Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/4184 K.2025/946

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davacı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucu ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, Van ili Başkale ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 104 ada 49, 115 ada 106, 109 ada 5 ve 109 ada 6 parsel sayılı taşınmazlar, tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacılar ..., ... ve ... ayrı dava dosyalarına sundukları dava dilekçeleri ile, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, kadastro tespitin iptali ile taşınmazların adlarına tescilini talep etmişlerdir.

İlk Derece Mahkemesince, davaların birleştirilmesi suretiyle yapılan yargılama sonunda; "... davanın kadastro tespitine itiraza ilişkin olup süresinde açıldığı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'na göre re'sen yürütülmesi gereken davalardan olmadığından suçüstü giderinden harcama yaparak delil toplanmasına gerek bulunmadığının anlaşıldığı, davacı tarafa yeterli ve makul süreyi içerir ve yapılabilir nitelikteki işler ile kesin süreye uymamanın sonuçlarını açıkça duraksamaya yer vermeyecek şekilde ayrıntılı olarak gösteren usulüne uygun tebliğ edildiği, davetiyeye rağmen keşif giderlerinin verilen kesin süre içerisinde yatırılmadığı,

davacı davasını ispatlar nitelikte delil sunmadığından Kadastro Kanunu'nun 36/1. maddesi ve HMK'nın 94.maddesi gereğince davacı tarafın keşif delilinden vazgeçmiş sayılması gerektiği ve mevcut delillerle de davanın ispatlanamadığı ..." gerekçesiyle, davacıların davalarının reddine, çekişmeli taşınmazların tespit gibi Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hükme karşı, davacı ... tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince; "...

İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırılık görülmediği ..." gerekçesiyle istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/(1)-b.1 maddesi gereği esastan reddine karar verilmiş ve iş bu karar, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, davacı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmamış olup, diğer davacı ...' in istinaf başvurusu ise Bölge Adliye Mahkemesince yerinde görülmeyerek esastan reddedilmiştir.

Kural olarak; İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmamaktadır. Zira, Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz yoluna başvurmada hukuki yararın bulunması gerekmektedir (HMK mad. 361/2) İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmayan taraf yönünden, verilen karar kesinleşeceği için artık bu tarafın temyiz yoluna başvurmasında hukuki yararı bulunduğundan söz edilemez.

Ancak, davanın taraflarından birisinin istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden karar verilmesi ve bu yeni kararla aleyhine hukuki bir durum yaratılması durumunda, İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan taraf, bu yeni kararı temyiz edebilecektir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı ..., İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmadığından ve Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmek suretiyle aleyhine yeni bir hukuki durum yaratılmadığından, davacı ...' in Bölge Adliye Mahkemesi kararını müstakilen ya da katılma yoluyla temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Aksi düşüncede istinaf başvurusunda bulunmayan tarafa İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf kanun yolunu atlayarak temyiz etme hakkı tanınmış olur ki, bu durum 6100 sayılı HMK ile hayata geçirilen üç kademeli yargılama sistemini iki kademeli yargılama sistemine dönüştürür ve istinafın devre dışı bırakılmasına yol açar.

Bu itibarla; İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen davacı ...' in Bölge Adliye Mahkemesinin kararını temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.