Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/4301 K.2023/4728

Taraflar arasındaki kadastro (genel mahkemeden devreden) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... ve ... mirasçıları ... ve müşterekleri vekili tarafından duruşma istemli olarak; davalı ...vekili ve davalı ... Tüzel Kişiliği vekili tarafından ise duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 19.09.2023 Salı gününde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Duruşma için tayin edilen günde davacı ... ve ... mirasçıları ... ve müşterekleri vekili Avukat ... ile davalı ...vekili Avukat ... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 27.09.2023 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kadastro sırasında Çanakkale ili ... ilçesi Adatepe Köyü çalışma alanında bulunan 517 ada 111 parsel ... 8.731,81 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

2.Davacı ... dava dilekçesinde; ... Köyü sınırları içerisinde olup, sınırlarını bildirdiği taşınmazın satın alma yolu ile eklemeli olarak nizasız ve fasılasız şekilde yirmi yılı aşkın süredir zilyetliğinde bulundurduğunu ileri sürerek taşınmazın adına tescilini istemiştir.

3.Dosyanın Kadastro Mahkemesine devrinden sonra birleşen dava dosyasında davacı ... ve ... dava dilekçelerinde; davacı ...'in davasına konu taşınmazın müştereken satın alındığını ve eklemeli olarak nizasız ve fasılasız şekilde yirmi yılı aşkın süredir ortak zilyetliklerinde bulundurduklarını ileri sürerek taşınmazın adlarına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21.04.1976 tarihli ve 1975/210 Esas, 1976/47 Karar ... kararı ile zilyetlikle iktisap koşullarının davacı ... yararına gerçekleştiği gerekçesi ile hüküm yerinde sınırları belirtilen 8.610,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Birinci Bozma Kararı 1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ...vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 21.10.1997 tarihli ve 1997/750 Esas, 1997/6396 Karar ... kararıyla karar tarihinden sonra yürürlüğe giren 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 üncü maddesi uyarınca norm sınırı yönü ile yeni düzenleme yapıldığı ve aynı Kanun'un 33 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca da bu hükmün henüz kesinleşmemiş dava dosyalarında da uygulanacağının belirtildiği açıklanarak davacı yönünden sözü edilen kanun uyarınca miktar araştırması yapılması gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3.Yargıtay'ın bozma ilamına uyulmasından sonra ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 23.06.1999 tarihli ve 1999/85 Esas, 1999/167 Karar ... kararı ile yörede yapılan kadastro çalışmaları sırasında çekişmeli taşınmaz hakkında kadastro tutanağı düzenlendiği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesinin görevsizliğine ve dosyanın görevli kadastro mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve dava dosyası ... Kadastro Mahkemesine devredilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar ... Kadastro Mahkemesi'nin 23.10.2009 tarihli ve 2000/17 Esas, 2009/145 Karar ... kararı ile çekişmeli taşınmazda satın alma yolu ile davacı ... ve mirasçıları yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne, çekişmeli 517 ada 111 parsel ... taşınmazın ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

C.İkinci Bozma Kararı 1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ...vekili ile davacılar Yahya ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 29.09.2011 tarihli ve 2010/7884 Esas, 2011/5527 Karar ... kararıyla yapılan araştırma ve soruşturmanın hüküm vermeye yeterli bulunmadığı, dava konusu taşınmazın tutanağında belirtilen hukuksal olgulara dayanılarak 3402 ...

Kanun'un 5 inci maddesi hükmü uyarınca malikhanesinin açık bırakılmak suretiyle tespit edildiği, bu nedenle de somut olayda aynı Kanunun 30 uncu maddesi hükmünün uygulanacağının kuşkusuz olduğu, bir başka anlatımla, mahkemece gerçek malikin belirlenmesinin zorunlu olduğu, davacı ...'in taşınmazın kendisine ait olduğu, diğer davacılar Yahya ve ...'in ise taşınmazı ... ile birlikte satın aldıkları ve üçünün zilyetliğinde olduğu iddiasıyla dava açtıklarına göre davanın zilyetlik hükümlerine göre çözümleneceği açıklanarak somut olayda öncelikle 3402 ...

Kanun'un 11 inci maddesi hükmünde öngörülen otuz günlük askı ilanlarının yöntemine uygun şekilde yapılması, daha sonra taraflardan tanıklarını ibraz etmelerinin istenilmesi, bundan sonra mahallinde yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılması, dava konusu taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı olaylara dayalı bilgi alınması,

yerel bilirkişiler ve tanıkların beyanları arasında aykırılık olduğu taktirde bu çelişkilerin duraksamasız giderilmesi, ilgililer adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediğinin Tapu, Kadastro ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulup saptanması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Ezine Kadastro Mahkemesi'nin 03.04.2014 tarihli ve 2013/48 Esas, 2014/14 Karar ... kararı ile çekişmeli taşınmazda satın alma yolu ile davacı ... ve mirasçıları yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile davacı ...'in davasının kabulüne, davacılar ... ve ...'in davasının reddine, çekişmeli 517 ada 111 parsel ... taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. E.Üçüncü Bozma Kararı 1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ...vekili ile davacılar Yahya ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 18.02.2016 tarihli ve 2015/5348 Esas, 2016/1496 Karar ... kararıyla yapılan araştırma, inceleme ve uygulamanın hüküm için yeterli bulunmadığı, dava evveliyatı itibari ile tescil isteğine yönelik olduğuna göre öncelikle dava konusu taşınmazın zilyetlikle edinilmeye elverişli olup olmadığının tespitinin gerektiği, ne var ki; taşınmaz çay kenarında bulunduğu halde İlk Derece Mahkemesince jeoloji mühendisi bilirkişi marifetiyle araştırma yapılmadığı,

diğer taraftan davacı ...'in, taşınmazı 1961 yılında dava dışı ...'ten satın aldığı iddiası ile 1975 yılında dava açtığı ve dava tarihine kadar davacı ...'ın müstakil zilyetliğinin iktisaba yeter süreye ulaşmadığı anlaşıldığı halde davacının bayii ... hakında belgesiz araştırması yapılmadığı,

davanın Kadastro Mahkemesine aktarılmasından sonra davacı ...'ın kardeşleri Yahya ve ...'in taşınmazı ... ile birlikte satın aldıkları iddiasında bulundukları halde bu hususun da kesin olarak aydınlatılmadığı açıklanarak mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeoloji ve ziraat mühendisi ve fen bilirkişinin katılımı ile keşif yapılması,

bu keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, öncesinin ...'in kullanımda olduğu uyuşmazlık konusu olmayan taşınmazı ...'ın tek başına mı yoksa davacı kardeşleri Yahya ve ... ile birlikte mi satın aldıkları, tespit tutanağına ekli ... oğlu ...'in, her üç davacıya satış yaptığı beyanını içerir 19.08.1996 tarihli noter senedinin taşınmazı kapsayıp kapsamadığı, taşınmazın kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususlarının etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması, tespit bilirkişilerinin de tanık olarak dinlenmesi,

beyanlar arasında çelişki bulunması halinde aykırılıkların giderilmeye çalışılması, ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini, jeolog bilirkişiden ise taşınmazın dere yatağı olup olmadığı ya da dereden kazanılıp kazanılmadığını belirten ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması, bilirkişi ve tanık sözlerinin komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmesi, taşınmazı tüm yönlerinden gösterir fotoğraflarının çektirilmesi fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve bilirkişi sözlerini denetlemeye elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmesi, 3402 ...

Kanun'un 14 üncü maddesinde öngörülen belgesiz zilyetlik yolu ile edinilebilecek taşınmaz miktarının belirlenmesi için davacı ya da davacıların bayii durumundaki ... yönünden de yöntemine göre araştırma yapılması, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

F.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ile çekişmeli taşınmazda satın alma yolu ile davacı ... ve mirasçıları yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile davacı ...'in davasının kabulüne, davacılar Yahya ve ...'in davasının reddine, çekişmeli 517 ada 111 parsel ... taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... ve ... mirasçıları ... ve müşterekleri vekili, davalı ...vekili ve davalı ... Tüzel Kişiliği vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı ... ve ... mirasçıları ... ve müşterekleri vekili temyiz başvuru dilekçesinde, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararda Kanun yolunun hatalı gösterildiğini, kadastro tutanağının eki niteliğindeki 19.08.1996 tarihli belgenin resmi belge mahiyetinde olduğunu ve aksinin ancak aynı nitelikte belge ile kanıtlanması gerektiğini, taşınmazın önceki maliki tarafından davacılara müştereken devredildiğinin sabit olduğunu, yazılı belge yerine tanık beyanlarına itibar edilmesinin hatalı olduğunu, mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının soyut nitelikte olup, görgüye dayalı olmadığını, bu nedenle beyanlara itibar edilemeyeceğini ileri sürerek ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ...vekili temyiz başvuru dilekçesinde, kararın usul ve yasaya aykırı olup, bozma gereklerinin yerine getirilmediğini, taşınmazın niteliğinin zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığının araştırılmadığını, belgesiz zilyetlik yoluyla edinilebilecek taşınmaz miktarı yönünden yeterli araştırmanın yapılmadığını ileri sürerek ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

3.Davalı ... Tüzel Kişiliği vekili temyiz başvuru dilekçesinde, kararın usul ve yasaya aykırı olup, bozma gereklerinin yerine getirilmediğini, taşınmazın niteliğinin zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığının araştırılmadığını, belgesiz zilyetlik yoluyla edinilebilecek taşınmaz miktarı yönünden yeterli araştırmanın yapılmadığını ileri sürerek ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazın kim ya da kimler tarafından satın alındığı, bir diğer ifade ile davacı ... tarafından mı yoksa tüm davacılar tarafından müştereken mi satın alındığı, taşınmaz üzerinde iktisap koşullarının mevcut olup olmadığı ve mevcut ise iktisap koşullarının kimin yararına gerçekleştiğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kanun'un 14 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... ve ... mirasçıları ... ve müşterekleri vekili, davalı ...vekili ve davalı ...

Tüzel Kişiliği vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

80,70'er TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 189,15'er TL'nin temyiz eden davacılar ve davalı ... Tüzel Kişiliğinden alınmasına,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,