Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/744 K.2025/4939

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, Hazine aleyhine açılan davanın kabulüne, Orman İdaresi, Muğla Belediye Başkanlığı ve ... Belediyesi aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davalılar Hazine ve Orman İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Çekişmeli Muğla ili ... ilçesi ... köyü 625 parsel sayılı ve 2.800 m² yüzölçümündeki taşınmaz, mera vasfı ile orta malı olarak özel sicilde kayıtlıdır. Bölgede 2019 yılında yenileme kadastro çalışması yapılmış olup çekişmeli taşınmaz 195 ada 57 parsel olarak tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... çekişmeli taşınmazın kendisine ait dava dışı 99 parsel sayılı taşınmazla bütün olmasına rağmen vasfının mera olarak belirlendiğini ileri sürerek taşınmazın adına tescil edilmesini talep etmiş, yargılama devam ederken davacının duruşma gününden haberdar olduğu halde 14.03.1991 tarihli celseye katılmaması sebebiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409. maddesi uyarınca dosya işlemden kaldırılmış ve süresi içerisinde yenilenmediğinden 05.07.1991 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm,

davacı ...'nun mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 06.11.2019 tarihli ve 2017/5538 Esas, 2019/6346 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma ilamında özetle “Mahkemece 14.03.1991 tarihli celsede davacının duruşmaya katılmaması sebebiyle dava dosyası işlemden kaldırılmış ise de; davacı ... mirasçıları vekilinin sunmuş olduğu veraset ilamına göre davacı 28.02.1991 tarihinde yani dosya işlemden kaldırılmadan önce vefat etmiştir.

Mahkemece dava dosyası işlemden kaldırıldığında davacının ölü olduğu anlaşıldığından davanın Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409/1. maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verilemeyecek olup, Mahkemece davacının mirasçıları tespit edilerek duruşma gün ve saatinin bildirir tebligat çıkarılarak yargılamadan haberdar edildikten sonra davayı takip edip etmeyecekleri sorularak sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacı yararına zilyetlikle kazanma koşulları oluştuğu gerekçesiyle davalı Hazine aleyhine açılan davanın kabulü ile ... ilçesi ... Mahallesi 195 ada 57 parsel sayılı taşınmazın mera kaydının iptali ile davacıların miras payı oranında adlarına tapuya tesciline, davalılar Orman İdaresi, Muğla Belediye Başkanlığı ve ... Belediyesi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm, davalılar Hazine ve Orman İdaresi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece zilyetlik ve mera yönünden yapılan araştırma yeterli ise de orman yönünden yapılan araştırma yeterli değildir. Şöyle ki; Mahkemece yapılan keşfe orman bilirkişi götürülmemiş bu yönden herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

O halde öncelikle bölgede dava tarihi itibariyle kesinleşen Orman Kadastro çalışması olup olmadığı araştırılarak eğer dava tarihi itibariyle kesinleşen bir Orman Kadastro çalışması var ise taşınmazın bulunduğu yörede yapılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği dosyaya getirtilerek;

önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi bilirkişi, 1 harita bilirkişi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, Orman Kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, Orman Kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilmeli;

tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli; tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı belirlenmeli; çelişki bulunmakta ise çekişmeli parsel yönünden tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilecek şekilde müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak, açıklamalı, krokili rapor alınarak taşınmazın konumu belirlenmelidir.

Eğer bölgede dava tarihi itibariyle kesinleşen bir orman kadastrosu yok ise o zaman yöreye ait "en eski tarihli" memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise Mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri ilgili yerlerden getirtilerek keşifte çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri/ile orman bilirkişisi/bilirkişileri eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli,

taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak temyize konu taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı,

bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.