Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/6747 K.2023/4695

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında ... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 25 ve 37 parsel ... 793,12 ve 4.747,79 metrekare yüzölçümdeki taşınmazlar; toprak tevzi çalışmaları neticesinde oluşturulan tapu kayıtları nedeni beyanlar hanesinde ... ve ...'nın işgalinde oldukları belirtilerek Hazine adına tespit edilmiştir.

2. Davacı ... ve ... vekili dava dilekçesinde; çekişmeli taşınmazların irsen intikal yoluyla 70 yılı aşkın süredir zilyetliklerinde bulunduğunu ve lehlerine 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 üncü ve 46 ncı maddelerinde belirtilen edinme şartlarının gerçekleştiğini ileri sürerek taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile adlarına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; çekişmeli taşınmazların tespite esas tapu kayıtlarının kapsamında kalmakta olup, kaçak ve yitik kişilerden Hazineye intikal ettiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.11.2013 tarihli ve 2007/477 Esas, 2013/396 Karar ... kararı ile "davacılardan ... yararına 3402 ... Kanun'un 14 üncü ve 46 ıncı maddelerinde belirtilen edinme şartlarının gerçekleştiği gerekçesi ile davacı ...'nın davasının reddine, davacı ...'nın davasının kabulüne, çekişmeli taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16 ncı Hukuk Dairesinin 04.06.2014 tarihli ve 2014/7796 Esas, 2014/7720 Karar ... ilamıyla "yapılan araştırma, inceleme ve uygulamanın hüküm vermeye yeterli bulunmadığı, çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede Toprak Komisyonunca 4753 ... Topraklandırma Kanunu (4753 ... Kanun) ve 5618 ...

Topraklandırma Kanunu uyarınca çalışma yapıldığı, bu çalışmalar sırasında taşınmazların, kadastro tespiti sırasında uygulanan ve taşınmazlara uyduğu tespit edilen 08.11.1963 tarihli 434 ve 440 sıra numaralı tapu kayıtları ile Hazine adına tescil edildikleri, Hazinenin tapu kaydının dayanağını teşkil eden 20.7.1963 tarihli belirtmelik tutanağının 17/30 numaralı parselinin ..., 24/47 numaralı parselinin ...icarında olduğu, kaçak ve yitik kişilerden Hazineye intikal ettiği, 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ile Ağustos 1927 tarih 1 sıra numaralı tapu kaydı ile Hazine adına kayıtlı olduğu,

1951 yılında köye gelen şahısların Hazineden icar ile kullandıkları taşınmazların Hazineye ait olduğu belirtilmek suretiyle Hazine adına tapu kaydı oluşturulduğu, buna karşın İlk Derece Mahkemesince belirtmelik tutanağında uygulanan Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının tüm tedavülleri ve varsa haritası ile birlikte getirtilmediği, kaydın kadastro tespiti sırasında revizyon görüp görmediğinin yeterince araştırılmadığı,

varsa bu taşınmazların kadastro tespit tutanak suretleri getirtilerek tapu kaydının, revizyon gördüğü parseller de dikkate alınarak uygulanıp, kapsamının varsa haritasına göre, haritası yoksa kapsamının hudutlarına göre ve gayri sabit hudutlu olduğu da göz önüne alınarak miktarına göre belirlenmesi gerektiğinin düşünülmediği, yine belirtmelik tutanağında uygulanan 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ile buna ilişkin belgelerin tümü getirtilerek tahrir kayıtlarının Hazine adına oluşum nedeninin araştırılmadığı,

aynı tapu ve vergi kayıtlarına göre belirtmesi yapılan ve Kadastro Mahkemesinde şahıslarca Hazine aleyhine açılan davaların eldeki dava dosyası ile birleştirilmesi gerektiğinin gözardı edildiği, dosyaya getirtilen nüfus kayıt örneğinden belirtmelik bilirkişilerinin ölü olduğu anlaşılmakta ise de belirtmelik tutanağında muhtar ve aza olarak imzası bulunan şahısların ölü olup olmadıklarının dahi araştırılmadığı, sağ iseler belirtmelik tutanağının içeriği hakkında tanık olarak bilgilerine başvurulmadığı,

