Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/25894 K.2018/23059

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette 26.04.2006-06.06.2012 tarihleri arasında satış temsilcisi, danışmanı, sorumlusu olarak çalıştığını, iş akdinin hiçbir haklı veya geçerli nedene dayanmaksızın ve savunması dahi alınmadan işveren tarafından haksız, bildirimsiz ve hukuka aykırı olarak feshedildiğini, kıdem ve ihbar tazminatlarına mahsuben kısmi ödeme yapılmış ise de bakiyesi ve diğer haklarının ödenmediğini ileri sürerek, fark kıdem, ihbar tazminatları ile fazla mesai ücreti ve prim alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 26.04.2006 tarihinden itibaren satış temsilcisi olarak görev yaptığını ve kendi isteği ile kendi işini kuracağı gerekçesi ile ayrıldığını, bunun üzerine iş akdinin İş Kanununun ilgili maddeleri gereğince 06.06.2012 tarihinde feshedildiğini ve tüm yasal haklarının ödendiğini, davacının ibraname ile bu durumu kabul ettiğini ve müvekkili firmayı ibra ettiğini, bu ibraname ile çalıştığı süre boyunca tüm ücretlerini, primlerini, fazla mesai ücretlerini, ihbar ve kıdem tazminatını tamamen aldığını ve hiçbir alacağı kalmadığını beyan ettiğini, bütün alacaklarının eksiksiz ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Satış temsilcilerinin fazla çalışma yapıp yapmadıkları hususu, günlük faaliyet planları ile iş çizelgeleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Satış temsilcileri genelde belli hedeflerin gerçekleşmesine bağlı olarak prim karşılığı çalışmaktadırlar. Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir. İşverenin istek ve değerlendirmesine bağlı olabileceği gibi, sözleşme gereği olarak da verilebilir.

Fazla mesai ise kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, kanunda yazılı şartlar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. İşçi fazla mesai yapsın yapmasın prim ödemesi var ise bu ek ücrete hak kazanır. Ancak ister gezerek, isterse işyerinde çalışsın satış temsilcisi mesaisi artıkça prim alacağı artacağından, bir anlamda yüzde usulü ile çalışması söz konusu olduğundan fazla çalışma ücretinin yüzde usulünde olduğu gibi sadece zamlı kısmının (% 50) hesaplanması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta; davacının davalı işyerinde satış temsilcisi olarak çalıştığı ve yapılan satış miktarlarına bağlı olarak değişen tutarlarda prim aldığı dikkate alındığında, yukarıdaki ilke kararımızda belirtildiği üzere fazla çalışma hesabında sadece % 50 zamlı kısmın hesaplanması gerekirken, prim ödemeleri gerekçe gösterilerek fazla mesai alacağı talebinin reddedilmesi hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş; yukarıdaki açıklamalar gözetilerek dosyada mevcut 24/12/2014 tarihli bilirkişi raporunu denetime tabi tutmak ve karineye dayalı makul indirim (taktiri indirim) yapılması gerektiği gözden kaçırılmadan sonucuna göre bir karar vermektir.

F) Sonuç: