Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/8474 K.2019/20120

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; Davacının 10/04/2010 tarihinde işe girdiğini ve iş akdinin feshedildiği 09/07/2011 tarihine kadar çalıştığını, davalının hiç beklenmedik bir şekilde 11/06/2011 günlü yazılı bildirim ile müvekkilinin gerekli performansı sağlayamadığı gerekçesiyle iş akdini feshettiğini, sadece 1800-TL kıdem tazminatı ödendiğini, bu ödemeninde eksik olduğunu,müvekkilinin her ay prim hakkı kazandığını, kendisine ödenen primlerin eksik ödendiğinden bahisle, 1000-TL fazla çalışma ücreti, 100-TL milli bayramlarda çalışma ücreti, 5300-TL prim alacağını olduğunu ileri sürerek; davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalılar Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalılar vekili; davacının ... Süt Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ çalışanı olmadığını bu şirket açısından davanın sıfat yokluğundan reddine karar verilmesini, davacı işçinin müvekkili işyerinde 10/04/2010 tarihinde 1250-TL brüt ücret ile çalışmaya başladığını, davacının iş akdinin tek taraflı feshinin haklı nedene dayandığını, davacının işine gerekli özeni göstermeyerek davalı şirketi zarara uğrattığını, belirli süreli iş sözleşmesinde belirtildiği gibi haftalık 45 saati aşan fazla çalışmasının olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilerek fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının reddine ,prim alacağının kabulü ile her iki davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... Süt Ürünleri sanayi ve Ticaret Anonim şirketinin tüm, ... Süt Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim şirketinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Bilindiği üzere; maddi anlamda kesin hüküm, yargısal ( kazai ) kararlara tanınan yasal gerçeklik ( hakikat ) vasfıdır. Bu vasıf yargısal ( kazai ) kararların gerçeğe ( hakikata ) uygun olarak verildiğinin kabul edilmesini zorunlu kılar.

Kesin hüküm kuralı, haklı ve adil kararların korunması yanında, kişiler arasındaki çekişmelerin sonsuza dek davam etmesini önlemek, toplumun istikrar ve düzenini sağlamak, hukukun ve yargının güvenirliğini korumak amacıyla da kabul edilmiştir.

Bütün yasal yollar kapandıktan ve verilen hüküm kesinleştikten sonra, aynı davanın tekrar yargı önüne getirilmesi, toplumda sonu gelmeyen çekişmelere, huzursuzluklara, istikrarsızlıklara, kazanılmış hakların her zaman ortadan kaldırılabileceği endişesine neden olur. Çelişkili kararların çıkmasına sebebiyet verir.

Bu itibarla, tarafları, mevzuu ve sebebi aynı olan Devletin iştiraki, hakimin tarafsız araştırması ve iradesi ile kurulan, tüm yasal yollardan geçmek suretiyle; diğer bir anlatımla şekli yönüyle de kesinleşen önceki hükmün korunmasında kamunun büyük yararı bulunmaktadır.

Hukukumuzda kamu düzeninden sayılan ve 6100 sayılı HMK.303 maddesinde (Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 237) maddesinde düzenlenen kesin hüküm tarafların anlaşmaları ile ortadan kaldırılamadığı gibi, mahkemece kendiliğinden ( resen ) gözönünde tutulur. Düzenlediği hak ve çıkar ilişkileri yönünden yasal gerçeklik ( hakikat ) sayıldığından taraflarını bağlar.

Kesin hüküm itirazı, davanın her aşamasında ileri sürülebilir ve mahkemede; (Yargıtay'da) davanın her aşamasında kesin hükmün varlığını kendiliğinden gözetip, davayı kesin hükümden (dava şartı yokluğundan) reddetmesi gerekir. Yine kesin hüküm itirazı mahkemede ileri sürülmemiş olsa dahi, ilk defa Yargıtay'da (temyiz veya karar düzeltme aşamasında) da, dahası bozmadan sonrada ileri sürülebilir. Bu bakımdan usulü kazanılmış hakkın istisnasıdır ve tarafların iradesine de bağlı olmayan mutlak bir etkiye sahiptir. O nedenle kesin hükmün varlığı, yargılamanın bir kesiminde nazara alınmamış olması diğer bir kesiminde ele alınmasını engellemez.

1086 Sayılı HUMK 237(6100 Sayılı HMK 303) maddesine göre tarafları, dava konusu ve sebebi aynı olan iki davanın bulunması halinde, iki davadan biri kesinleşmiş ise aynı konuda kesin hükmün varlığından söz edilir. Kesin hüküm bir dava şartıdır.(6100 Sayılı HMK 114.md) Kesin hüküm kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.

Somut uyuşmazlıkda, davacı, dava dilekçesinde belirtilen işçilik alacaklarından her iki davalının birlikte sorumlu tutulmasını talep etmiştir. Mahkemece hüküm altına alınan prim alacağından davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuş ve kararın gerekçesinde de davacının aynı davalılar aleyhine açmış olduğu işe iade davasında her ne kadar davalı ...nun Süt ürünleri Anonim Şirketi aleyhine açılan davanın husumetten red kararın verilmişse de her iki davalı arasında orğanik bağ bulunduğu ifade edilmiştir.

Yukarıda belirtildiği üzere aynı davalılar aleyhine açılan Bakırköy 4. İş Mahkemesinin 2011/488 E. 2012/358 K. Sayılı dosyasında görülen işe iade davasında davalı ... Süt Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ. aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmiş olup Yargıtay 22 Hukuk Dairesinin 2012/18772 E., 2012/21692 K. Sayılı ilamı ile de bahsi geçen ilk derece mahkemesi kararı onanmıştır. Dolayısıyla davalılardan ... Süt Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ.'nin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması bahsi geçen ilk derece mahkemesinin husumetten red kararı ve Yargıtay onama kararı gereği kesin hüküm oluşturduğundan mümkün değildir. Mahkemece bu davalı yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile sorumluluğuna gidilmesi bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: