Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/18720 K.2018/11923

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde 09.11.1998-31.07.2009 tarihleri arasında çalıştığını, 27.07.2009 tarihli fesih bildirimi üzerine açılan işe iade davasının davacı lehine sonuçlandığını, davacının işe iade edilmesi aksi takdirde karardan kaynaklanan haklarının ödenmesi hususunda yasal süresi içinde başvurusunu kabul etmeyen davalı işverenin kararda belirtilen alacakların bir kısmını ödediğini, ancak işe başlatmama tarihindeki emsal işçi ücretinin ve kıdem tazminatı tavanının dikkate alınmadığını, hizmet süresine boşta geçen 4 aylık süre de eklendiğinde 31.11.2009 tarihi itibariyle yıllık izin ücreti alacağı doğduğunu,

her sene prim alan davacının 2009 yılı için hak ettiği primin ödenmediğini iddia ederek, fark kıdem ve fark ihbar tazminatları ile işe başlatmama tazminatı, fark yıllık izin ücreti ve prim alacaklarının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davalı banka genelinde zam oranının kıdem, tecrübe, performans ve çalışılan pozisyona göre değiştiğini, tüm çalışanlara aynı oranda zam yapılmadığını, davacının 10 yıllık bir kıdemi bulunmakla daha uzun süre çalışan ya da farklı pozisyonlarda görev yapanlarla aynı oranda zam almasının mümkün bulunmadığını, davacının iş sözleşmesinin feshedildiği 31.07.2009 tarihinde kıdem tazminatı ve 8 haftalık ücreti tutarındaki ihbar tazminatının, işe iade davası sonucunda ortaya çıkan fark kıdem ve ihbar tazminatlarının, 4857 Sayılı İş Yasasının 21/3. maddesine göre boşta geçirdiği 4 aylık ücretinin ve sosyal haklarının ödendiğini,

davacının kıdemine eklenen 4 aylık süre içinde işyerinde zam yapılmadığından fark ücret alacağı bulunmadığını, 5 aylık ücreti tutarındaki işe başlatmama tazminatının da ödendiğini, davacının hizmet ilişkisinden doğan tüm yasal hakları için davalı bankayı ibra ettiğini, bu nedenle izin ücreti alacağı bulunmadığını, davalı şirkette primin belirlenen hedefleri tutturma oranlarına göre verildiğini, diğer yandan prim yılı dolmayan ve başarının hesaplandığı tarihte hizmet akdi devam etmeyenlerin prime hak kazanamayacağını, ayrıca işverenin kime ne şekilde prim verileceği hususunda takdir hakkı bulunduğunu,

bu nedenlerle davacının prime hak kazanamayacağını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Boşta geçen sürenin en çok dört aylık kısmı içinde gerçekleşen diğer haklar kavramına, ikramiye, gıda yardımı, yol yardımı, yakacak yardımı ve servis hizmeti gibi para ile ölçülebilen haklar dahil edilmelidir. Söz konusu hesaplamaların, işçinin belirtilen dönemde işyerinde çalışıyormuş gibi para ile ölçülebilen tüm değerlerinin dikkate alınması gerekir. Bununla birlikte işçinin ancak fiili çalışması ile ortaya çıkabilecek olan fazla çalışma ücreti, hafta tatili ile bayram ve genel tatil günlerinde çalışma karşılığı ücret ile satışa bağlı prim gibi ödemelerinin, en çok dört ay kadar boşta geçen süre içinde ödenmesi gereken diğer haklar kavramında değerlendirilmesi mümkün olmaz (Yargıtay 9.HD. 18.11.2008 gün 2008/32727 E, 2008/31214 K).

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda boşta geçen dört aylık süre de eklenmek suretiyle 01.01.2009-30.11.2009 tarihleri arası için 11 aylık prim alacağı hesaplanmıştır. Prim, çalışma ve satışa bağlı bir hak olup boşta geçen süre için prim tahakkuku yapılmamalıdır. Bu nedenle prim alacağının ilk fesih tarihine kadar hesaplanarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

3-Davacı dava dilekçesinde 1.400,00 TL olarak talep ettiği yıllık ücretli izin alacağını ıslah dilekçesi ile 363,00 TL ye düşürerek kalanından feragat etmiştir. Islahla talep düşürülmesi kısmi feragat olup, mahkemece buna bağlı olarak davanın kısmen kabulüne karar verilip, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilerek, harçlar dışındaki yargılama giderlerinin de kabul ve red miktarlarına göre oranlanması gerekirken, davanın hiç red yokmuş gibi kabulü hatalıdır.

F) Sonuç: