Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/1426 K.2025/5594

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) uyarınca yapılan kadastro neticesinde bulunan, istinafa konu 1 02... parsel sayılı taşınmaz, 914,51 m² yüzölçümlü olarak tarla vasfı ile, kadastro tespit tutanağının edinme sebebi sütununa göre 23.09.2002 tarihli ve 20 sıra no.lu tapu kaydına istinaden 1/2 hisse oranında davalılar ... ve ... adlarına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili ... ilçesi ... köyü 1 02... , 44... no.lu parsel sayılı taşınmazların firari ve mütegayyip (kaçak ve yitik) kişilerden kaldığını, Hazinenin mülk ve tasarrufundaki taşınmazların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, kadastro tespitinin hukuka aykırı olduğunu bu nedenlerle davalı adına yapılan kadastro tespitinin iptali ile Hazine adına tespit ve tescilini istemiştir.

Birleşen (2014/37 Esas sayılı) dosyada; davacı ... 18.02.2008 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyü 1 02... parsel sayılı taşınmazın Osmanlı ve Cumhuriyet Döneminden bu yana dedelerinden kendilerine zilyetlik yolu ile kaldığını açıklayarak, Hazine adına yapılan kadastro tespitinin iptali ile kendi adına tespit ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İstinafa konu edilmeyen dava konusu ... köyü 1 02... ve 1 02... no.lu parsellerin 14.02.2018 tarihi itibarıyla olağan kesinleştirme işlemlerinin yapıldığı görülmüştür.

Birleşen dosyada davacı ... mahallinde 12.04.2017 tarihinde yapılan keşif esnasında alınan imzalı beyanı ile; dava konusu ettiği 1 02... no.lu parselin kendisine ait olmadığını, yanlış yeri dava ettiğini, dava konusu yerin davalılar ... ve ...'a ait olduğunu, açmış olduğu davasından feragat ettiğini belirtmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kaldırmadan önce yapılan yargılama sonucunda; birleşen 2014/37 Esas no.lu davanın feragat nedeniyle reddine, asıl davanın kısmen kabul kısmen reddine, dava konusu ... ili ... ilçesi ... köyü 1 02... parsel sayılı taşınmazın 25.04.2017 tarihli fen bilirkişisi raporunda (B) - (D) ve (E) harfleri ile gösterilen, sırasıyla 631, 6 25... no.lu toprak tevzi parselleri içinde kaldığı anlaşılan kısımlarının kadastro tespitinin iptali ile davacı Hazine adına,

tevzi parselleri dışında kaldığı anlaşılan ve aynı raporda (A) ve (C) harfleri ile gösterilen kısımlarının eşit hisseli olarak davalılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın davalı Hazine tarafından süresinde istinaf incelemesine konu edilmesi sonucunda, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi'nin 27.06.2018 tarihli ve 2018/157 Esas, 2018/329 Karar sayılı karar ilamı ile: "...kadastro çalışmalarında çekişmeli taşınmaza uygulanan tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve dayanağını oluşturan belgeler, haritası, ... nolu tevzi parseline ait belirtmelik tutanağı,

belirtmelik haritası ve eki olan tüm belgeleri, tablendikatif, mera tahsis haritası, ... nolu tevzi parseli tapuya bağlanmış ise tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile dayanağını oluşturan belgeler, gerek 23/09/20 02... sıra nolu tapu kaydı gerekse ... nolu tevzi parseli kadastro çalışmalarında revizyon görmüş ise revizyon gördüğü taşınmazlara ait kadastro tutanağı ve dayanağı belgeler, çekişmeli taşınmazı dıştan çevreleyen komşu parsellere ait dava dosyaları, gerek çekişmeli taşınmaza gerekse komşu parsellere toprak tevzi çalışmalarında uygulanan kayıt ve belgeler var ise tesis ve tedavülleri getirtilmeli,

çekişmeli taşınmaz ve komşu parsellerin toprak tevzi çalışmalarında hangi belirtmelik parseli, hangi tevzi parseli olduğu, söz konusu tevzi parsellerinin hangi parselden ifraz edildikleri ve ifrazen aldıkları tevzi parsel numaraları, hangi parsel no ile haritaya bağlandıkları tespit edilmeli, belirtmelik tutanağında çekişmeli taşınmazın Hazine veya 3.kişiler adına yazılı olması durumunda sebebi belirlenmeli, çekişmeli taşınmazın kapsamında kaldığı tespit edilen tevzi parseline ait belirtme tutanağında ismi geçen kişiler ile davalılar arasındaki aksi/ırsi ilişki açıklığa kavuşturulmalıdır.