belirtmelik tutanağında icarcı olarak adı geçen şahsın kim olduğu ve icarcı olup olmadığı yönü üzerinde de durulmadığı açıklanarak belirtmelik tutanağında gösterilen Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri, varsa haritası, varsa kadastro sırasında revizyon gördüğü parsellerin kadastro tespit tutanağı suretleri, 1937 tarih 9-16 tahrir numaralı vergi kayıtları ile bu kayıtların Hazine adına kaydedilme nedenine ilişkin oluşum belgeleri, belirtmelikte imzası bulunan tüm muhtar ve azaların nüfus kayıt örnekleri getirtilip dosya ikmal edildikten sonra taşınmaz başında yerel bilirkişiler,

taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ve teknik bilirkişi ile belirtmelik tutanağında muhtar ve aza olarak imzası bulunan şahısların katılımı ile yeniden keşif yapılması, bu keşif sırasında yerel bilirkişiler yardımı ile Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı uygulanarak hudutlarının zeminde tek tek göstertilmesi, gösterilen hudutların teknik bilirkişiye haritasında işaret ettirilmesi, dayanağı harita varsa haritasına göre, yoksa ya da haritasının uygulama kabiliyeti bulunmuyorsa hudutlarının gayri sabit olduğu dikkate alınarak miktarına göre tapu kaydının kapsamının belirlenmesi,

kapsam belirlenirken söz konusu kaydın revizyon gördüğü parsellerin de nazara alınması, belirtmelikte uygulanan vergi kayıtları da yöntemince uygulanarak kapsamlarının belirlenmesi, bu kayıtların Hazine adına oluşum nedeni üzerinde durulması, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne olduğu, kim veya kimler tarafından ne suretle ve ne zamandan beri kullanıldığı, Hazineden icar ile kullanılıp kullanılmadığı, taşınmazların kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması,

belirtmelikte imzası bulunan muhtar ve azalar sağ iseler belirtmelik tutanağının içeriği hususunda beyanlarına başvurulması, Hazine adına oluşan tapu kayıtlarının dayanağı belirtmelikte Ağustos 1927 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının uygulandığı ve aynı şekilde davalı bulunan tüm parsellerle ilgili dava dosyalarının birleştirilmesi gerektiğinn düşünülmesi, teknik bilirkişiden keşfi takibe imkan verir ve uygulanan kayıtların kapsamını gösterir ayrıntılı ve krokili rapor alınması, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gereğine değinilerek hükmün bozulmasına" karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 3402 ... Kanun'un 14 üncü ve 46 ncı maddelerinde belirtilen edinme şartlarının gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın reddine, çekişmeli taşınmazların tespitleri gibi tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde, çekişmeli taşınmazların davacılardan ...'nın miras bırakanı ...'ya ait iken bu kişiden oğlu ...'ya, ...'ten de taksim yoluyla davacı ... kaldığını, 3402 ... Kanun'un 14 üncü ve 46 ncı maddelerinde belirtilen edinme şartlarının gerçekleştiğini ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 3402 ... Kanun'un 14 üncü ve 46 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen taşınmaz edinme koşullarının davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kanun'un 14 üncü maddesi ile 46 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.İlk Derece Mahkemesince, yukarıda belirtilen gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

2.Dava konusu taşınmazlar, 4753 ... Kanun uyarınca oluşturulan tapu kayıtlarına dayalı olarak Hazine adına tespit edilmiş olup, bu şekilde oluşan tapu kayıtlarının kapsamında kalan yerlerin, tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar, zilyetleri yararına iktisap koşullarının gerçekleşmesi halinde, zilyetleri adına tesciline karar verileceği 3402 ... Kanun'un 46 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında düzenlenmiştir.

3. Dosya kapsamına yansıyan bilgi ve belgeler ile özellikle Yargıtay denetiminden geçtikleri anlaşılan ve bir kısmına dava konusu taşınmazlar ile aynı tapu kayıtları uygulanan komşu taşınmazlara ilişkin kesinleşen mahkeme kararları da göz önüne alındığında; çekişmeli taşınmazların evveliyatı itibari zilyetlikle kazanılmalarına engel bir olgunun tespit edilemediği anlaşılmaktadır.

Mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ile; eklemeli olarak tespite esas tapu kayıtlarının oluştuğu günden önce iktisaba yeter süre ile zilyetlik olgusu doğrulandığı, yine ziraat mühendisi bilirkişi kurulu raporunda çekişmeli taşınmazların tarım arazisi oldukları bildirildiğine göre, davacı ... yararına 3402 ... Kanun'un 46 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmelidir.

4. Hal böyle olunca, davanın kabulü ile çekişmeli taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,