Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/2412 K.2024/5603

Taraflar arasında Bergama 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davacı mirasçıları vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı mirasçıları vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Dava dilekçesinde, davacı ...'ın Mazbut ... ... Ağa Vakfı ile ... ... Karısı ... Hanım binti ... Ömer Vakfı'nın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, galle fazlasının sadece birinci nesil evlada bırakıldığı, 19.11.2018 tarihinde vefat etmiş olan ...'ın birinci nesil evlattan olmaması, ...'ın dosya kapsamındaki veraset ilamında belirtilen mirasçılarının birinci nesil evlattan olmalarının mümkün olmaması nedeniyle davanın reddine karar vermiştir.

Davacı ...'in mirasçıları vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; galle fazlasının sadece birinci nesil erkek-kız evladı/çocukları arasında 2'li 1'li taksim edilmesinin şart koşulduğunun tespit edilmesine, davacı ...'ın birinci nesil evlattan olmadığının anlaşılmasına göre davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığı gerekçesi ile davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı ... mirasçıları vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar edilerek birbiri ile çelişkili iki rapor olmasına rağmen davalı lehine olan bilirkişi raporunun hükme esas alınarak davanın reddine karar verildiği, tevliyet gibi galle fazlasının da nesil tükenene kadar evlada şart kılındığı, bunun aksine sunulan bilirkişi raporuna itiraz etmelerine rağmen itirazlarının dikkate alınmadığı, arz olunan ve resen gözetilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanma amacına yönelik galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 33 üncü maddesinde hâkimin, Türk hukukunu re'sen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Her dava, açıldığı tarihteki maddi vakıalara göre değerlendirilir. Ancak yargılama sırasında davanın konusuz kalması halinde İlk Derece Mahkemesince, dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekir.

Galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkin davalar, şahsa bağlı davalardan olup, davanın bu niteliği gereği dava konusu talebin mirasçılara intikal etmeyeceğinden, mirasçıların vakfın galle fazlasından yararlanmaya yönelik bir talepleri var ise kendi adlarına galle fazlasına müstehak vakıf evladı istemli dava açmaları gerekir. Somut olayda, davacı ...'ın dava açıldıktan sonra 29.11.2018 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığına göre, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.