmesini istemiş, Mahkemece davanın devamı sırasında dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde kadastro çalışmaları başladığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek, dosya resen Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir.

4. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/95 Esas ve 1988/397 Karar ... dosyasında, davacı ... ... Köyü ... Mevkiinde bulunan Temmuz 1305 tarihli ve 82 sıra numarada kayıtlı müvekkiline ait taşınmazın sınırları içinde kalan bağ ve bahçeye davalı ... Tüzel Kişiliği'nin tecavüzde bulunduğunu belirterek, davalının müdahalesinin menine karar verilmesini istemiş, Mahkemece aynı yerle ilgili 1980/387 Esas ... dosya bulunduğu, her iki dosyada tarafların ve dava konusu yerin aynı olduğu gerekçesiyle bu davanın 1980/387 Esas ... dava ile birleştirilmesine ve esasın bu şekilde kapatılmasına karar verilmiştir.

5. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1980/387 Esas ve 1989/528 Karar ... dosyasında, davacı ... Tüzel Kişiliği vekili davalı ...'nun ... Köyü sınırları içinde bulunan doğusu:... Deresi, batısı:... Köyünün Yaylası, kuzeyi:... Deresi ve ... Sırtı ve güneyi:... Ziyareti ve ...

Gediği ile çevrili tahminen 20.000 dönüm taşınmazın kadimden beri müvekkili Köyün merası olduğunu ancak davalının buraya tecavüz ettiğini belirterek, davalının müdahalesinin menine karar verilmesini istemiş, Mahkemece davanın devamı sırasında nizalı taşınmazın bulunduğu Köye kadastro girdiği, bu yerde kadastro çalışmaları başladığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek, dosya resen Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir.

İş bu dosyada dava meraya tecavüzün önlenmesi davası olduğundan ve orman araştırması yapılması gerektiğinden Hazine ve Orman İdaresi davacı yanında yargılamada bulunmuştur.

6. ... Kadastro Mahkemesince, Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek gönderilen dosyalar ve tutanaklar birleştirilerek, 1991/210 Esas ... dosya üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.

II. CEVAP

Asıl dosyada, davalı ...; birleşen dosyalarda davalı Köy Tüzel Kişilikleri davaların reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ...'yun dayanağı tapu kaydının Tapu Müdürlüğünün müzekkere cevaplarından da anlaşılacağı üzere geldisinin ve ilk tesisinin ...'ta olduğu, açıktan ve mesnetsiz olarak tesis edildiği, tapu kaydının geçerli bir kayıt olmadığı bu nedenle de dayanak tapu kaydına itibar edilemeyeceği, dava konusu taşınmazın haritasında (A) harfi ile gösterilen yerin kamu orta malı olan kadim yayla olduğu,

kanunlara göre öncesi yayla olan bir yerin zilyetlik ile kazanılamayacağı, haritasında (B) ve (C) harfleri ile gösterilen yerlerin eski tarihli belgelere göre orman sayılan yerlerden olduğu, tapu, vergi kaydı ve zilyetlikle ormandan yer kazanılamayacağı gerekçesiyle; asıl davanın davacılarından Hazinenin davasının kabulüne, diğer davacılar Orman İdaresi ve ...

Belediye Başkanlığının davalarının kısmen kabulüne; birleşen davaların (Asliye Hukuk Mahkemesi 1979/209 Esas ... dosya ile Asliye Hukuk Mahkemesi 1982/55 Esas ... dosya) davacıları olan ...'nun davasının reddine; ... ilçesi ...

Mahallesi eski 165 ada 51 parsel (Yeni 101 ada 1 parsel) ... taşınmazın Fen ve Orman Bilirkişileri E.C ve ...'nin 28.04.2015 havale tarihli raporuna ekli haritada (B) ve (C) harfleri ile gösterilen toplam 1.782.598,38 m2'lik bölümünün adanın son parsel numarası verilerek orman vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline, aynı haritada (A) harfi ile gösterilen toplam 2.267.752,98 m2'lik bölümünün yaylak olarak sınırlandırılmasına, özel siciline tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, asıl dosya davacıları Hazine ve ... vekilleri ve birleşen dosyaların davacısı ...'nun mirasçısı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl dosya davacıları Hazine ve ... vekilleri temyiz dilekçelerinde özetle; bilirkişi raporlarının yetersiz ve bilimsel dayanaktan yoksun olduğunu, taşınmazın tamamının yaylak vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmesi gerektiğini belirterek ve resen belirlenecek sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

2. Birleşen dosya davacısı ... mirasçısı ...; evvelinden beri ataları tarafından kullanılan ve adlarına tapuya bağlanan son olarak ... ilçesi ... mahallesi ... Mevkii Cilt No:44, Sahife no:8 sıra no:1 de kayıtlı olan dava konusu yerin orman ve mera ile bir ilgisi olmadığını, tapu kayıtlarının mahkemece dikkate alınmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu yerlerin vasfının ne olduğu ve malikinin kim olduğu hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası. 3. Değerlendirme Eldeki dava, yukarıda (I-3), (I.4), (I.5) ve (I.6) nolu bentlerde detaylıca açıklandığı üzere, genel mahkemede açılan müdahalenin meni davalarının tespit tutanağı düzenlenmesi sebebiyle kadastro mahkemesine aktarılması suretiyle oluşmuştur.

Asliye Hukuk Mahkemesince aktarılan 1980/387 Esas ve bu dosya ile birleştirilen 1982/95 Esas ... dosyalarda yapılan keşif sonrası alınan fen raporları ve ekleri krokilerde dava konusu edilen yerin 5.164 m2 bahçe yeri ve 3200 m2 bağ yeri olduğu belirtilmiş; 1979/209 Esas ... dosyada alınan rapor ve eki krokide ise dava konusu yerin nohut ekili 26.000 m2 yer olduğu belirtilmiştir.

Eldeki dosyada 09.06.2014 tarihinde yapılan keşif sonrası Fen Bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 13.06.2014 tarihli raporda ve eki krokisinde dava konusu kadastro tespitine itiraz edilen taşınmazların, 1(A) 4.507,79 m2 yüzölçümünde zeminde bahçe olarak kullanıldığı iddia edilen yer olduğu. 2(B) 3.200 m2 yüzölçümünde zeminde bağ yeri olarak kullanıldığı iddia edilen yer olduğu.

3(C) 25.838,91 m2 yüzölçümünde zeminde nohut yeri olarak kullanıldığı iddia edilen yer olduğu belirtilmiş ve 1(A) ile gösterilen yerin ... Köyü 165 ada 51 parsel ... taşınmazda, 2(B) ile gösterilen yerin Büyük ... Köyü 176 ada 25 nolu orman parseli içinde, 3(C) ile gösterilen yerin yine Büyük ... Köyü 176 ada 24 nolu orman parseli içinde kaldığı bildirilmiştir.

Ne var ki Mahkemece, aktarılan davaya konu edilen taşınmaz ya da taşınmazların hangi taşınmaz ya da taşınmazlar olduğu, yani ada ve parsel numaraları duraksamaya meydan vermeyecek şekilde aktarılan davanın kapsamı sağlıklı biçimde belirlenmemiştir.

Hal böyle olunca. Mahkemece öncelikle, mahallinde yerel bilirkişiler ve tanıklarla uzman bilirkişiler eşliğinde keşif yapılarak, aktarılan ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 1979/209 Esas, 1980/387 Esas (bu dosya ile birleştirilen 1982/95 Esas) ... dava dosyalarında davaların dayanağı olan dava dilekçesi, alınan raporlar ayrıntılı biçimde okunup anlatılmak suretiyle davaya konu edilen taşınmazların hudutlarının zeminde yerel bilirkişi ve tanıklarca ayrı ayrı gösterilmesi istenilmeli, bu yolla aktarılan davaya konu edilen taşınmaz ya da taşınmazların hangi taşınmaz ya da taşınmazlar olduğu,

ada ve parsel numaraları duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenmeli, bu yolla aktarılan davanın kapsamı sağlıklı biçimde saptanmalı, dava konusu edilen yerlere ilişkin kadastro tespit tutanaklarının asılları, tüm dayanakları ile dosyaya getirtilmeli, tespit tarihi ve aktarılan davaların tarihi nazara alınarak gerekirse görevsizlik kararı verilmesi gerektiği düşünülmeli ve aktarılan davanın kapsamında kalıp kadastro tespitlerinin yanılgı ile kesinleşmiş olduğu anlaşılan taşınmazlar var ise, sözü edilen taşınmazların kadastro tespitlerinin kesinleştirilmesinin hukuksal bir değer taşımayacağı düşünülmeli,

aktarılan davanın kapsamında kalan taşınmazlar belirlendikten sonra taşınmazlarla ilgili, 3402 ... Kanun'un 11 ve 27 nci maddelerinde öngörülen şekilde yöntemine uygun olarak askı ilanı yapılmalı, askı ilan tutanakları dosya arasına konulmalı ve askı ilan süresi dolduktan sonra davaya devam edilmelidir. ... Kadastro Müdürlüğünce Büyük ... Köyü 176 ada 25 parsel ... taşınmazın davalı olduğu belirtilmiş olup, bu davaya ilişkin eldeki dosyada herhangi bir veri bulunmamaktadır.

Bu dosya da eldeki dosya arasına alınmalıdır. Bu şekilde aktarılan davaların kapsamı net olarak belirlendikten sonra, bu taşınmazlarla ilgili eldeki dava yönüyle yargılama yapılması ve oluşacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerekir.

Mahkemece belirtilen hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün bozulmasına, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

İstek halinde peşin harcın temyiz eden davacı ... Başkanlığına ve davalı ...'ya ayrı ayrı iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,