Dosya keşfe hazır hale getirildikten sonra Hazine tapularının oluştuğu 1962 yılından 20-25 yıl öncesi hakkında taşınmaz hakkında bilgisi olan, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları, hayatta olmaları halinde belirtmelik bilirkişileri, zirai bilirkişi ve fen bilirkişisi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, taşınmaza uygulanan tapu kaydı ve haritası, ... nolu tevzi parseli tapuya bağlanmış ise tapu kaydı, belirtmelik haritası ve mera haritası ile kadastro paftası çakıştırılarak yerel bilirkişiler yardımı, fen bilirkişisi eliyle uygulanmak suretiyle kapsamları belirlenmeye çalışılmalı, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanıp, kayıtların kapsamı duraksamaya imkan vermeyecek şekilde tespit edilmeli, mera haritası,

toprak komisyonu haritası ile kadastro paftası çakıştırılarak dava konusu taşınmaz hakkında toprak komisyonunca ne gibi işlem yapıldığı ve ne olarak bırakıldığı belirlenmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, varsa tevzi çalışmaları sırasında uygulanan kayıt ve belgelerin çekişmeli taşınmazı kapsayıp kapsamadığı, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı,

öncesinin mera, yayla gibi özel mülkiyete konu olamayacak ya da kaçak ve yitik kişilerden kalıp kanunlar uyarınca Hazine'ye intikal eden yerlerden olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayanarak açıklattırılmalı, belirtmelik bilirkişileri ve tespit bilirkişileri dinlenmeli, kayıt uygulamasının, bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, zirai bilirkişiden taşınmazı değişik yönlerden gösteren fotoğraflar da eklenmek suretiyle komşu parsellerle mukayeseli ayrıntılı, denetlemeye elverişli rapor alınmalı, fen bilirkişisine uygulanan tapu kaydı, belirtmelik tutanağı,

toprak tevzi haritası, mera haritası ve dava dosyası kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir harita düzenlettirilmeli, çekişmeli taşınmazın mera haritası kapsamında kalması halinde Toprak Tevzi Komisyonu tarafından yapılan mera sınırlandırma tarihi, tevzi tapusu kapsamında kalan bölüm olması halinde tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar Kadastro Kanunu'nun 46/1, 14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının davalılar ve eklemeli zilyedi/bayii lehine gerçekleşip gerçekleşmediği,

taşınmaza kadastro çalışmaları sırasında uygulanan tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı tartışılmalı ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle davacı Hazine vekilinin istinaf istemi kabul edilerek İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılmış, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde;

"...Mahallinde yapılan keşif neticesinde, dava konusu 1 02... parsel sayılı taşınmazın 20.01.2020 havale tarihli ekli fen bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen 648, 28... 'lik kısmının, C harfi ile gösterilen 6, 74... ’lik kısmının Kadastro Kanunu'nun 14. madde uyarınca kadastro tespit tarihinden geriye doğru davalılar lehine zilyetlikle kazanım şartlarının oluştuğu, anlatılan bu sebeplerle dava konusu taşınmazların toprak tevzi parselleri kapsamında kalmayan bu bölümler yönünden 3402 sayılı Kanun'un 14. ve 46. maddeleri gereğince dava konusu parseller üzerinde belgeler, ziraat,

harita bilirkişi raporları ile mahalli ve tespit bilirkişileri beyanlarına göre davalıların çekişmesiz ve aralıksız en az 20 yıldır malik sıfatıyla zilyet olduğu, ayrıca dava konusu taşınmazın ekilme zirai faaliyet yapılıp yapılmadığına ilişkin 20.01.2020 tarihli harita bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi, dava konusu taşınmazın 1949-19 73... tarihinde çekilmiş hava fotoğraflarındaki stereoskopik yorumlamada; taşınmazın etrafında fiilen kültür arazisi olarak kullanılan taşınmazların olduğu, bu taşınmaz ile ilgili bir tasarrufun bulunduğu,

masraf ve emek sarfı ile kullanıma elverişli hale getirilmiş arazi olduğunun tespit edildiği anlaşıldığından, davalılar lehine kazandırıcı zamanaşımı yoluyla taşınmaz iktisap etme koşullarının oluştuğu ve bu kısımlar yönünden herhangi bir mera yada orman vasfı taşımadığı kanaati ile davalılar adına bu kısımlar yönünden yapılan kadastro tespitlerinin hukuka uygun olduğu,

davacı hazinenin bu kısımlar bakımından açmış olduğu davanın reddi ile aynı adanın birbirini takip eden son parsel numarası verilerek davalılar ... ve ... adına eşit hisse ile tapuya kayıt ve tesciline, taşınmazın geriye kalan B harfi ile gösterilen 51, 13... yüzölçümündeki bölümünün, D harfi ile gösterilen 164, 20... yüzölçümündeki bölümünün, E harfi ile gösterilen 44, 16... yüzölçümündeki bölümünün ise Hazine adına tescil edildiği ve bu kısımlar yönünden karşı temyiz olmaması sebebi ile Hazine adına kazanılmış hak oluştuğu..." gerekçesiyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine, 1 02... parsel sayılı taşınmazın (B),

(D) ve (E) harfleri ile gösterilen kısmının kadastro tespitinin iptali ile aynı adanın son parsel numarası verilerek davacı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, (A) ve (C) harfleri ile gösterilen kısımlarının kadastro tespitinin iptali ile aynı adanın son parsel numarası verilerek davalılar ... ve ... adına eşit hisseli (1/2) olarak tapuya kayıt ve tesciline, 10.10.2019 havale tarihli ekli fen bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına karar verilmiş

, hükmün davacı Hazine vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "...İleri sürülen istinaf nedenlerine, kamu düzenine ilişkin hususlara, dosyadaki belgelere, taraflarca ileri sürülen ve kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle ilk derece mahkemesince delillerin takdirinde usul ve yasaya aykırılık görülmemesine göre, davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine..." gerekçesiyle davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusu esastan reddedilmiş, iş bu karar davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.