Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/1478 K.2025/6520

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesi ile özetle; Bartın ili Kurucaşile ilçesi ... köyünde bulunan 1 01... parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün eksik tespit edildiğini belirterek, eksik kalan kesiminin orman niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir. Yargılama sırasında 01.11.2008 tarihinde dava konusu taşınmazlar hakkında kadastro tutanaklarının düzenlenmesi üzerine, tutanak asılları 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 5. maddesi uyarınca Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir.

II. CEVAP

1. Bir kısım dahili davalılar; davanın reddini savunmuşlardır. 2. Davalı ... Tüzel Kişiliği temsilcisi; kadastro çalışmaları sonucu köy tüzel kişiliği adına tespiti yapılan herhangi bir taşınmaz olmadığını, söz konusu taşınmazların kullananlar adına kadastro sonucunda tespitinin yapıldığını beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; teknik bilirkişi raporu ve hava fotoğrafları doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, dava konusu 1 20... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile aynı mevkide bulunan 1 01... parsel sayılı orman parseli ile birleştirilmek suretiyle orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline, taşınmazların altındaki madenlerin Devlete ait olduğunun ayrıca şerhine, dava konusu 1 15... , 2, 3, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlara yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davacı ...

İdaresi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; bilirkişi raporlarında dava konusu taşınmazların üzerlerinde eylemli olarak fındık ağaçlarının bulunduğu, eğimi yüksek bir vadi yamacında dereye sınır vaziyette olup dere yatağının dik vadi yamaçlarının arasından geçtiği için bölgede fazla bir alüvyal malzeme gözlemlenmediği, söz konusu derenin dava konusu parsellerde yağış rejimine bağlı olarak yatak değiştirmek suretiyle parsel sınırlarında değişiklik yapmasının söz konusu olmadığı,

uygulaması yapılan 1957 tarihli memleket haritasında açıklık alanda kaldıkları, 1947 tarihli hava fotoğrafında üç boyutlu olarak yapılan incelemesine göre açıklık olup üzerlerinde orman emvali bulunmadığı, davalı alanlar üzerinde öncesinin orman olduğunu gösteren diğer bir değişle ağaçların dip kütüklerine ve kök kalıntılarına, orman refakat florası ile müşir bitkilerine ve humus gibi bulgulara rastlanılmadığı, orman toprağı özelliği göstermeyip tarla vasfında kuru tarım arazisi olduklarının bildirildiği, istinaf incelemesi aşamasında.

Kurucaşile Tapu Müdürlüğünden dava konu taşınmazların dereden sonraki komşuları olan ... köyü 1 21... , 1 08... parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanakları ve tapu kütüğü sayfa fotokopilerinin dosya kapsamına alındığı, taşınmazların bahçe ve tarla vasfıyla tapuya kayıtlı olduğunun görüldüğü, davacı ...

İdaresi vekilinin davasının reddine dair Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı, Hazinenin eldeki davada kanuni hasım olup hakkında husumetten ret kararı verilmemesi doğru olduğu gibi kadastro davalarında vekalet ücreti 3402 sayılı Kanun'un 31/3. maddesindeki kanuni düzenlemeye göre İlk Derece Mahkemesince tayin olunan vekalet ücreti miktarında da usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı belirtilerek, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddine karar verilen taşınmazların öncesinin orman olduğu ve eylemli durumlarının da İlk Derece Mahkemesince dikkate alınmadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davanın kabulü şartları oluşmadığı halde usul ve kanuna aykırı şekilde kısmen kabul kararı verilmesi ve reddedilen talep yönünden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle başvurdukları istinaf incelemesi neticesinde, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi tarafından lehlerine vekalet ücreti hükmedildiği zannedilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; orman kadastrosuna itiraz olarak açılmışken, taşınmazlar hakkında tutanak düzenlenmesiyle kadastro tespitine itiraza dönüşmüştür. Dava konusu taşınmazların bulunduğu yörede kadastro çalışmaları 3402 sayılı Kanun’un 5304 sayılı Kanun’la değişik 4. maddesi hükmüne göre yapılmıştır.

1. Davacı ... İdaresi vekilinin dava konusu 1 15... , 2, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlar, davalı ... vekilinin ise dava konusu 1 15... , 2, 4, 5 ve 1 20... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde: tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ...

İdaresi vekili ve davalı ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Davacı ... İdaresi vekili ve davalı ... vekilinin dava konusu 1 15... parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazları yönünden; İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; dosya kapsamına orman mühendisi bilirkişi rapor ekinde sunulan 1947 tarihli hava fotoğrafında taşınmazın kısmen kapalı görünmesine rağmen, bilirkişi raporlarında parselin tamamının açıklık alanda kaldığı ve kadim tarımsal alan olduğu belirtilmiştir. İlk Derece Mahkemesince; bu durumda en eski hava fotoğraflarından faydalanılarak, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı hususlarında açıklayıcı ayrıntılı ve gerekçeli rapor almadan, ispatlanamayan davanın reddi şeklinde hüküm kurulmuş olması doğru olmamıştır.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları Mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise Mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi bilirkişi, bir ziraat mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler dava konusu taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 47 85... sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle dava konusu taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli;

taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak,

dava konusu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı,

bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

VI. KARAR

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; davacı ... İdaresi vekilinin dava konusu 1 15... , 2, 4 ve 5 parsellere yönelik, davalı ... vekilinin dava konusu 1 15... , 2, 4 , 5 ve 1 20... parsellere ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile dava konusu 1 15... , 2, 4 ve 5 parsel ve 1 20... parsel sayılı taşınmazlara yönelik, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Davacı ... İdaresi vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile dava konusu 1 15... parsel sayılı taşınmaz yönünden Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 373/1. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA ve İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Harçtan muaf olduğundan, Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

7139 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,