Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/6330 K.2023/997

Taraflar arasındaki tevhid ile özel orman durumuna geri döndürme davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili ve bir kısım davalılar ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında, ... ili ... ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 598 parsel sayılı taşınmaz 208.156 metrekare, 725 parsel sayılı taşınmaz 2.400 metrekare, 726 parsel sayılı taşınmaz 8.600 metrekare, 727 parsel sayılı taşınmaz 8.900 metrekare, 837 parsel sayıl taşınmaz 105.200 metrekare, 838 parsel sayılı taşınmaz 27.000 metrekare, 839 parsel taşınmaz 16.100 metrekare ve 840 parsel sayılı taşınmaz 41.050 metrekare yüz ölçümleriyle, tarla vasfıyla, paylı olarak ... ve arkadaşları adına tespit edildikten sonra, satış ve toplulaştırma sonucu davalılar ve dava dışı kişiler adına tescil edilmiştir.

2. Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 52 nci maddesi uyarınca özel ormanların 500 hektardan küçük parçalara bölünemeyeceği halde, 1976 tapulamasından daha evvelki 19 ve 61 nolu özel orman vasfındaki parsellerin bölünerek 8 adet tarla olarak tespit görüp kesinleştiğini ileri sürerek, bu taşınmazların mevcut tapularının iptali ile 1976 tapulamasından daha evvelki 19 ve 61 nolu özel orman vasfındaki durumlarına tevhiden geri döndürülmelerini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevabında; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarına göre 1976 tapulamasından daha evvelki 19 ve 61 nolu özel orman vasfındaki taşınmazların bölünmesi suretiyle oluştukları, ancak 725, 726 ve 727 sayılı parsellerin arazi toplulaştırmasına tabi tutulduğu, 841 nolu parsel ile 598, 837, 838, 839, 840 nolu parseller arasında kadastro paftasında yol bulunduğundan, idari yargı yerinde idari işlem iptal edilmedikçe eldeki davada buna ilişkin karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle, ... ili ... ilçesi ...

Köyü 598, 837, 838 ve 840 nolu parsellerin fen bilirkişisi M. Y.' nin 03.11.2010 tarihli raporuna ekli krokide A harfi ile gösterilen şekilde birleştirilmesine, birleşen parsellerin malik ve hisse durumlarının aynı rapora ekli çizelgede gösterildiği şekilde belirlenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı ... İdaresi vekili ile bir kısım davalılar Nakiye Erkoyuncu ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; davalarının tamamen kabulüne karar verilmesi gerektiğini, eksik incelemeyle karar verildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Bir kısım davalılar ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; eksik incelemeyle karar verildiğini, çekişmeli taşınmazların mirasçılar arasında taksim edildiğini ve bazı hisselerin farazi olduğunu, mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ifraz edilen özel orman parsellerinin tapu kayıtlarının iptali ve birleştirilerek (tevhid edilerek) tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası,Anayasa'nın "Ormanların korunması ve geliştirilmesi" kenar başlıklı 169 uncu maddesi, 6831 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi,

3. Değerlendirme 1. İlk Derece Mahkemesince. dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarına göre 1976 tapulamasından daha evvelki 19 ve 61 nolu özel orman vasfındaki taşınmazların bölünmesi suretiyle oluştuğu, ancak 725,726 ve 727 sayılı parsellerin arazi toplulaştırmasına tabi tutuldukları gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, bu karar eksik araştırma ve incelemeye dayandığı gibi, usul ve yasaya uygun da bulunmamaktadır.

Şöyle ki; yargılama devam ederken dava konusu taşınmazların bir kısmı el değiştirdiği halde davaya yeni maliklere yöneltilmek suretiyle yöntemince taraf teşkili sağlanmadığı gibi, çekişmeli taşınmazların, devletleştirilen yerlerden olup olmadıklarının 1945 yılına en yakın tarihli hava fotoğrafları incelenmek suretiyle belirlenmediği anlaşılmaktadır.

2. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi içen, ilk derece mahkemesince öncelikle davacıya, davasını çekişmeli taşınmazların güncel malikine / maliklerine yöneltmesi için süre ve imkan tanınmalı, bu yolla taraf teşkilinin sağlanması halinde, anılan tapu malikinden / maliklerinden savunma ve delilleri sorulmalı, bildirdikleri takdirde delilleri toplanmalı ve bundan sonra, yöreye ait 1945'e en yakın tarihli hava fotoğrafları dosya arasına getirtilerek önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte, getirtilen belgeler çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazların 1945 tarihinde bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116 sayılı Orman Kanunu (3116 sayılı Kanun), 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanun’un Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 sayılı Kanun) Ve 5658 sayılı Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanunu (5658 sayılı Kanun)

Kanun'lar karşısındaki durumları saptanmalı; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri ile orman bilirkişi eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal - renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine,

yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazlar çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak,

temyize konu taşınmazların niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı ve kapalılık oranı gibi hususların açıklandığı müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve böylelikle çekişmeli taşınmazların devletleştirilen yerlerden olup olmadığı belirlenmedir.

Bu şekilde yapılacak araştırma sonucu çekişmeli taşınmazların devletleştirilen yerlerden olmadığı sonucuna ulaşılması halinde, devletleştirmeye konu olmayan taşınmazların 5658 sayılı Kanun uyarınca iade edilmesi de söz konusu olamayacağından davanın reddi gerekeceği düşünülmeli; yapılacak araştırma sonucu çekişmeli taşınmazların devletleştirmeye tabi yerlerden olduğu sonucuna varılması halinde ise, 5658 sayılı Kanun gereğince ancak özel orman olarak tapu sahibine iade edilebileceği ve Bakanlığın 1966 tarihli oluruyla özel orman olarak sınırlandırılmak suretiyle tapu malikine iade edildiği de gözetilerek, özel orman niteliğinde malikler adına tesciline karar verilmelidir.

3. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

179,90 TL onama harcının temyiz eden davalılara iadesine,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,