Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/1456 K.2024/4993

Taraflar arasında Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı yargılamanın iadesini talep eden davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, yargılamanın iadesini talep eden davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Yargılamanın iadesi talep eden vekili dava dilekçesinde, Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.03.1960 tarih ve 1959/168 esas, 1960/120 karar sayılı ilamı ile davacıların murisi ...'un ... Vakfı, ... Vakfı ve hem de mazbut....'nın galle fazlasına müstehik vakıf evladı olduğunun tespitine karar verildiği, Kültür Tescil Daire Başkanlığının 17/04/2015 tarihli Uzman raporu ile araştırma sonucu verilen kararın hatalı olduğunun anlaşıldığı; davacı ...'nin adı geçen vakıfların galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğuna dair Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.03.1960 tarih ve 1959/168 esas, 1960/120 karar sayılı ilamın iptali ile davacıların adı geçen vakıfların evladı olmadıklarının tespiti istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacı tarafından davalıların vakıf evladı olduklarına dair Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.03.1960 tarih 1959/168 Esas 1960/120 Karar sayılı ilamının iptaline karar verilmesi talep edilmiş ve bu karar ile vakıf evladı olduğu tespit edilenler/ mirasçıları davalılar olarak gösterildiği; bilindiği üzere, kesinleşmiş bir mahkeme kararının başka bir mahkeme kararı ile kaldırılmasının hukuken mümkün bulunmadığı, bu kapsamda dava dilekçesi bu yönü ile değerlendirildiğinde açılan davanın yerinde olmadığı;

ancak dava dilekçesinin geniş yorumlanması ve bu suretle talebin yargılamanın yenilenmesi olarak değerlendirilmesi halinde de, yargılamanın yenilenmesi kurumunun kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebileceği, yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 375 inci maddede sınırlı olarak sayıldığı, bu sebeplerin değerlendirilmesinde açılan davada yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin gerçekleşmediği dikkate alındığında açılan davanın yerinde olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Yargılamanın iadesini talep eden davalı ... vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf dilekçesinde davayı yargılamanın yenilenmesi olarak belirtip Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 375/ç bendindeki koşulun oluştuğunu iddia etmiş ise de, maddede açıkça aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması aranmakta olan davacı dava dilekçesinde ve istinaf dilekçesinde açıkça davacının Kültür Tescil Daire Başkanlığının arşiv incelemesi raporu ile durumun tespit edildiğini beyan etmiş, bu konuda herhangi bir belge ibraz etmemiştir.

Kurumun arşivinde yargılama devam ederken her zaman araştırma yapılabileceğinden elinde olmayan nedenle elde edilmeyen bir belgenin varlığından söz edilemeyeceği, dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçe ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre.

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesi ile yargılamanın iadesini talep eden davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Yargılamanın iadesini talep eden davalı ... vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkin davanın kabulüne dair kesinleşmiş hüküm nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 375 ve devamı maddelerinde düzenlenen yargılamanın iadesi istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.