Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/760 K.2023/6018

... ... ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

... Kadastro Mahkemesi

SAYISI

2018/172 E., 2021/9 K.

Taraflar arasındaki kullanım kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davacı Hazine yönünden davanın kısmen kabulüne, davacı ... ve müdahiller ... ve arkadaşlarının davasının kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davacı - davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı - davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında 3303 ... Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun'un (3303 ... Kanun) Ek-1 inci maddesi kapsamında yapılan kullanım kadastrosu sırasında, 30 ada 285 parsel ... 868,28 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, beyanlar hanesine, ''3303 ...

Kanun'un 3 üncü maddesi gereğince idarenin ve ruhsat sahiplerinin maden arama ve işletme faaliyetlerine müdahale edilemeyeceği ve bundan doğacak zararlarda mülkiyet hakkına dayanılarak bir hak ve tazminat iddiasında bulunulamayacağı, kamu yararı ve ülke güvenliği açısından yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketlerince iktisap veya sınırlı ayni hak tesis edilemeyeceği, 14.11.1999 tarihinden önce olmak üzere taşınmazın ... oğlu ...'nın kullanımında ve ...'nın ölü olduğu" şerhi yazılarak, arsa vasfıyla davalı Hazine adına tespit edilmiştir.

2. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... ... Mahallesi 30 ada 285 parsel ... taşınmazın çalılık ve orman ağaçları ile kaplı olduğunu ve kimsenin zilyetliğinde bulunmadığını ileri sürere, davalılar adına verilen kullanıcı şerhinin iptal edilmesini istemiştir.

3. Birleşen davanın davacısı ... dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... ... Mahallesi 30 ada 285 parsel ... taşınmazın 400 metrekarelik bölümünün kendi kullanımında olduğunu ileri sürerek, bu kısım yönünden lehine kullanıcı şerhi verilmesini istemiştir.

4. Müdahil ... ve müşterekleri müdahale dilekçelerinde özetle; miras yoluyla gelen hakka ve kendi zilyetliklerine dayanarak, miras payları oranında lehlerine kullanıcı şerhi verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili birleşen dosya yönünden sunduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. "18/12/2019 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen alanda.

1999 yılında zilyetliği ispatlayacak meyve ağaçlarının, bunları destekleyecek ecrimisil makbuzlarının bulunması sebebiyle birleşen davanın ve asli müdahillerin davasının kabulüne, fen raporunda (A) harfi dışında kalan 468,28 metrekarelik alanın ise kullanıldığına ilişkin, zilyetliği ispatlayacak ecrimisil belgesi sunulmadığı, tanık, meyve ağacı vs olmadığı ayrıca alanın yıllardır ilgilenilmediğinden çalılık vasfına dönüştüğü gerekçesiyle davacı Hazine'nin davasının kısmen kabul kısmen reddine; dava konusu ...

İlçesi ... Mahallesi 30 ada 285 parsel ... taşınmazın Fen Bilirkişisinin 18/12/2019 tarihli raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 400 metrekarelik kısmına son parsel numarası verilmek suretiyle bahçe vasfı ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, "3303 ...

Kanunun 3 üncü maddesi gereğince idarenin ve ruhsat sahiplerinin maden arama ve işletme faaliyetlerine müdahale edilemez ve bundan doğacak zararlarda mülkiyet hakkına dayanılarak bir hak ve tazminat iddiasında bulunamaz. Kamu yararı ve ülke güvenliği açısından yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketlerince iktisap veya sınırlı aynı hak tesis edilemez.

14/11/1999 tarihinden evvel olmak üzere hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... ve müştereklerinin kullanımındadır." şerhlerinin korunmasına, (A) harfi ile gösterilen kısmı çıkarıldıktan sonra geriye kalan kısmının çalılık vasfı ile ve 468,28 metrekare yüzölçümü ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, tutanağın beyanlar hanesinde bulunan şerhlerin iptaline, "3303 ...

Kanunun 3 üncü maddesi gereğince idarenin ve ruhsat sahiplerinin maden arama ve işletme faaliyetlerine müdahale edilemez ve bundan doğacak zararlarda mülkiyet hakkına dayanılarak bir hak ve tazminat iddiasında bulunamaz.Kamu yararı ve ülke güvenliği açısından yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketlerince iktisap veya sınırlı aynı hak tesis edilemez" şerhinin tapunun beyanlar hanesine tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davacı - davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı - davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde davalıların yıllardır herhangi bir işlem yapmayarak zilyetliği terk ettiklerini, ne zilyetlik şekli süresinin, ne de başlangıç ve bitiş tarihinin belli olmadığını, bu hususta davalı taraflarca ileri sürülen iddiaların hayali ve tahminden ibaret olduğunu, hayali, tahmini ve kuvvetli şüphe arz eden beyanlar üzerine hüküm tesis ettirildiğini, taşınmaz üzerinde bulunan bitki örtüsü veya bina, baraka vb. yapılar mezkur arazinin davalıya ait olduğunun veya davalılar tarafından zilyet edildiğinin kanıtı olamayacağını,

davaya konu edilen arazinin Hazineye ait olduğunu, üzerindeki yapıların Hazineye ait olmadığını, arazi üzerindeki bina vb. yapıların araziyi bağlı kılmadığı gibi yapı sahibine arazi üzerinde bir hak kazandırmayacağını, davalıların araziye müdahalesi fiili bir işgal olup hukuki temelden ve dayanaktan yoksun olduğunu, mevzuatta arazinin, üzerinde bulunanlara tabi olmayıp, arazi üzerinde bulunanların araziye tabi olduğunu, dava konusu taşınmazın davalılar adına beyanlar hanesine kullanım şerhi konulması için kanunun aradığı şartların gerçekleşmediğini, gerek 3402 ...

Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) öngördüğü nizasız ve kesintisiz süre şartının gereksede 3303 ...

Kanun'un öngördüğü şartların gerçekleşmediğini, bu nedenle de kazandırıcı zaman aşımı kaidelerinin de uygulanma imkanının bulunmadığını, davalıların tanık olarak gösterdiği kimselerin ve re'sen tayin olunan mahalli bilirkişinin zilyetliğe ve süreye ilişkin iddialarının gerçek dışı olduğunu, bağ, bahçe ve tarla gibi nitelikler arz eden tarıma uygun ekonomik değer atfeden arazilerin 3402 ... Kanun'un ilgili 18 inci maddesi ve 3303 ...

Kanun gereğince maden havzalarının Hazine adına tespit ve tescil edileceğini, 14.11.1999 tarihinden sonraki işgallerin, bu tarihten önce 20 yıl kesintisiz olarak arazinin kullanılmaması nedeni ile kişiye bir hak kazandırmayacağını ve hak doğurmayacağını, dava konusu taşınmazın sahipsiz bir gayrimenkul olmayıp kadimden beri Devlet mülkiyetinde bulunan bir yer olduğunu, konuya dair yargılama safhasında İlk Derece Mahkemesine sunmuş oldukları yazılı ve sözlü beyanlarının gereğiyle değerlendirilmediği için konunun tam olarak tüm yönleriyle aydınlanmadığını,

dava konusu ile ilgili olarak tüm fiili ve hukuki konjonktür Hazine lehine olmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince kaale alınmadığını, dava dosyasının yeniden daha sağlıklıdaha kapsamlı araştırma inceleme ve değerlendirilmeye muhtaç olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazda fen bilirkişisinin 18.12.2019 tarihli bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterdiği kısmını 14.11.1999 tarihi ve öncesinde davacı ve asli müdahillerin murisi ... ... ve mirasçıları tarafından kullanılan yerlerden olduğu, özellikle keşfe katılan ziraat bilirkişi raporunda taşınmaz üzerinde 30 - 35 yaşlarında kiraz ve ceviz gibi meyve ağaçlarının bulunduğunun belirtildiği,

taşınmazla ilgili 14.11.1999 tarihi ve öncesine ait herhangi bir kamuya tahsis işlemi de bulunmadığı göz önünde bulundurularak yazılı şekilde bu kısım yönünden davacı Hazinenin davasının reddine, diğer davacı ve asli müdahillerin davasının kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı açıklanarak, davacı / birleşen dosyada davalısı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ...

Kanun) 353/1-b-1.maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı-davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı - davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle ve re'sen belirlenecek nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kullanım kadastrosuna itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, 3303 ... Kanun uyarınca kullanım kadastrosu kesinleşerek tapuya tescil edilen taşınmaz üzerinde davacı ve davalılar lehine kullanıcı şerhi verilmesine ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Kanun'un 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3303 ... Kanun'un Ek 1 inci maddesi,

3. Değerlendirme Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve Kanun'a uygun olup davacı - davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...