Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2009/46279 K.2011/136

Yerel mahkeme, feshin geçerli nedene dayandığı gerekçesi ile davanın reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalı işyerinde satış yetkilisi olarak çalışan davacının iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18-21. maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili, davacının bir aracın ikinci el satışından şirket prosedürlerine, iç işleyişine ve uygulamalarına uymayan, doğruluk ve güven ilişkisi ile bağdaşmayacak şekilde aracın fiyatını ilgili bölüm tarafından belirlenen rakamdan, piyasadaki rayicinden düşük bir rakam belirleyerek şirketi zarara uğrattığını, iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II.e maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece dosya üzerinden alınan hukukçu bilirkişiden rapor alınarak, davacının davalı şirketi zarara uğrattığı ve davacının bu eylemi kasıtlı olarak gerçekleştirdiği, aracın satış bedelinin daha yüksek olduğu hususlarının işverence kanıtlanmadığı, davacının arkadaşına satılan aracın şirketin satış prosedürüne uyulmaksızın veb sitesinde 3 günlük süre ile yayınlanması gerekirken, bu gerekliliğe uyulmaksızın davacı tarafından aracın satışının gerçekleştirildiği,

davacının şirketin satış prosedürüne uymaksızın satış gerçekleştirdiği sonuç ve kanaatine ulaşılmış olup davacının bu eyleminin 4857 sayılı yasanın 25/2.maddesi kapsamında ve ağırlıkta bulunmadığı, davacının şirketin satış prosedürüne uyulmadan gerçekleştirdiği araç satışı sebebiyle işyerinde iş akışının engellediği, işyerinde olumsuzluklara sebebiyet verdiği, bu şekilde işverenin geçerli fesih şartlarının oluştuğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İş güvencesi kapsamında feshin geçersizliği istemi ile açılan davada, feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı, haklı neden teşkil edip etmediği önem arzetmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II maddesi anlamında "haklı neden"in varlığı halinde işçinin iş sözleşmesi ihbar süresi verilmeden ve tazminatsız feshedilir. Oysa "geçerli neden"in varlığı halinde süreli ve tazminatlı fesih söz konusu olur. Diğer deyişle geçerli nedene dayalı fesihlerde işçi bakımından feshin mağdur edici sonuçlan daha hafiftir.

İşverenin haklı neden savunmasına rağmen yapılan yargılama sonunda feshin geçerli nedene dayandığı kesin olarak saptanmışsa, işçi açısından ihbar ve kıdem tazminatı yönünden önemli bir ispat sorunu aşılmış olmaktadır. İşçi tarafından açılacak ihbar ve kıdem tazminatı davasında, taraflar aynı olsa da, dava türünün farklılığı sebebiyle feshin geçerli nedene dayandığı yönünde verilen karar, unsur etkisi nedeni ile Yargıtay’ca kuvvetli delil olarak kabul edilmektedir.

Mahkemece davacı işçinin iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesindeki nedenlerle haklı olarak feshedildiği ve bu nedenle işe iade isteğinin reddine karar verildiği takdirde ise, haklı neden yönündeki kesin tespit açılacak ihbar ve kıdem tazminatı isteminde aynı şekilde kuvvetli bir delil olarak ortaya çıkacaktır.

Somut uyuşmazlıkta, davalı işveren davacının iş sözleşmesini bir aracın ikinci el satışından şirket prosedürlerine, iç işleyişine ve uygulamalarına uymayan, doğruluk ve güven ilişkisi ile bağdaşmayacak şekilde aracın fiyatını ilgili bölüm tarafından belirlenen rakamdan, piyasadaki rayicinden düşük bir rakam belirleyerek şirketi zarara uğratması, doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışı nedeni ile haklı olarak feshettiğini savunmuş ve bu konuda delilerini sunmuştur.

Davacının bu davranışının belirtildiği gibi haklı neden ağırlığında olup olmadığının tespiti için hukukçu yanında araç satışını bilen uzman bilirkişilerin tespit ve görüşüne de ihtiyaç vardır.

O nedenle araç satışından anlayan uzman, mali ve hukukçu bilirkişilerden oluşan bir bilirkişi kuruluna dosya tevdii edilerek, davacının şirket prosedürlerine, iç işleyişine ve uygulamalarına aykırı olarak araç satıp satmadığı, şirketin bu işlem nedeni ile zarar görüp görmediği, davacının kusurlu olup olmadığı ve bu davranışının 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II.

Maddesinde belirtilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan nedenlerden biri olup olmadığı araştırılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.