Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/12037 K.2013/32167

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ...tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı nezdinde 01.10.1988 tarihinden 15.08.2005 tarihine kadar aralıksız çalıştığını, davalı işverenin ... Devletinin Türkiye'de tanınmaması sebebiyle T.C. ile münasebetlerini düzenleyen ve ... Devletini temsilen iş ve işlemlerde bulunan bir kuruluş olduğunu, iş akdinin haklı sebep olmaksızın ve hakları ödenmeyerek feshedildiğini, ücretlerin 1993 yılına kadar elden, daha sonra banka hesabına yatırılarak ödendiğini, SSK bildirimlerinin yapılmadığını belirterek, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili husumet ve zamanaşımı itirazı yanında, davacı ile aralarında iş ilişkisi bulunmadığını, davacının başka yerlerde sigortalı çalıştığını, parça başı çalıştığını, çalışmasını davalıya hasretmediğini, işlerini yaparken emir ve talimatlarını davalıdan almakta, aldığı işi istediği zaman ve süre içinde yapmakta olduğunu, çalışmasının süreklilik arz etmediğini, parça başı ve istediği zaman çalıştığı için tatil çalışması olmadığını, kötüniyetli takip yaptığını, davanın reddi ile davacının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, taraflar arasında İş Kanununa göre bir hizmet akti olmayıp davacının da hizmet akdi ile çalışmadığı dolayısı ile işçilik alacakları yönünden davasını ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 8/1 maddesi uyarınca “İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Ücret, iş görme (emek) ve bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici unsurlarıdır.

İş sözleşmesini belirleyen kriter hukuki-kişisel bağımlılıktır. Gerçek anlamda hukuki bağımlılık, işçinin işin yürütümüne ve işyerindeki davranışlarına ilişkin talimatlara uyma yükümlülüğünü üstlenmesi ile doğar. İşçi edimini işverenin karar ve talimatları çerçevesinde yerine getirmektedir. İşçinin bu anlamda işveren karşı kişisel bağımlılığı ön plana çıkmaktadır. Bu anlamda işveren ile işçi arasında hiyerarşik bir bağ vardır. İş sözleşmesine dayandığı için hukuki, işçiyi kişisel olarak işveren bağladığı için kişisel bağımlılık söz konusudur.

İşçi iş görme edimini tam süreli iş sözleşmesi ile yerine getirdiği gibi a tipik iş sözleşmesi türü olan kısmi süreli iş sözleşmesi ile de yerine getirebilir. İşçinin bu çalışma olgusunun kuruma bildirilmemesinin sonuca etkisi yoktur. Keza iş görme edimi karşılığı ücretin üçüncü kişi tarafından ödenmesi de iş ilişkisini ortadan kaldırmaz.

Dosya içeriğine göre davalı Sosyal Sigortalar Kurumu kaydına göre 01.08.1989 tarihinde 506 sayılı yasa kapsamına alınmış ve işveren olarak faaliyetine devam etmektedir. Davacı ise 1999 yılına kadar aynı kurum kayıtlarına göre davalı dışında değişen işverenler nezdinde çalışmıştır. Banka hesap kayıtları incelendiğinde davalı tarafından her ay düzenli şekilde ödeme yapıldığı görülmektedir.

Tanık anlatımlarına göre davacının, davalının düzenlediği resepsiyonlarda direk kendisinin karşılama yaptığı, davacının davalıya gelen heyetleri gezdirdiği anlaşılmaktadır. Davacının bu faaliyetleri iş görme edimi kapsamında işverenin talimatı ile yaptığı, karşılığında aylık ücret aldığı anlaşılmaktadır. Davalı ile davacı arasında iş ilişkisi vardır. Mahkemece taraflar arasında iş ilişkisi bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

Kaldı ki bu kabule göre davanın esastan değil, görev yönünden davanın usulden reddi gerekirdi. Davacının istekleri hakkında deliller değerlendirilmeli ve arada iş ilişkisi kabul edilerek istekler hakkında karar verilmelidir.