Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2025/2395 K.2025/7735

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili ve davacı ... vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne, duruşma isteminin ise değerden reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro çalışmaları sırasında, Mardin ili .... ilçesi .... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1 37... parsel sayılı 2.391,93 m² yüzölçümündeki taşınmaz arsa, 1 13... parsel sayılı 2.574,27 m² yüzölçümündeki taşınmaz susuz tarla, 1 13... parsel sayılı 652,95 m² yüzölçümündeki taşınmaz ise arsa vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; dava konusu 1 13... , 44... ada 7 parsel sayılı taşınmazların Hazine adına tespit edildiğini, taşınmazların 100 yıldan fazladır müvekkilinin zilyet ve tasarrufunda olduğunu, müvekkiline babasından kalma bir yer olup yaklaşık 50 yıldan beri zilyet ve tasarrufunda olduğunu, Hazine ile ilgisinin olmadığını ileri sürerek, taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazlarda 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 11. maddesi gereğince yapılan kadastro güncelleme çalışmalarında taşınmazların Hazine adına tespit edildiğini, dava konusu taşınmazlara ilişkin olarak uydu görüntüsü, kroki ve çekilen fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere taşınmazların ağaçlık, kayalık ve taşlık olması nedeniyle özel mülkiyete konu olamayacağını, kadastro tespitlerinin doğru olduğunu beyan ederek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ''dava konusu 1 13... parsel üzerinde imar ihya edilerek kadastro tespit tarihinden (2022) geriye en az 20 yıl aralıksız malik sıfatıyla sahiplenildiği, ekonomik amaca uygun tarımsal faaliyet ve kullanımın bulunduğu, 3402 sayılı Kanun'un 14... . maddeleri uyarınca taşınmaz üzerinde imar ihya edilme ve zilyetlik koşullarının birlikte oluştuğu, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebine dayalı olarak taşınmaz edinim şartlarının oluştuğu, muris Hasan Bakır mirasçılarına miras payları oranında tapuya tesciline dair hüküm kurulduğu,

davacı ve murisinin tespit tarihinden 20 yıl öncesine tekabül eden 2002 yılına kadar dava konusu taşınmazlardan 1 13... ve 1 37... sayılı parseller üzerinde imar ihya tamamlanarak aralıksız ekonomik amaca uygun tarımsal faaliyet ve kullanımı içerir tespit tarihinden geriye doğru 20 yıllık zilyetlikleri bulunmadığı, köy merkezinde kalmış olduğu, arsa olarak değerlendirilmesi halinde dinlenen tanık beyanlarına göre taşınmazların köy ortak malı olduğu, davacı ve murisinin malik sıfatıyla kullanım veya sahiplendiğine dair beyanlarının bulunmadığı, davacının özel harman yeri olarak kullanımının iddia aşamasında kaldığı,

tespit tarihinden (2022) geriye en az 20 yıl süreyle aralıksız olarak ekonomik amaca uygun tarımsal faaliyet yapılmadığı, arsa olarak kabul edilse dahi malik sıfatıyla sahiplenmenin ispatlanmadığı, davacı ve murisi adına 3402 sayılı Kanun'un 14, 16... . maddeleri uyarınca dava konusu 1 13... ve 1 37... parsel sayılı taşınmazlar açısından kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebine dayanılarak taşınmaz edinimi koşullarının oluşmadığı'' gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine,

dava konusu 1 13... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile hüküm yerinde gösterilen payları oranında Hasan Bakır mirasçıları adına tapuya tesciline. 1 13... ve 1 37... parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tescillerine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile '' dava konusu 1 13... parsel üzerinde imar-ihya edilerek kadastro tespit tarihinden (2022) geriye en az 20 yıl aralıksız malik sıfatıyla sahiplenildiği, ekonomik amaca uygun tarımsal faaliyet ve kullanımın bulunduğu, bu parsel yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu 1 13... ve 1 37... parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise;

davacı ve murisinin tespit tarihinden 20 yıl öncesine tekabül eden 2002 yılına kadar imar- ihyanın tamamlanarak aralıksız ekonomik amaca uygun tarımsal faaliyet ve kullanımı içerir zilyetlikleri bulunmadığı, taşınmazların köy merkezinde kalmış olduğu, arsa olarak değerlendirilmesi halinde de dinlenen tanık beyanlarına göre taşınmazların köy ortak malı olduğu, davacı ve murisinin malik sıfatıyla kullanım veya sahiplendiğine dair beyanlarının bulunmadığı, davacı tarafından taşınmazların özel harman yeri olarak kullanıldığı ileri sürülmüş ise de ileri sürülen iddianın soyut beyan aşamasında kaldığı,

tespit tarihinden (2022) geriye en az 20 yıl süresiyle aralıksız olarak ekonomik amaca uygun tarımsal faaliyet yapılmadığı gibi arsa olarak kabul edilse dahi malik sıfatıyla sahiplenmenin ispatlanmadığının anlaşıldığı, davacı ve murisi lehine 3402 sayılı Kanun'un 14... . maddeleri uyarınca dava konusu 1 13... ve 1 37... parsel sayılı taşınmazlar açısından taşınmaz edinimi koşullarının oluşmadığı, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla taşınmaz iktisabına ilişkin kanuni şartların gerçekleşmediği,

bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olduğu'' gerekçesiyle davacı ... vekili ve davalı Hazine vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine, dava konusu 1 13... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... mirasçıları adına tapuya tesciline. 13... ve 1 37... parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi kararının hatalı olduğunu, dosyada yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan istinaf taleplerinin reddedildiğini, aleyhlerine verilen kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu, dava konusu taşınmazlara ilişkin uydu görüntüleri, kroki ve çekilen fotoğraflarda taşınmazların ağaçlık, kayalık ve taşlık olduğunu, özel mülkiyete konu olamayacağını, keşif sonucunda düzenlenen raporların eksik inceleme ve araştırma sonucu düzenlendiğini, raporların karar vermeye yeterli olmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini beyan ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmnazlara ilişkin uydu görüntüleri, kroki ve çekilen fotoğraflarda taşınmazların imar-ihya edildiğinin görüldüğünü, taşınmazların davacı müvekkilinin murisi ve kendisi tarafından uzun süredir kullanıldığını, müvekkilinin 40-50 yıl öncesinden imar ve ihya ettikten sonra kullanmaya başladığını, tarlalarına yakın olması sebebiyle harman yeri olarak kullandığını, ürünlerini bu alanda muhafaza ettiğini ve samanlarını bu alanda tuttuklarını, 1 37... parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümü ile 1 13... parselin bir olarak kullanıldığını, keşfin eksik yapıldığını,

bu alanda yapılan değişikliklerin tutanağa geçirilmediğini, keşif sırasında dinlenen bilirkişilerin akraba olduğunu, müvekkili ve ailesiyle husumetli olup müvekkilini ve ailesini köyde istememeleri nedeniyle gerçeği beyan etmediklerini, bilirkişi raporunun usulüne uygun hazırlanmadığını, sübjektif olduğunu beyan ederek, kısmen reddolunan kısım ile ilgili olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; dava konusu taşınmazlar üzerinde davacı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince dava konusu 1 13... ve 1 37... parsel sayılı taşınmazlar yönünden, davacının imar-ihya tamamlanarak aralıksız ekonomik amaca uygun tarımsal faaliyet ve kullanımı içerir tespit tarihinden geriye doğru 20 yıllık zilyetliğinin bulunmadığı, taşınmazların köy merkezinde kalmış olduğu, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebine dayanılarak taşınmaz edinme koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle esastan reddine, dava konusu 1 13... parsel sayılı taşınmaz yönünden, imar ihya edilerek kadastro tespit tarihinden (2022) geriye en az 20 yıl aralıksız malik sıfatıyla sahiplenildiği,

ekonomik amaca uygun tarımsal faaliyet ve kullanımın bulunduğu, taşınmazın terekeye ait olduğu kabul edilerek Hasan Bakır'ın mirasçıları adına miras payları oranında tapuya tesciline karar verilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı Hazine vekilinin istinaf başvuruları esastan reddedilmiş ise de; verilen karar doğru olmamıştır.

Şöyle ki; somut olayda dava konusu taşınmazların zilyetliğinin davacının babasından mirasçılara kaldığının uyuşmazlık konusu olmadığı, dosyada bulunan nüfus kayıtlarına göre davacının babası olan ....'ın 19.02.2022 tarihi olan ölüm tarihine göre terekesinin elbirliği mülkiyetine tabi olduğu ve bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ettiklerinden, murisin terekesi üzerinde mirasçıların 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 7 01... . maddelerine göre belirlenmiş payları olmayıp,

her birinin payının taşınmazın tamamı üzerinde söz konusu olduğu ve bu nedenle tüm mirasçıların üçüncü kişi durumunda bulunan Hazineye karşı birlikte dava açmalarının zorunlu olduğu, davacının ise dava konusu taşınmazların sadece kendi adına tapuya tesciline karar verilmesini istediği, yani dava tereke adına açılmadığı gibi miras payının da talep edilmediği, ayrıca davacı tarafça tek başına hak sahibi olmasını sağlayan kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği, taksim, bağış, satış gibi hukuki işlemler bulunduğu da iddia ve ispat edilmediği,

bu haliyle davacının tek başına davalı Hazineye karşı dava açma sıfat ve yetkisi bulunmadığı gibi, dava dışı kalan mirasçıların, böyle bir davada 11.10.1982 tarihli ve 3/2 sayılı YİBK'na göre, sonradan muvafakatlarının alınması yada miras şirketine mümessil tayini suretiyle dava koşulunun yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, hal böyle olunca, davacının davayı açmakta aktif dava ehliyetinin bulunmadığı,

bu sebeple davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesince 1 13... ve 1 37... parsel sayılı taşınmazlar yönünden imar ihya tamamlanarak aralıksız ekonomik amaca uygun tarımsal faaliyet ve kullanımı içerir tespit tarihinden geriye doğru 20 yıllık zilyetliği bulunmadığı,

kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebine dayanılarak taşınmaz edinme koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle esastan reddine karar verilmesi hatalı ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yargılama yapmayı gerektirmediğinden ve hükmün redde ilişkin bölümü sonucu itibari ile doğru görüldüğünden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370. maddesinin 4. fıkrası gereğince temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin düzeltilmesi suretiyle onanmasına.

1 13... parsel sayılı taşınmaz yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Dava konusu 1 13... ve 1 37... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik davacı vekilinin temyiz itirazlarının, yukarıda açıklanan sebeplerle kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan şekilde gerekçesi değiştirilmek suretiyle 6100 sayılı Kanun'un 370/4. maddesi gereğince DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava konusu 1 13... parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının, yukarıda açıklanan sebeplerle kabulü ile temyiz olunan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,