Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/4197 K.2023/3940

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen dernek üyeliğinden çıkarma ve diğer kararların alındığı genel kurul kararlarının iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacılar vekili dava dilekçesinde, 2014 yılında dernek üyeliğine kabul edilen davacıların, tüzüğün 10/c maddesi gereği "bir önceki yılın %5 oranında üye kaydedileceği" kuralının ihlal edildiği gerekçesi ile 01.12.2018-02.12.2018 tarihli Genel Kurulun 6 ncı gündem maddesi ile onaylanan üyelikten çıkarma kararı ile genel kurulda alınan diğer kararların iptalini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; Genel Kurul gündeminde çıkarılan üyelerin itirazlarının incelenmesine dair bir madde bulunmadığını, alınan kararların iptali için Türk Medeni Kanunu'nun 83 üncü maddesinin tanıdığı sürenin 1 ay olduğunu, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, tüzüğün 10/c maddesi gereği üyelik için yasal şartların oluşmadığını, diğer organ ve kurullarca da yazılı olarak tüzüğe aykırı kaydedildiği bildirilen üyelerin üyelikten çıkartılmalarında tüzük ve kanun hükümlerine aykırı bir yön bulunmadığını beyanla açılan davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.05.2019 tarihli ve 2019/23 Esas, 2019/181 Karar ... kararıyla; davacıların haklı sebep olmaksızın üyelikleri sonlandırıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne ve ... Kulubü Derneğinin 01.1.2018 tarihli Genel Kurul Kararının 6 ncı maddesine alınan "davacıların üyelikten çıkarılmasına" ilişkin kararın iptaline, diğer talepler yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.02.2020 tarihli ve 2019/2918 Esas, 2020/308 Karar ... kararıyla; davalı vekilinin istinaf başvurularının 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/(1)-b.1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 10.11.2020 tarihli ve 2020/1795 Esas, 2020/6982 Karar ... ilamı ile davacıların yürürlükteki tüzük hükümlerine göre üyeliğe kabullerinin usulüne uygun olup olmadığının yeterince araştırılmadığı gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...davacıların üye kabul tarihleri dikkate alınarak ...

Dernek Tüzüğüne uygun olarak üyeliğe kabullerinin yapılıp yapılmadığı noktasında uyuşmazlığın toplandığı, davalı derneğin yönetim kurulunun 24.04.2014-87, 22.05.2014-95 ve 26.06.2014-105 tarihli ve ... kararları ile Dernek Tüzüğü'nün 11 inci maddesinde belirtilen şartları yerine getirdiğinden davacıların üyeliğe kabul edildikleri, 2013 yılı itibariyle davalı derneğin üye sayısına dair defter kayıtlarının incelenmesinde 21.191 kayıtlı üyenin olduğu, yönetim kurulu başkanlığı tarafından 2014/161 ... ve 22.10.2014 tarihli yazısı ile %5 sınırını aşan üyelerin durumu hakkında divan başkanlığından görüş istenildiği,

divan başkanlığının bu talep üzerine görüşmelerde söz alarak üye kayıtlarının ... lehine olduğunu beyan ettikleri, aleyhte görüş bildiren olmadığı, yönetim kurulunun bu görüş üzerine 24.04.2014-87, 22.05.2014-95 ve 26.06.2014-105 tarih ve ... kararı ile üye sayısının %5 fazlası üyelerin üyeliğe kabul edildiği,

tüm bu hususlar dikkate alındığında dernek tüzüğünün 10/c maddesi gereğince üyeliğe kabul döneminde başvuruda bulunan adaylardan önceki yılın genel kuruluna katılma hakkını elde eden üye adaylarının, bir önceki yılın üye sayısının %5'i kadarının üyeliğe kabul edilebileceği, bu oranın ilgili dönem içerisinde bir defaya mahsus olarak divan genel kurulunun görüşü alınarak yönetim kurulu tarafından artırılabileceği, yönetim kurulunun ilgili dönem için üyelerin çıkarılması için bir karar almadığı,

aksine sessiz kalınarak bahse konu üyelerin üyeliklerinin devam ettirilmesinin tüzüğe göre yetkili davalı yönetim kurulunca ilgili dönem içerisinde bir defaya mahsus kabul edilmiş sayılacağı, diğer yandan iptali istenilen genel kurul toplantısında önceki yönetim kurulunun ibrasına karar verildiği, dolayısıyla yönetim kurulunun almış olduğu üyeliğe kabul kararının da genel kurulca kabul edilmiş sayılacağı, ayrıca üyeliğe kabul edilen 2.693 kişinin üyelikten çıkarma tarihine kadar kabul edilebilir üye sayısı dikkate alındığında tüzüğün ilgili maddesine aykırı olmadığı" gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile "...

Kulubü Derneğinin 01.12.2018 tarihli Genel Kurul Kararının 6 ncı maddesine alınan 'davacıların üyelikten çıkarılmasına' ilişkin kararın iptaline, diğer talepler yönünden açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın iptali istenilen Genel Kurul toplantısı tarihinden itibaren bir ay içinde açılmadığından davanın bu yönü ile reddi gerektiğini, mahkemenin bozmaya uymasına rağmen bozma gereklerini yerine getirmediğini, bir önceki yıl üye sayısının %5'i üzerinde üye alımına dair Divan Kurulu'nun olumlu görüşü olmamasına rağmen olumlu görüş varmış kabul edilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek davacıların davasının reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabul kararı verilmesi nedeni ile mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 1. Dava, tüzük hükümlerine aykırı derneğe üye yapıldığı ileri sürülen davacıların dernek üyeliğinden çıkarılmalarına dair genel kurul kararı ile genel kurulda alınan diğer kararların iptali istemine ilişkindir.

2. Uyuşmazlık, davacıların dernek üyeliğinden disiplin hükümlerini ihlal etmeleri nedeni ile çıkarılmaları değil, tüzük hükümlerine aykırı olarak üye yapıldıkları gerekçesi ile üyeliklerinin sonlandırılmasından kaynaklanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 63, 64, 65, 67, 73, 80 ve 83 üncü maddeleri, 5253 ... Dernekler Kanunu'nun (5253 ... Kanun) 4 üncü ve 22.04.2022-7405/58 maddesi ile Mülga 14 üncü maddeleri, 26.04.2022 tarihli ve 31821 ... Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7405 ... Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu'nun (7405 ... Kanun) 3, 5, 6, 7 ve 46 ncı maddeleri, davalı ... Kulübü Derneği Tüzüğünün 10 ve 11 inci maddeleri (2014 yılı itibari ile yürürlükte bulunan)

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 99,20 TL'nin temyiz edenden alınmasına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,