Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/6105 K.2025/3598

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay 7. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davaların reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 64 parsel sayılı 99.750 m² yüzölçümündeki taşınmaz, malik tayinin tapulama hakimliğince tayin edilmesi belirtilerek, malik hanesi boş olarak tespit edildikten sonra, tapulama komisyonun 08.02.1972 tarihli kararı ile tapu kaydı, vergi kaydı ve zilyetliğe dayanılarak ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir.

Davacı ... dava dilekçesinde; tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, ... Mahallesi 64 parsel sayılı taşınmazın adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ... ... ve müşterekleri dava dilekçelerinde; kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, ... Mahallesi 64 parsel sayılı taşınmazın adlarına tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davacı ...... dava dilekçesinde; Asliye Hukuk Mahkemesinin taksime dair ilamına dayanarak, ... Mahallesi 64 parsel sayılı taşınmazın adına tescilini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin verdiği önceki karar, Yargıtay tarafından bozulmuş olup, hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; "tespite dayanak yapılan tapu kayıtlarının geldi ve gitti örneklerinin getirtilmesi, tapu kayıtları ile davalıların ilişkisinin saptanması, ardından iki tarafında tapu kaydına dayandığı gözetilerek yöreyi iyi bilen yaşlı ve tarafsız bilirkişiler arasından seçilecek bilirkişiler aracılığıyla tapu işlerinden anlayan bilirkişi yardımıyla nizalı parsele uygulanması, uygulama komşu kayıtlarından yararlanılması, ayrıca dayanılan vergi kaydınında uygulanması ardından tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; "davanın kadastro tespitine itiraz davası olduğu, bu davanın niteliği gereği keşif giderlerini iddia sahibi davacıların gidermesi gerektiği, ancak davacı tarafın ihtara rağmen delil avansı eksikliğini gidermediği belirtilerek davalarını ispatlamayadıkları ..." gerekçesiyle davalarının reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de, bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Şöyle ki; bir davada taraf teşkilinin sağlanması, dava şartlarından olup, bu koşul yerine getirilmeden işin esasına girilmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır. Kamu düzenine ilişkin bu hususun, yargılamanın her safhasında mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir.

Ne var ki; somut olayda, davacı ...' in yargılama devam ederken 22.07.1998 tarihinde vefat ettiği anlaşılmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince, mirasçıları tespit edilerek tüm mirasçılarına yöntemince tebliğ yapılarak dava hakkında bilgilendirilmeleri ve davayı takip edebilmelerine olanak tanınması ve bu şekilde taraf teşkilinin sağlanmasından sonra yargılamaya devamla işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak, yöntemine uygun şekilde taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında karar verilmesi cihetine gidildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 25/1. maddesi çerçevesinde yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılan ...'in veraset ilamı eldeki davaya özgü olmak üzere Kadastro Mahkemesi hakimi tarafından düzenlenmeli ve bundan sonra tüm mirasçılarına yöntemince tebliğ yapılarak dava hakkında bilgilendirilmeleri sağlanarak,

davayı takip edebilmelerine olanak tanınmalı, murisin mirasçısının kalmadığının anlaşılması halinde, murisin ölüm tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Türk Kanunu Medenisi'nin 448. maddesi gereğince son mirasçı sıfatıyla Hazine davaya dahil edilmeli, ayrıca aynı gün temyiz incelenmesinden geçen ve eldeki davanın konusu olan taşınmazın komşusu olan parsele ilişkin Dairemizin 2022/6106 Esas sayılı dosyasında davacı ...'in iddiasının aynı kayda dayalı olduğu gözetilerek, kapsam tayini bakımından bu davaların birlikte görülmesi gerektiği düşünülmeli ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.