Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/2015 K.2019/11636

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Uluslararası Kuyumculuk Mücevherat Tic. A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 26.10.2007-27.03.2010 tarihleri arasında davalı ... Uluslararası Kuyumculuk Mücevherat A.Ş.nin ... Avm Şubesinde çalıştığını, 27.03.2010 tarihinde davalı Aktif Uluslararası Kuyumculuk Mücevherat A.Ş.nin ... Şubesinde görevlendirildiğini, 07.09.2011 tarihinde ... Uluslararası Kuyumculuk Mücevherat A.Ş.nin ... ...

Avm şubesine yönlendirildiğini, 06.03.2014 tarihine kadar bu işyerinde “satış şefi” olarak iki buçuk yılı aşkın bir süre çalıştığını, aralarında organik bağ bulunan davalı işverenlerce görev değişikliği yapıldığı bildirilmesine rağmen SGK kayıtlarında işe giriş ve işten çıkış işlemleri yapıldığını, iş akdini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, resmi tatil-milli bayram ücreti, yıllık izin ücreti alacakları istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Uluslararası Kuyumculuk Mücevherat Ticaret A.Ş. vekili, davacının davalı yanında 07.09.2011 - 06.03.2014 tarihi aralığında çalıştığını, davacının kendi isteği ile işten ayrıldığı, herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığı, davacının yıllık izinlerini kullandığının sunmuş oldukları belgelerden anlaşılacağını, davalı şirketin alışveriş merkezinde faaliyet gösterdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar adına yazılı bir cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının sigorta primlerinin eksik yatırılması nedeni ile iş akdini haklı feshettiği,davalı şirketlerin arasında organik bağ buulnduğu,alacaklardan birlikte sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... Uluslararası Kuyumculuk Mücevherat Ticaret A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Uluslararası Kuyumculuk Mücevherat Ticaret A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçi, yıllık izin ücreti alacağı talebinde bulunmuştur.

Yıllık ücretli izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık ücretli izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Davalı işverenlerce dosyaya 14.06.2008-30.06.2008, 01.07.2009-16.07.2009, 27.06.2011-12.07.2011 ve 22.06.2013-08.07.2013 tarihleri arasına ait yıllık izinlerin kullandırıldığına yönelik davacı imzalı yıllık izin defter suretleri sunulmuştur.

Mahkemece bu kullandırıldığı iddia edilen yıllık ücretli izinlere yönelik bir araştırma yapılmamış sadece davacının 2013 yılında kullandığı iddia olunan izin süresi kullanılmış sayılarak yıllık izin ücret alacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak, sunulan yıllık izin belgelerinin hepsinin bir değerlendirmeye tabi tutulması gerektiği açıktır.

Bu nedenlerle, yılllık ücretli izin belgeleri tek tek davacı asile gösterilip beyanı alınmalı ve dosyadaki diğer bilgi ve belgeler ile bir değerlendirme tabi tutulduktan sonra yıllık izin ücreti alacağı hakkında karar verilmelidir. Eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

3-İş hukukunda çalışma olgusunu, bu kapsamda fazla mesai yaptığını, tatillerde çalıştığını iddia eden işçi, karşılığı ücretin ödendiğini de işveren kanıtlamalıdır.

Fazla ve tatillerde çalışma her türlü delille kanıtlanabilir. Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir.

İşçinin çalışma olgusunun tespitinde işyerinde veya komşu işyerinde çalışanların tanıklığı önemli olduğu gibi tanık olarak dinlenecek kişinin tanıklığına güveni etkileyebilecek bir durumun olup olmadığı da araştırılmalıdır. Tanıklar belirli bir dönem çalışmışlarsa ve başkaca delil yok ise beyanlarının belirtikleri dönemle sınırlandırılması gerekir. Zira işin niteliğinden kaynaklanmadıkça tanıkların ancak kendi dönemleri ile ilgili çalışma koşullarını bildikleri kabul edilmelidir.

Dosya içeriğine göre hükme esas bilirkişi raporunda, davacının tanık beyanlarına göre fazla çalışma yaptığı ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı kabul edilerek fazla mesai alacağı davacının tüm çalışma süresi olan 26.10.2007-06.03.2014 tarihleri arasında hesaplanmıştır. Ancak, dinlenen davacı tanıkları davacı ile sadece ... merkezdeki ... Uluslararası şirketinde birlikte çalıştıklarını, dinlenen davalı tanıkları ise davacı ile ...

Uluslararası Kuyumculuk şirketinde birlikte çalıştıklarını beyan etmişlerdir.

Mahkemece tanıkların işyeri çalışma düzenini kendi çalışma yer ve süreleri ile sınırlı olarak bilebilecekleri, bu durumda davacının fazla ve ulusal bayram ve genel tatil çalışması olduğunu sadece bu tanıkların çalışma süresi kadar ispatlayabildiği değerlendirilmeden tüm hizmet dönemi için fazla mesai ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.