Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/2657 K.2026/82

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında, Çorum ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 30... parsel sayılı 2.532,21 m² yüzölçümündeki taşınmaz tarla vasfıyla, 1 84... parsel sayılı 402 m² yüzölçümündeki taşınmaz ise kargir ev, depo, çeşme ve bahçe vasfıyla, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalılar adına tespit edilmiştir. 2. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde özetle; taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kamu malı niteliğindeki yerlerden olduğunu, davalılar lehine zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşmediğini öne sürerek, kadastro tespitlerinin iptali ile taşınmazların Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... duruşmadaki beyanında; davayı kabul etmediğini, dava konusu taşınmazın murisinden kaldığını belirterek, davanın reddini savunmuş; diğer davalılar ise, davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.07.2019 tarihli ve 2016/603 Esas, 2019/423 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmazların tespit sırasındaki vasıfları ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 10.07.2019 tarihli kararına karşı davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 25.03.2021 tarihli ve 2020/1427 Esas, 2021/375 Karar sayılı kararı ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun sınırlı olarak kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında karar verilmesine, davanın kabulü ile dava konusu ... köyü 1 84... ve 1 30... parsel sayılı taşınmazların Hazine adına tespitteki gibi tesciline, 1 84... parsele ait kadastro tutanağının beyanlar hanesine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19. maddesi gereğince "taşınmaz üzerindeki kargir ev, çeşme ve deponun" davalılara elbirliği mülkiyeti şeklinde ait olduğunun şerh verilmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.03.2021 tarihli kararının davacı Hazine ve davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 02.02.2023 tarihli ve 2021/15096 Esas, 2023/477 Karar sayılı ilamı ile "İlk Derece Mahkemesince, dava konusu 1 30... parsel sayılı taşınmazın kimin kullanımında olduğunun belli olmadığı, taksimle murise kaldı belirtilmiş ise de, davalıların dedesine ait çevresindeki parsellerden ayrı kullanılmadığı,

mahalli bilirkişi beyanlarında çelişkiler olduğu ve taşınmazın batı sınırının belirsiz olduğu gerekçeleri ile davanın kabulüne, davalılar adına yapılan tespitin iptali ile taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmiş ve bu karara yönelik istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince yerinde görülmemiş ise de, delillerin değerlendirilmesinde hataya düşüldüğü, İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan keşif sonucu düzenlenen orman bilirkişi raporlarına göre, dava konusu taşınmazın 1956-2005 yıllarına ait hava fotoğraflarında tarımsal amaçlı kullanılan çevre parsellerle benzer özellik gösterdiğinin ve tarla olarak kullanıldığının belirtildiği,

ziraat bilirkişi raporunda ise, taşınmazın kısmen boş kısmen fiğ ekili olduğu, çevresindeki tarım arazisi niteliğinde olan parsellerin devamı niteliğinde olduğu ve taşınmaz üzerinde insan emeği ile ve uzun zamanda meydana gelebilecek izler bulunduğu,

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığının bildirildiği mahalli bilirkişi beyanlarının da, bilirkişi raporlarını destekler nitelikte olup, iki kez yapılan keşifte dinlenen tüm mahalli bilirkişilerin, taşınmazın evvelinde davalıların dedesine ait olup 40 yıl arpa ve buğday ekilmek sureti ile kullanıldığını, ondan sonra davalıların babasına kaldığının, onun ölümüyle de davalılara kaldığını ve davalıların da taşınmazı aynı şekilde icara vererek kullanmaya devam ettiklerini beyan ettikleri, bu haliyle; dosya kapsamına göre, dava konusu 1 30... parsel sayılı taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı,

evveliyatında davalıların murislerine ait olup zilyetliğin intikaline ilişkin mahalli bilirkişi beyanlarında bir çelişki bulunmadığı, zilyetliğin nizasız ve aralıksız devam ettiği ve davalılar yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, davacı Hazinenin, dava konusu 1 30... parsele ilişkin davasının reddine karar verilmesi" gereğine değinilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile denetime elverişli bilirkişi raporlarına göre dava konusu taşınmazın 1956-2005 yıllarına ait hava fotoğraflarında tarımsal amaçlı kullanılan çevre parsellerle benzer özellik gösterdiği ve tarla olarak kullanıldığının belirtildiği, ziraat bilirkişi raporunda ise, taşınmazın kısmen boş kısmen fiğ ekili olduğu, çevresindeki tarım arazisi niteliğinde olan parsellerin devamı niteliğinde olduğu ve taşınmaz üzerinde insan emeği ile ve uzun zamanda meydana gelebilecek izler bulunduğu, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı,

mahalli bilirkişi beyanları da, bilirkişi raporlarını destekler nitelikte olduğu, zilyetliğin nizasız ve aralıksız devam ettiği ve davalılar yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu, 1 84... parsel yönünden ise hükmün onanarak kesinleştiğinden hüküm kurulmasına yer olmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, 1 30... parsel sayılı taşınmaza yönelik davanın reddine ve taşınmazın tespit gibi tesciline, 1 84... parsel sayılı taşınmaz hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; orman incelemesinin tek bilirkişi ile yapılmasının doğru olmadığını, mera araştırması yapılmadığını, mülkiyete esas olacak kadar zilyetliğin olmadığını, senetsiz kazanım araştırması yapılmadığını ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın Devlet hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup olmadığı ve taşınmaz üzerinde davalılar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, uyulan bozma ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR