Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/9133 K.2019/20488

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirkette 04/08/2006 ile 27/10/2013 tarihleri arasında ikinci el araç satış sorumlusu olarak 1.080,00 TL maaş, prim ve günde bir öğün yemek sistemi ile çalıştığını, fazla çalışmasına rağmen adına tahakkuk eden fazla çalışma ücretinin ödenmemesi,

hafta tatili ve bayram genel tatillerinde de aralıksız çalışmasına rağmen çalışma hak ve alacaklarının ödenmemesi ve prim kazancının sigorta matrahına yansıtılmaması haklı gerekçeleri ile iş akdini feshettiğini, 08:00-18:30 arası aralıksız çalıştığını, haftada üç-dört 20:00-21:00’ e kadar aralıksız çalıştırıldığını, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, Ekim 2013 ayı garanti ücretinin ödenmediğini iddia ederek,

kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil çalışması ücreti, izin ücreti ve ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, iş akdi fesih işleminin haklı nedenle gerçekleştirildiği yönündeki iddialara itibar edilmesinin mümkün olmadığını, davacının işyerini terk etmek suretiyle iş akdini haklı neden olmaksızın istifa ederek sona erdirdiğinin açıkça görüldüğünü, davacının 24/10/2013 tarihinde insan kaynakları personelini arayarak maaşından memnun olmadığını, işinden ayrılmak istediğini, ancak kıdem tazminatını talep ettiğini, 27/10/2013 tarihinde iş yerini terk etmesinin akabinde iyi niyetli bir şekilde kendisine ulaşılmaya çalışıldığını, geri dönmesini sağlamak için görüşmeler gerçekleştirildiğini,

ancak davacının işyerine geleceğini beyan etmesine karşın mazeretsiz bir şekilde üç gün üst üste gelmemesi akabinde 28-29-30.10.2013 tarihlerinde her gün için ayrı ayrı tutanak tutulduğunu, davacının bakiye izin süresinin kalmadığını, üstelik altı gün fazladan izin kullandığını, davacının tüm resmi ve genel tatillerde aralıksız çalıştığı yönündeki iddialarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, tüm hafta tatili, fazla mesai ücreti alacaklarının eksiksiz ödendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Satış temsilcilerinin fazla çalışma yapıp yapmadıkları hususu, günlük faaliyet planları ile iş çizelgeleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Satış temsilcileri genelde belli hedeflerin gerçekleşmesine bağlı olarak prim karşılığı çalışmaktadırlar. Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir.

İşverenin istek ve değerlendirmesine bağlı olabileceği gibi, sözleşme gereği olarak da verilebilir. Fazla mesai ise kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, kanunda yazılı şartlar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. İşçi fazla mesai yapsın yapmasın prim ödemesi var ise bu ek ücrete hak kazanır.

Ancak ister gezerek, isterse işyerinde çalışsın satış temsilcisi mesaisi artıkça prim alacağı artacağından, bir anlamda yüzde usulü ile çalışması söz konusu olduğundan fazla çalışma ücretinin yüzde usulünde olduğu gibi sadece zamlı kısmının (% 50) hesaplanması gerekir.