Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2025/889 K.2025/7653

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı ... ve arkadaşları vekili ve davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 26.06.2024 tarihli ve 2021/4714 Esas, 2024/4293 Karar sayılı ilamı ile İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı ... ve arkadaşları vekili ve davacı ... İdaresi vekili tarafından Dairemizce verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, Ordu ili ... ilçesi .... köyü çalışma alanında bulunan 1 81... parsel sayılı 26.389,85 m² yüzölçümündeki taşınmaz Şubat 1932 tarihli ve 18, Haziran 1943 tarihli ve 173, 04.12.1956 tarihli ve 36, 19.02.1965 tarihli ve 151, 31.07.1978 tarihli ve 1 02... .10.1992 tarihli ve 45 sıra nolu tapu kayıtları nedeniyle fındık bahçesi vasfıyla ... adına, 1 85... parsel sayılı 11083,62 m² yüzölçümündeki taşınmaz 22.03.1943 tarihli ve 1 04... .04.1982 tarihli ve 22 sıra nolu tapu kaydı nedeniyle fındık bahçesi vasfıyla,

1 85... parsel sayılı 21.470,04 m² yüzölçümündeki taşınmaz 22.03.1943 tarihli ve 1 01... .04.1982 tarihli ve 23 sıra nolu tapu kaydı nedeniyle iki katlı ahşap ev ve fındık bahçesi vasfıyla hisseli olarak ... mirasçıları olan ... ve arkadaşları adına, 1 85... parsel sayılı 40.246,09 m² yüzölçümündeki taşınmaz 22.03.1943 tarihli ve 1 01... .04.1982 tarihli ve 23 sıra nolu tapu kayıtları nedeniyle orman vasfıyla, 2 06... parsel sayılı 18.491,74 m² yüzölçümündeki taşınmaz ise belgesizden orman vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı ... ve arkadaşları vekili Perşembe Kadastro Mahkemesine sunduğu 23.03.1999 havale tarihli dava dilekçesi ile; dava konusu 1 85... ve 2 06... nolu parsellerin müvekkillerinin maliki olduğu 31.08.1950 tarihli ve 134, 22.03.1943 tarihli ve 100 ve Şubat 1322 tarihli ve 6 sıra numaralı tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı ve müvekkillerinin zilyetliğinde olduğunu ileri sürerek, taşınmazların tespitlerinin iptali ile tapu kayıtlarındaki paylarına göre müvekkilleri adına tescilini talep etmiştir.

Birleşen dosya davacıları ... ve ... vekili Perşembe Kadastro Mahkemesine sunduğu 01.03.1999 havale tarihli dava dilekçesi ile; .... köyü 2 18... , 2 13... - 22... ada 5 nolu parsellerin müvekkillerinin maliki olduğu Nisan 1947 tarihli ve 132, Şubat 1966 tarihli ve 1 72... , Ocak 1963 tarihli ve 101 sıra noda kayıtlı tapu kapsamında kaldığını ve müvekkillerinin zilyetliğinde olduğunu ileri sürerek, tespitlerinin iptali ile müvekkilleri adına tescilini talep etmiş, dava konusu 2 06... parsel sayılı taşınmazın eldeki dosyada dava konusu olduğunun belirlenmesi üzerine 15.02.2001 günlü celsede bu parsele ilişkin dava tefrik edilmiş, kadastro mahkemesinin 2001/10 Esas sırasına kaydedilen dava eldeki dosya ile birleştirilmiştir.

Birleşen dosya davacısı Orman İdaresi .... Kadastro Mahkemesine sunduğu 24.03.1999 havale tarihli dava dilekçesi ile; dava konusu 1 81... nolu parselin orman sayılan yerlerden olduğunu ileri sürerek, tespitinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tescilini talep etmiş, aynı iddia ve istem ile 1 85... ve 4 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin açtığı davalar bu dosya ile birleştirildikten sonra davacı ... İdaresinin davası eldeki dosya ile birleştirilmiştir.

Asli müdahil ... vekili 13.04.2000 tarihli müdahale dilekçesinde; müvekkilinin Mart 1943 tarihli ve 103, Mart 1971 tarihli ve 252, 31.10.1961 tarihli ve 1 97... , 02.04.1982 tarihli 23... sıra noda kayıtlı taşınmazlarda hem asaleten hem de ölen eşi ...'den intikal eden payı bulunduğunu, dava konusu 1 81... , 1 85... ve 2 06... nolu parsellerin tapu kapsamında kaldığını, müvekkilinin çocukları da dahil olmak üzere diğer tapu malikleri tarafından açılan eldeki davaya müdahalesinin kabulü ile taşınmazların müvekkili adına hissesi oranında tescilini talep etmiştir.

Perşembe Kadastro Mahkemesinin kapanması üzerine dosya Ordu Kadastro Mahkemesine aktarılmış ve 2013/40 Esasına kaydedilmiş, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davacı ...

İdaresinin davasının kısmen kabulüne, diğer davacılar ve asli müdahillerin davasının reddine, dava konusu 1 85... parsele ilişkin kadastro tespitinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline, dava konusu 1 85... parselde fen bilirkişileri ... ve ...'ın 27.04.2015 tarihli bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 4.400,83 m²lik kısma ilişkin kadastro tespitinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline, aynı bilirkişi raporunda 1 85... parselde (B) harfi ile gösterilen 17.069,21 m²lik kısmın kadastro tutanağındaki tespit gibi tapuya tesciline,

dava konusu 1 81... parselde fen bilirkişileri ... ve ...'ın 27.04.2015 tarihli bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 20.743,06 m²lik kısma ilişkin kadastro tespitinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline, aynı bilirkişi raporunda 1 81... parselde (B) harfi ile gösterilen 5638,59 m²lik kısmın kadastro tutanağındaki tespit gibi tapuya tesciline, dava konusu 1 85... ve 2 06... parselin tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, birleşen dosya davacısı/davalı ...

İdaresi, davacı ... ve 7 arkadaşı vekili ile birleşen dosya davacısı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 17.09.2018 tarihli ve 2018/2085-5631 Esas-Karar sayılı ilamı ile. "Davacı ... ve 7 arkadaşı vekili ile birleşen dosya davacısı ... vekilinin dava konusu 2 06... , 1 85... ve 19 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazları yönünden; hükmün düzeltilerek onanmasına, davacı ... ve 7 arkadaşı vekilinin dava konusu 1 85... parsele, davacı ...

Yönetiminin ise dava konusu 1 85... ve 1 81... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazları yönünden. İlk Derece Mahkemesince dava konusu 1 85... ve 1 81... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de yapılan araştırma, uygulama ve inceleme yeterli değildir.

Temyize konu 1 85... ve 1 81... parsel sayılı taşınmazların tespitine esas tapu kayıtlarının ilk oluşumundan itibaren tüm tedavülleri ve varsa krokileri, revizyon gördüğü tüm parsel tutanakları, tapu kayıtlarının uygulandığı tüm parseller ve komşu parsel tutanak ve dayanakları, davalı iseler dava dosyaları ve revizyon görmemiş ise neden revizyon görmediğinin sorulması,

çekişmeli taşınmazların bulunduğu yöreye ait en eski ve tespit tarihinden 15 - 20 yıl önce düzenlenmiş memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı getirtilip, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak dava konusu taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurlar tek tek sayı olarak tarif edilmeli, dayanak tapu kaydının 47 85... sayılı Kanun kapsamında hukukî değerini yitirip yitirmediğinin değerlendirilmesi" gereğine değinilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; dava konusu taşınmazların kısmen orman sayılan yerlerden oldukları gerekçesiyle davacı ... İdaresinin davasının kısmen kabulüne, davacı ...'in dava konusu 1 81... parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davasının reddine; dava konusu Ordu ili .... ilçesi ....

Mahallesinde bulunan 1 81... parsel sayılı taşınmazın 20.10.2020 tarihli teknik bilirkişi raporuna ekli haritada (DO) rumuzu ile gösterilen 14.450,48 m² yüzölçümlü bölümünün kadastro tespitinin iptaline, taşınmazın bu bölümünün yeni parsel numarası verilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline, 1 81... parsel sayılı taşınmazın aynı haritada (C) harfi ile gösterilen 3676 m² yüzölçümlü ve (D1) rumuzu ile gösterilen 2.166,99 m² yüzölçümlü bölümlerinin (birleştirilerek) toplam 5.842,99 m² yüzölçümü ile aynı ada ve parsel numarası verilerek fındık bahçesi niteliği ile tespit gibi ... oğlu ... adına tapuya tesciline,

1 81... parsel sayılı taşınmazın aynı haritada (D2) rumuzu ile gösterilen 6.096,38 m² yüzölçümlü bölümünün de yeni parsel numarası verilerek fındık bahçesi niteliği ile tespit gibi ... oğlu ... adına tapuya tesciline, 1 85... parsel sayılı taşınmazın 20.10.2020 tarihli teknik bilirkişi raporuna ekli haritada (BO) rumuzu ile gösterilen 13.674,36 m² yüzölçümlü bölümünün kadastro tespitinin iptaline, taşınmazın bu bölümünün yeni parsel numarası verilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline,

1 85... parsel sayılı taşınmazın aynı haritada (A) harfi ile gösterilen 3676 m² yüzölçümlü bölümü ile (B1) rumuzu ile gösterilen 4.119,68 m² yüzölçümlü bölümlerinin (birleştirilerek) toplam 7.795,68 m² yüzölçümü ile aynı ada ve parsel numarası verilerek fındık bahçesi niteliği ile tespit gibi ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... adlarına tapuya tesciline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ...

İdaresi vetimi ve davacılar ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 26.06.2024 tarihli ve 2021/4714 Esas, 2024/4293 Karar sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiş, davacı ... İdaresi vekili ve davacılar ... ve arkadaşları vekili tarafından karar düzeltme isteğinde bulunulmuştur.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

1. Davacı ... ve arkadaşları vekilinin dava konusu 1 85... parsel sayılı taşınmaza ilişkin karar düzeltme taleplerinin incelenmesinde;

A. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına ve Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre, yerinde olmayan ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440. maddesinde yazılı hallerden hiçbirisine uymayan davacı ... ve arkadaşları vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme itirazları yerinde görülmemiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince her ne kadar yukarıda yazılı şekilde karar verilmişse de dava devam ederken yapılan 22/2-a uygulaması neticesinde dava konusu taşınmazın ada ve parsel numarası ile yüzölçümü ve şeklinin değiştiği, taşınmazın en son güncel haline göre karar verilmediği, hükmün bu haliyle infaza elverişli olmadığı anlaşıldığından karar düzeltme isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2. Davacı ... İdaresi vekilinin dava konusu 1 81... parsel sayılı taşınmaza ilişkin karar düzeltme taleplerinin incelenmesinde;

A. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına ve Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre, yerinde olmayan ve 1086 sayılı Kanun'un 440. maddesinde yazılı hallerden hiçbirisine uymayan davacı ... İdaresi vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme itirazları yerinde görülmemiştir.

B. Hemen belirtmek gerekir ki; usuli kazanılmış hak kavramı, anlam itibarıyla bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir. Usuli müktesep hak müessesesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (6100 sayılı Kanun) düzenlenmiş olmamakla beraber davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri hâline gelmiştir.

Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 09.05.1960 tarihli ve 1960/21 Esas, 1960/9 Karar; 04.02.1959 tarihli ve 1959/13 Esas, 1959/5 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararları)

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 tarihli ve 2006/4-519 Esas, 2006/527 Karar sayılı, 03.12.2008 tarihli ve 2008/10-730 Esas, 2008/732 Karar sayılı kararları)

Bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi durumunda da usuli kazanılmış hak doğmuş olur. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.Yani kesinleşmiş bu kısımlar o kısımlar lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder.

Somut olaya gelince; İlk Derece Mahkemesince verilen ilk kararda davacı ... İdaresinin davasının kısmen kabulü ile, fen bilirkişileri ... ve ...'ın 27.04.2015 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen (maddi hata ile A ile yazılan) 20.743,06 m²lik kısma ilişkin kadastro tespitinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline, aynı bilirkişi raporunda 1 81... parselde (A) harfi ile gösterilen (maddi hata ile B yazılan) 5.638,59 m²lik kısmın kadastro tutanağındaki tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş, anılan karar davacı ... İdaresi tarafından temyiz edilmişse de davalı kayıt maliki ... tarafından temyiz edilmemiştir.

Davacı ... İdaresinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince eksik araştırma inceleme yapıldığından bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davacı ...

İdaresinin davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine, 1 81... parsel sayılı taşınmazın 20.10.2020 tarihli teknik bilirkişi raporuna ekli haritada (DO) rumuzu ile gösterilen 14.450,48 m² yüzölçümlü bölümünün kadastro tespitinin iptaline, taşınmazın bu bölümünün yeni parsel numarası verilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline,

1 81... parsel sayılı taşınmazın aynı haritada (C) harfi ile gösterilen 3.676 m² yüzölçümlü ve (D1) rumuzu ile gösterilen 2.166,99 m² yüzölçümlü bölümlerinin (birleştirilerek) toplam 5.842,99 m² yüzölçümü ile aynı ada ve parsel numarası verilerek fındık bahçesi niteliği ile tespit gibi davalı ... adına tapuya tesciline, 1 81... parsel sayılı taşınmazın aynı haritada (D2) rumuzu ile gösterilen 6.096,38 m² yüzölçümlü bölümünün de yeni parsel numarası verilerek fındık bahçesi niteliği ile tespit gibi davalı ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Az yukarıda da açıkladığı üzere davalı ... ilk kararı temyiz etmemiş olup bu nedenle davacı ...

İdaresi lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan İlk Derece Mahkemesince fen bilirkişileri...,... ve ...'ın 27.04.2015 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen (maddi hata ile A ile yazılan) 20.743.06 m²lik kısma ilişkin davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulü ile 1 81... parsel sayılı taşınmazın 20.10.2020 tarihli teknik bilirkişi raporuna ekli haritada (DO) rumuzu ile gösterilen 14.450,48 m² yüzölçümlü bölümü yönünden davanın kabulüne karar verilmesi,

bunun yanı sıra dava devam ederken yapılan 22/2-a uygulaması neticesinde dava konusu taşınmazın ada ve parsel numarası ile yüzölçümü ve şeklinin değişmiş olmasına rağmen taşınmazın en son güncel haline göre infaza elverişli karar verilmemesi doğru görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle, hükmün bozulması gerekirken onandığı bu defa yapılan incelemede anlaşıldığından yukarıda açıklanan nedenlerle onama kararı kaldırılarak hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.