Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/4006 K.2023/3930

Taraflar arasındaki tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalı Mülhak Vakıf vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... vekilince duruşmasız, davalı Mülhak Vakıf vekilince duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin davanın niteliği yönü ile reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... dava dilekçesinde; ...'da kurulu Mülhak ... bin ... ve ... ... Vakıflarının tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespitini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; hukuka aykırı ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalı Mülhak Vakıf Mütevellisi ... vekili cevap dilekçesinde özetle; hukuki ve yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne ve davacı ...'ın Mülhak Vakıflar ... bin ... ve ... ... Vakfı'nın tevliyetine ehil vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili ile davalı Mülhak Vakıf vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; karara esas alınan bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda vakfiyedeki şartların yeterince açıklığa kavuşturulmadığını, sadece üst kuşakta olunmasının donanımlı ve bilgili anlamına gelmeyeceğini, davacının yönetim işlerini yaşına rağmen sürdürmesinin mümkün olmadığını, yetersiz rapora dayanılarak verilen hükmün hatalı olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı Mülhak Vakıf vekili istinaf dilekçesinde; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, kesin hüküm itirazının değerlendirilmediğini, dava konusu vakıflar yönünden tevliyete ehil olma ile galleye müstehak olma hususlarının aynı şey olduğunu, galleye müstehak olduğuna ilişkin davanın reddine dair kararın Yargıtayca onanarak kesinleşmiş karar bulunduğunu, kesin hükmün gözetilmesi gerektiğini, hükme esas alınan raporun yetersiz olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, mütevellinin vakıf evlatlarının içerisinden okumuş erkek evlat olacağının şart kılındığını, vakıfnamede belirtildiği üzere tevliyetin kendisine ait olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; vakıf evladı olduğu anlaşılan davacının, dava konusu Vakıfların mülhak vakıf olması ve vakfiyede belirlenen tevliyet koşullarının gerçekleştiği gözetilerek davacının tevliyete ehil olduğunun tespitine karar verilmiş olmasında isabetsizlik olmadığı gerekçesi ile davalıların yerinde görülmeyen istinaf başvurularının 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/(1)-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili ile davalı Mülhak Vakıf vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Mülhak Vakıf vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mülhak vakfa mütevelli atanma kararına esas teşkil etmesi yönü ile vakfın tevliyetine ehil vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 9, 10, 14, kısıtlamaya dair 405 ve devamı maddeleri ile 418 inci maddesi, 5737 ... Vakıflar Kanunu'nun (5737 ... Kanun) 3, 6, 7, 75 ve 76 ncı maddeleri, 24.02.1943 tarihli ve 1942/27 Esas, 1943/11 Karar ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Vakıflar Yönetmeliğinin 24 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. 5737 ... Vakıflar Kanunu'nun (5737 ... Kanun) 3 üncü maddesinde, mülhak vakfın mülga 743 ... Türk Kanunu Medenisinin yürürlük tarihinden önce kurulmuş olan yönetimi vakfedenlerin soyundan gelenlere şart edilmiş ve bu kişiler tarafından yönetilen vakıflar olduğu, aynı Kanun'un 6 ıncı maddesi gereği ise mülhak vakıfların, Anayasaya aykırılık teşkil etmeyen vakfiye şartlarına göre Meclis tarafından atanacak yöneticiler eliyle yönetilip temsil edileceği, mülhak vakıf yöneticilerinde aranacak şartlar ile yardımcılarının niteliklerinin yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.

2. Vakıflar Yönetmeliği'nin 24 üncü maddesi gereği mülhak vakfa yönetici atanabilmek için kişinin medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olması gerekmektedir.

3. Davacı ...'ın UYAP ortamında temin edilen nüfus kaydına göre dava devam ederken ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/1242 E., 2022/1353 K. ... ve 14.11.2022 kesinleşme tarihli ilamı ile kısıtlandığı, oğlu ...'ın vasi olarak atandığı tespit edilmiştir. 4. Bu durumda, davacı ...'ın dava açıldıktan sonra 14.11.2022 tarihinde kesinleşen karar ile kısıtlanmış olduğunun anlaşıldığından, mülhak vakfa yönetici atanmak için gerekli olan "kişinin medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olması" şartını yitirmiş olması nedeniyle, vakıf evladı olamayacağından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne yönelik İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,