Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/15081 K.2017/20215

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılardan ... Belediye Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti: Davacı vekili, davacının 19/04/2001-31/12/2009 tarihleri arasında davalı işvrenlikte kesintiisz çalıştığını, iş aktinin ihalenin bitmesi nedeni ile davalı tarafından haksız feshedildiğini, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti alacaklarını istemiştir. B)Davalı cevabının özeti: Davalı ... vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalı idarenin ilaçlama, yol bakım onarım gibi işlerini ihaleye çıkarmak suretiyle hizmet aldığı, bu nedenle davalı idare ile ihale işini alan şirketler arasındaki ilişkinin 4857 sayılı yasanın 2/6 maddesi ve Yargıtay yerleşik kararları dikkate alındığında asıl iş veren - alt iş veren ilişkisi olduğu ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacının talep ettiği sürelerde asıl iş veren olarak ...

Belediye Başkanlığına bağlı olarak çalışıp çalışmadığı yönünde yapılan irdelemede ; ... Büyükşehir Belediyesinin 2000 yılında kurulmuş olması ve hizmet vermeye başladığı tarihten önce ... Belediye Başkanlığı olarak hizmet verdiği, ... Büyükşehir Belediyesinin kurulmasından sonra ...

Belediye Başkanlığının merkez belediyesi olarak hizmet vermeye devam ettiği, emsal dosyalarda davalı ... bünyesinde çalışanlara ait işyeri sicil dosyaları incelendiğinde, ... ilinde 1999 yılında meydana gelen deprem sonrası davalı ... tarafından bozulan yol ve kanalisazyonları tamir ve bakım işlerinin yapımına ilişkin ihaleler yapıldığı ve daha sonraki dönemde benzer şekilde ihalelerin devam ettiği ve ihaleyi alan şirketlerin aynı şirketler olduğu yine emsal dosyalarda benzer şekilde çalışan işçilerin bulunduğu ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından talep edilen tarihler arasındaki çalışma süresinin asıl iş veren

olarak ... Belediye Başkanlığına bağlı olarak çalıştığı sonucuna varıldığı, örnek olarak ...

İş Mahkemesi tarafından verilen 2011/664 Esas 2012/688 sayılı benzer nitelikteki kararın Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2012/31310 Esas 2014/24624 karar sayılı ilamı ile onanmasının verilebileceği, davacıya ait özlük dosyası, hizmet alım sözleşmeleri, SGK hizmet dökümü ve dosya kapsamı ile emsal dosyalar birlikte değerlendirildiğinde davacının alt iş veren şirketler aracılığıyla davalı belediyede 19/04/2001-31/12/2009 tarihlerine kadar çalıştığı, davalı ... Ürünleri Ltd.

Şti yönünden açılan dava atiye terk edildiğinden, diğer davalı yönünden dava konusu alacak talepleri devam ettiğinden HMK.nun 123. maddesi uyarınca davalı ... başkanlığının açık rızası alınmasına gerek olmadığından davalı ... Ürünleri Ltd.

Şti. yönünden açılan davanın Atiye terk nedeniyle bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, dosya kapsamında iş sözleşmesinin feshine ilişkin yazılı delilin mevcut olmadığı, ihale süresinin sona ermesi nedeniyle davacının sözleşmesinin eylemli olarak iş veren tarafından sona erdirildiği anlaşıldığından davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin alacağı bulunduğu kanaatine varılarak hükme esas almaya yeterli bulunan bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalar nazara alınarak aşağıdaki şekilde karar verildiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ...'nın aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Çalışma olgusunu, bunu ileri süren işçi ispatlamalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, hizmet dökümünde 19/04/2001-20/08/2001 tarihleri arası ise 1022421 sicilli işyerinde çalışması görünmekte olup Dairemiz tarafından evvelce incelenen Dairemizin 2015/14913 Esas sayılı dosyasına (... 2. İş Mahkemesi'nin 2015/284 Esas sayılı dosyası) göre “işyeri iz belgesine” göre Yıldız Şirketi olup, ilaçlama hizmetidir.

12/06/2002-10/01/2003 tarihleri arası 1024582 sicilli işyerinda çalışması görünmekte olup, dosyada bu işyerine dair bir belge bulunmamaktadır.

Öncelikle bu iki işyerinin davalılar ile ilişkileri taraflardan sorulmalıdır.

Bu iki işyerindeki davacının çalışmalarının işyeri devri, kurumlar arası borç-alacak devri gibi nedenler ile davalının bu dönemden sorumlu olup olmadığına dair mevzuat da yargılama sırasında ele alınarak, ayrıca, bu işverenlerin gerekirse belirtilen tarih aralıklarında geçerli ticaret ünvanları ve güncel ünvanları da Ticaret Sicili Memurlukları'ndan ve taraflardan sorularak gerekli belgeler celbedilerek tespit edilip, yukarda belirtilen tarih aralıklarına ilişkin olarak,

davalı ... ile ilgili hizmet alım sözleşmeleri, davacının işyeri özlük dosyaları, davacının bu tarih aralıklarına ilişkin bordroları, puantajları, nöbet listesi, izin belgesi, çalışma durumunu gösteren varsa çizelgeleri ve benzer sair belgeleri Mahkeme tarafından yukarda sicil numaraları belirtilen bu iki işverenden celbedilmelidir.

Ayrıca, davalı ...'ye doğrudan doğruya müzekkere yazılarak bu dönemlere ilişkin hizmet alım sözleşmeleri celbedilmelidir. Gene davalı ...'den yukarda belirtilen tarih aralıklarında yukarda belirtilen sicil numaralı işyerleri ile taşeronluk / hizmet alım/ ihale ve benzeri şekillerde ilişkisi olup olmadığı sorulmalı, var ise ilgili belgeler getirtilmelidir. Davalı ...'den ayrıca, yukarda belirtilen tarih aralıklarına ilişkin olarak, davacının bu tarih aralıklarına ilişkin bordroları, puantajları, nöbet listesi, izin belgesi, çalışma durumunu gösteren varsa çizelge ve benzer sair belgeleri Mahkeme tarafından istenmelidir.

Ayrıca, gerekirse özellikle bu dönemlere ilişkin olarak SGK'ndan davalı ...'nin o dönemdeki ünvanı ve şimdiki ünvanı gerekirse taraflardan sorularak tespit edilip Mahkeme müzekkeresinde davalı ...'nin bu eski ve yeni ünvanları da belirtilerek, yukarda belirtilen tarih aralıklarında geçerli olan davalı ...'nin hizmet alımına / kimden /hangi alt işverenden/ şirketten hizmet alımı yaptığına ilişkin belgeler ve varsa sözleşmeler istenmelidir.

Tarafların bu iki işyerine ilişkin açıklamaları gerektirir ise sair belgeler de celbedilerek tüm bunlar mevcut dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek, bu iki işyerindeki çalışmaların hizmet süresine eklenip eklenmeyeceği tespit edilerek sonuca gidilmelidir.

3-Davalı ...'nin kabul ettiği hizmet süresi olan 19/03/2004-31/12/2009 tarihleri arasında hizmet döküm cetvelinde davacının çıkış ve girişleri arasında yaklaşık 4,5 ay, 4 ay, 3 ay gibi boşluklar (davacının hiç bir yerde çalışması görünmeyen süreler) bulunmaktadır.

Ayrıca, davalı Belediyenin kabul etmediği dönem içinde de hizmet döküm cetvelinde bazı boşluklar görünmektedir. Örnek olarak, 06/11/2001-12/6/2002 arası yaklaşık 7 ay 1 hafta, 03/01/2004-19/03/2004 arası yaklaşık 2,5 ay boşluktur.

Bu boşluklar da hizmet süresine dahil edilmiştir. Bu sürelerde davalı ...'de çalışıp çalışılmadığı davacı asil duruşmaya bizzat celbedilerek sorulmalı, çalıştığının ileri sürer ise taraflardan bu sürelerde çalışılp çalışılmadığına dair belgeler istenmeli, gerekirse iki numaralı şıkta belirtilen şekilde araştırmalar yapılmalı ve belgeler celbedilmeli, varsa eksik ihale/ hizmet alım belgeleri, puantaj ve sair çalışma olgusunu gösteren belgelerin neler olduğu taraflardan sorularak, bu boşlukların hizmet süresine dahil edilip edilmeyeceği konusunda sonuca gidilmelidir.

4-Davacının hesaba esas hizmet süresinde çalıştığı alt işverenliklerdeki özlük dosyaları celbedilerek münderecatlarındaki belgelerin talep edilen alacaklara etkisi irdelenmelidir.

Bu kapsamda, alt işverenliklere ulaşabilmek bakımından, alt işverenliklerin ünvanları hizmet alım sözleşmesi, SGK belgeleri gibi belgelerden tam olarak tespit edilmeli, gerekirse Ticaret Sicili Müdürlüklerinden eski ve yeni ünvanları tam ve doğru şekilde tespit edilerek, bu ünvanları üzerinden Ticaret Sicili Müdürlüklerinden belirlenecek son güncel merkez adreslerine yazı yazılmalıdır.

5-Davacının davalı ... Şirketi hakkındaki davayı atiye bırakması sonucunda, Bilici Şirketi bakımından yapılan yargılama giderinden davalı ...'nin sorumlu tutulmaması gerektiğinin, bu yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır. Bilici Şirketi bakımından yapılan yargılama giderinin hüküm fıkrasından açıkça ortaya konmaması ve hüküm fıkrasının bu bakımdan denetime elverişsiz olması da hatalıdır.