Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/6435 K.2025/4024

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı Hazinenin davasının reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ...Mahallesi çalışma alanında bulunan 677 ada 4 parsel sayılı, 156 m² yüzölçümündeki taşınmaz satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... Yapı Kooperatifi adına tespit edilmiştir.

... Yapı Kooperatifi Başkanlığı'nın itirazı Kadastro Komisyonunca kabul edilerek, 04.08.1980 tarihli ve 38 sayılı kooperatif üyelerine ait isim listesine göre dava konusu taşınmaz ... adına tespit edilmiştir.

... Yapı Kooperatifi Başkanlığı'nın kadastro tespit tarihinden önce davalılar Hazine ve Kars Belediye Başkanlığı aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan elatmanın önlenmesi ve tescil davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Davacı Hazine vekili, dava konusu 154 ada 5,7,8,9,299; 675, 677 ila 686 adaların 1 ila 6 parsel sayılı taşınmazlar ile 687 ila 693 adaların 1 ila 10 parsel sayılı taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu ve askeri yasak bölge kapsamındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak, kadastro tespitlerinin iptali ile Hazine adına tescili istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda verdiği karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, uyulan bozma ilamında özetle; "...

Yapı Kooperatifi tarafından Asliye Hukuk Mahkemesine açılan tescil davasının taşınmazlarla ilgili olarak tutanak düzenlenmiş bulunması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarıldığı, Hukuk Mahkemelerinden aktarılan davalarda, dava kapsamının belirlenmesi gerektiği halde Mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmadığı, karar başlığının Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388.

Maddesine göre düzenlenmemesinin usule aykırı olduğu, ayrıca yapılan araştırma ve incelemenin eksik ve yetersiz olduğu, dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgenin Askeri yasak mıntıka olup olmadığının kesin olarak saptanmaması ve kamulaştırma iddialarının da değerlendirilmemesinin hatalı olduğu açıklanarak, doğru sonuca ulaşılabilmesi için, taraflardan iddia ve savunmaları ile delilleri sorulup celbedilmesi,

varsa kamulaştırma haritası ve ilgili tüm belgelerin getirtilmesi ve taşınmazların bulunduğu bölgenin Askeri yasak mıntıka olup olmadığı kesin olarak saptandıktan sonra mahallinde uzman bilirkişiler ve mahalli bilirkişiler huzurunda keşif yapılması, keşif sırasında kamulaştırma belgeleri ile haritası, tarafların tapu kayıtları, Asliye Hukuk Mahkemesine verilen dava dilekçesi ayrı ayrı okunup mahalline uygulanması ve kapsamının belirlenmesi, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazların niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda ayrıntılı ve gerekçeli bilgi alınması,

teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında, 08.03.2022 tarihli duruşmada tefrik edilerek dava konusu taşınmaz yönünden; "taşınmazın ...adına tespit gördüğü, herhangi bir 3.kişi lehine harici satış veya devir söz konusu olmadığı, ancak kısa karar ile lehine tescil kararı verilen ...'ın 1975 doğumlu olduğu, Mahkemenin taraf yönünden hata yaptığı, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olmaması gerektiği" gerekçesiyle; davacı Hazinenin davasının reddine, dava konusu taşınmazın ...mirasçıları adlarına hüküm yerinde gösterilen payları oranında 3402 sayılı Kadastro Kanunu (3402 sayılı Kanun) 30/2. maddesi gereği kadastro tespitindeki yüzölçümüne göre arsa vasfıyla tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, genel Mahkemede davalı konumda olan dava konusu taşınmazın kadastro tespitine tabi tutulmasıyla re'sen Kadastro Mahkemesine aktarılan dava niteliğinde olup, bu husus gözden kaçırılarak dava konusu taşınmaz ...adına tespit edilmiştir. İlk Derece Mahkemesince, davaya dahil edilen... oğlu ...'ın, UYAP sisteminden temin edilen nüfus kayıt örneğine göre 01.03.1975 tarihinde doğduğu anlaşılmaktadır.

Oysa dava; genel Mahkemede 23.07.1974 tarihinde açıldığına göre, davaya dahil edilen ...'ın, tespit maliki ... ile aynı kişi olup olmadığı yönünde tereddüt hasıl olmuştur. Öte yandan, dosyaya karar tarihinden sonra, .................. oğlu ... isimli kişinin tespit maliki olduğuna dair dilekçe gönderdiği anlaşılmaktadır. Taraf teşkilinin sağlanması dava şartı olup, bu koşul yerine getirilmeden işin esasına girilemez.

Hal böyle olunca; asıl tespit malikinin açık kimliği tespit edilerek davaya dahil edilmesi, bundan sonra iddia ve savunmalar doğrultusunda ve aktarılan dava nedeniyle taşınmazın malikhanesinin hukuken açık olduğu göz önüne alınmak suretiyle 3402 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca gerçek hak sahibi belirlenmek üzere inceleme ve araştırma yapılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

İlk Derece Mahkemesince bu hususların göz ardı edilmesi isabetsiz olup, sair yönler incelenmeksizin hükmün bozulmasına karar verilmiştir.