Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/8206 K.2023/5374

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kullanım kadastrosu sırasında Beykoz İlçesi, Tokatköy Mahallesi çalışama alanında bulunan dava konusu 2007 ada 9 parsel ..., 2.666,75 m2 yüzölçümü ve bahçe vasıflı taşınmaz beyanlar hanesinde "6831 ... Orman Kanunu (6831 ...

Kanun) 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, taşınmazın ve üzerindeki 4 katlı ve 2 katlı 2 adet 1 katlı binanın 30 yıldan beri ... evlatları ... ve ... ve ... kızı ... ve ... oğlu ...'nın fiili kullanımında olduğu" şerhi tesis edilerek Hazine adına tespit edilmiş. 21.01.2015 tarihinde 6292 ...

Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ... Kanun) gereğince yapılan satışla Beykoz Belediyesi adına ve daha sonra 12.04.2016, 13.04.2016 ve 27.11.2017 tarihlerinde 6292 ... Kanun hükümleri uyarınca idari satışlarla yapılan devirler sonucunda davalılar adlarına tapu kaydı oluşturulmuştur.

2. Davacı vekili dava dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın muris adına tespiti gerekirken, davalılar adına tescil olduğunu açıklayarak, tapu kaydının iptali ile muris adına tescilini istemiş; ıslah dilekçesi ile de tapu iptal tescil, olmadığı taktirde tapuya kullanıcı şerhi verilmesi, bu da olmazsa zilyetlik tespiti istediklerini bildirmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılara ait tapu kaydı idarece yapılan satış işlemi neticesinde oluştuğuna göre dayanak satış işlemi iptal edilmeden davacıların taleplerinin kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; taşınmazın ortak muristen intikal edip taksime konu olmamasına rağmen davalılar adına tescilinin hatalı olduğunu, Mahkemece eksik araştırma ve inceleme yapıldığını açıklayarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kullanım kadastrosu kesinleşerek tapuya tescil edilen taşınmazın tapu kaydının iptali ve tescili, terditli olarak da tapu kaydının beyanlar hanesine zilyetlik şerhi tesisi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Kanun'un 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 ... Kadastro Kanunu’nun (3402 ... Kanun) Ek 4 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Dairemizin ve öncesinde Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin istikrar bulan uygulamaları ile, 3402 ... Kanun'un Ek 4 üncü maddesi uyarınca yapılan kullanım kadastrosu ya da güncelleme çalışmasının kesinleşmesi ve akabinde taşınmazın maliki olan Hazine tarafından 6292 ... Kanun uyarınca kullanıcısı ya da kullanıcısının muvafakati ile diğer kişilere satılması ve kişiler adına tapu kaydı oluşması halinde bu taşınmazlar hakkında kullanıcı şerhine yönelik olarak açılmış ya da açılacak davaların dinlenemeyeceği kabul edilmiştir.

2. Eldeki dosya kapsamına göre; davanın konusunu oluşturan Beykoz İlçesi, Tokatköy Mahallesi çalışma alanında bulunan 2007 ada 9 parsel ..., 2.666,75 m2 yüzölçümü ve bahçe vasıflı taşınmaz beyanlar hanesinde "6831 ...

Kanun'un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, taşınmazın ve üzerindeki 4 katlı ve 2 katlı 2 adet 1 katlı binanın 30 yıldan beri Hasan evlatları Halit ve ... ve Haim kızı Ebediye Çalcalı ve Haydar oğlu ...'nın fiili kullanımında olduğu" şerhi tesis edilerek Hazine adına tespit edildiği; eldeki davada dava tarihi olan 24.12.2019 tarihinden önce 21.01.2015 tarihinde 6292 ...

Kanun gereğince yapılan satışla Beykoz Belediyesi adına ve daha sonra 12.04.2016, 13.04.2016 ve 27.11.2017 tarihlerinde 6292 ... Kanun hükümleri uyarınca idari satışlarla yapılan devirler sonucunda davalılar adlarına tapu kaydı oluşturulduğu, Beykoz Belediyesinin de taşınmazda halen hisse sahibi olduğu anlaşılmaktadır.

3. Her ne kadar dava konusu taşınmazların 6292 ... Kanun uyarınca davalı Beykoz Belediyesine satışı nedeniyle Belediye adına tapu kaydı oluşmuş ise de bu devrin 6292 ... Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca yapıldığı anlaşılmaktadır.

Anılan maddenin (2) numaralı fıkrasında “... hak sahipleri ve mevcut hakları da belirtilmek suretiyle...” devrin yapılacağı, (7) numaralı fıkrasında ise “Devralan idareler devraldıkları taşınmazları; hak sahiplerinin talebi üzerine fiili durumuna uygun olarak ifraz edilmek suretiyle müstakil parsel veya paylı olarak,

üzerinde çok katlı bina bulunan taşınmazlarda ise kat mülkiyeti tesisi suretiyle, bunun mümkün olmaması hâlinde paylı olarak hak sahipleri ile bunların kanuni veya bu Kanun'un yayımı tarihinden önce yapılmış olan akdî haleflerine tabi oldukları mevzuatına göre bu Kanunda belirtilen satış ve ödeme koşullarını da dikkate alarak rayiç bedel üzerinden doğrudan satabileceği gibi;

hak sahipleri taşınmazı doğrudan satın almış olsaydı Hazineye ödeyeceği bedeli devralan idarelere ödemeyi kabul etmesi hâlinde, taşınmaz kendisine ait kabul edilerek hakları karşılanmak kaydıyla devir alan idarelerin kendi projelerinde ve mevzuatlarına göre değerlendirebileceği, üzerinde yapı ve eklentileri bulunan proje alanında kalan taşınmazların üzerindeki yapılar için;

o yıla ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yapı birim fiyatlarından eksik imalat bedeli ve yıpranma payı düşüldükten sonra kalan bedelin ödeneceği ya da bu bedelin, devralan idareler tarafından gerçekleştirilen projeler kapsamında hak sahiplerine verilecek taşınmazların bedelinden mahsup edileceği, bu durumda hak sahipleri, bu hakların dışında taşınmazların doğrudan satış hakkından yararlanamayacakları” belirtilmiştir.

4. Öte yandan, temyiz ya da karar düzeltme incelemesi için Dairemizde bulunan benzer ihtilafları içeren dosyalardan 2021/5943 Esas ... dosya üzerinden Dairemizce verilen geri çevirme kararı ile yerel mahkemeden, Beykoz Belediyesinden yapılan bu satışların mahiyetinin (malik Hazine tarafından proje kapsamında devredilip devredilmediğinin) sorulması ve buna ilişkin bilgi ve kayıtların getirtilmesi istenilmiş olup;

geri çevirme kararımız uyarınca yerel mahkemece yazılan müzekkereye Beykoz Belediyesi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından verilen 01.12.2021 tarihli cevabi yazıda, Gümüşsuyu Mahallesi de dahil olmak üzere Belediye sınırları kapsamında olan ve isimleri belirtilen mahallelerde bulunan 2/B niteliğindeki taşınmazların Çevre ve Şehircilik Bakanlığının olurları ile proje alanında kalan ve uygun görülenlerin emlak vergi değerleri üzerinde Belediyeye devirlerinin yapıldığı, daha sonra devredilen taşınmazların 6292 ...

Kanun'un 8 inci maddesi kapsamında hak sahiplerine satışının 10.01.2014 tarihli ve 2014/9 ... Beykoz Belediyesi Encümen Kararıyla uygun görüldüğü bildirilmiştir.

5. Bu itibarla; dava konusu taşınmazların, 6292 ... Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca, Hazineye ait satış yetkisini de içerir şekilde Beykoz Belediyesine devredildiğinin kabulü gerekmektedir. Nitekim Belediye Encümen kararıyla bu taşınmazların kullanıcılarına satışına karar verildiğine göre Hazine tarafından anılan Belediyeye yapılan bu mülkiyet devrinin, gerçek kişilere yapılan satış işlemi gibi düşünülemeyeceği, eldeki davada taşınmazın mülkiyeti hususunda bir ihtilaf bulunmayıp davanın kullanıcı şerhine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

6. Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, halen Beykoz Belediyesi uhdesindeki hisse yönünden işin esasına girilmesi, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde tüm delillerinin toplanıp, birlikte değerlendirilmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu taşınmazın Hazinenin mülkiyetinden çıkıp üçüncü şahıs adına tapuya tescil edildikten sonra tapu iptal ve tescile yönelik davanın dinlenemeyeceği gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bu nedenle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,