Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/1501 K.2016/12116

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalıya ait iş yerinde 02.04.2007-29.04.2014 tarihleri arasında aylık en son net 1.030,00 TL ücret ile çalıştığını, davacının ustasından 40,00 TL borç istediğini, ustasının da dolaptan almasını söylediğini, ancak parayı aldığı sırada ustası . . cep telefonu ile görüntü aldığını ve ertesi gün kendisine istifa etmesini yoksa polise verilerek tutuklattıracaklarını söylediğini, bunun üzerine davacının istifasını verdiğini, davacının konuşma engelli (dilsiz) olduğunu ve önüne koyulan kağıdı istenildiğini gibi imzaladığını, davacının işten ayrılma iradesi bulunmadığını, işten ayrılmasını gerektirecek bir sebep de olmadığını,

bu şekilde çıkarılmasının haksız bir fesih olduğunu ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının davalı iş yerinde 1.249,81 TL brüt ücret ile çalıştığını ve iş akdini tek taraflı olarak istifa ile sona erdirdiğini, tüm sosyal hak ve alacaklarını aldığını, istifa dilekçesi alınırken davacıya hiç bir şekilde baskı ya da tehdit uygulanmadığını, tamamen kendi hür iradesi ile işten ayrılma niyetini ortaya koyarak dilekçeyi imzaladığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının istifa dilekçesini davalı tarafından hırsızlık suçu ile itham edileceği iddiası üzerine imzalaması olgusunda iradenin sakatlanmasından söz edilemeyeceği, hırsızlık yapmadı ise bu durumun resmi merciler tarafından tespit edilebileceği, yaptı ise bunun karşılığında cezalandırılacağı, istifa iradesinin hırsızlık yaptığı yönündeki iddia ile sakatlanmayacağı, kaldı ki davacının hırsızlık yaptığı yönünde davalının iftira ettiği iddiasını da ispatlayamadığı, istifa ile iş akdini sona erdiren davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadığı, ibranamede yıllık ücretli izinlerin tam ve noksansız olarak kullandırıldığının belirtildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Yargılama safhasındaki tarafların ispat hakkı ve buna bağlı olarak delillerin değerlendirilmesi hususu uyuşmazlık konusudur.

Somut uyuşmazlıkta; davacı talep konusu işçilik hak ve alacaklarının ispatı için tanık deliline dayanmış ve dinletmek için süresi içinde tanık listesi sunmuştur.

Mahkemece tanıkların dinlenilmesine ilişkin bir ara karar oluşturulmadan ve davacı tanıkları dinlenmeden yargılama yapılarak nihai karar verilmiş, gerekçeli kararda tanıkların dinlenmeme gerekçesi, “davacının göstermiş olduğu tanıkların dinlenmesinin yargılamaya yenilik getirmeyeceği” olarak açıklanmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Bu hak açıklamada bulunma hakkını ve dolayısı ile delil bildirime ve bildirilen delillerin toplanmasını ve değerlendirilmesini kapsar. Davanın taraflarının, usul hukuku hükümlerine aykırı olarak ispat hakkını kullanmalarının kısıtlanması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.

Ayrıca, 6100 sayılı Kanun’un 241 inci maddesinde tanık ile ispatı istenen hususta bir kısım tanığın dinlenmesinden sonra Mahkemenin yeterli bilgi edinmesi halinde geri kalanların dinlenmemesine karar verebileceği kuralına yer verilmiş ise de, bu hükümden kalan tanıkların dinlenmemesi için birden fazla tanığın dinlenmesi şartının gerçekleşmesi gereklidir. Kaldı ki Mahkemenin bu yönde bir ara kararı dahi bulunmadığı gibi, davacının hiçbir tanığı da dinlenmemiştir.

Davacı tarafın tanıklarının dinlenmemesi ispat hakkının kısıtlanması sureti ile hukuki dinlenme hakkının ortadan kaldırılması ve buna bağlı olarak adil yargılanma hakkının ihlalidir. Yargılamanın usul hükümlerine aykırı olarak sonuçlandırılması hatalıdır.

2-Fesih tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı Kanunun 420. maddesi hükmüne göre, işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir. Bu hâlde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemenin yıllık ücretli izin alacağında itibar ettiği ibraname yukarıda açıklanan Yasal düzenlemede belirtilen şartları taşımamaktadır. Davalı tarafından ibraz edilen ibraname feshin yapıldığı aynı gün düzenlendiği gibi, izin alacağı hususunda miktar da içermediğinden geçersizdir. Buna göre mevcut ibranamenin yıllık ücretli izin alacağı talebini ortadan kaldırmayacağı anlaşıldığından davacının izin alacağı talebi değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile bu talebin reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: