Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/15962 K.2015/11071

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai, genel tatil ve yıllık izin ücreti alacaklarının ödenmesini istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir. E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle, kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. 6100 sayılı HMK.’un 25/1 maddesi uyarınca “Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz”. Aynı kanunun devamındaki 26/1 maddesine göre de “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez”.

Davacı iddiasına ve tanık anlatımlarına göre işyerinde gündüz vardiyası 08.00-18.30, gece vardiyası ise 18.30-08.00 olmak üzere iki vardiya halinde çalışılmaktadır. Bu çalışma düzeni sabit olmasına rağmen, davacının gündüz vardiya çalışmaları dikkate alınmadan, tüm çalışma süresi boyunca gece vardiyasında çalıştığının kabulü ile fazla mesai ücret alacağının buna göre hesaplanıp hüküm altına alınması anılan usul kuralına aykırıdır.

Diğer taraftan İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir.

Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir.

Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saat ve daha fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Hükme esas bilirkişi raporunda davacının gerek gündüz ve gerekse gece çalışmasına göre günlük ne kadar ara dinlenme süresi düşüldüğü belirtilmeksizin “ara dinlenmelerin tenzili ile insan takati gözönüne alınarak haftalık 18 saat fazla mesai yaptığı belirtilerek fazla mesai alacağı hesaplanmıştır. Bu hesap tarzı ara dinlenme süresi yönünden denetime elverişli değildir. Yukarda anılan kurallara göre ara dinlenme süresi belirlenmeli ve bu süre düşüldükten sonra davacının fazla mesai çalışmaları usulü kazanılmış hak ilkesi de gözetilerek belirlenmelidir. Denetime elverişli ve somut uyuşmazlığa uygun olmayan bilirkişi hesap raporun ile karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: