Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/10763 K.2019/10521

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; davacının 15/05/2006 tarihinde asıl işveren İl Özel İdaresi'ne bağlı ... İlçe Özel İdaresi Bakımevi Şantiyesi nezdinde alt işveren ...

Temizlik Limited Şirketi'nde atölye işçisi olarak çalışmaya başladığını, davacının işine 30/03/2014 tarihinde bildirimsiz ve haklı neden olmaksızın son verildiğini, davacının son aylık brüt ücretinin 1,872,04 TL olduğunu, akdin feshinden kaynaklı işçilik alacaklarının davacıya ödenmediğini, davacının il özel idaresi bünyesinde 10 gün çalışıp 4 gün dinlendiğini, işyerinde mesaisinin 07:00 - 17:00 saatleri arasında olmasına rağmen,

davacının yaz aylarında özellikle asfalt yapımı programının uygulandığı dönem olan 15 Mayıs-15 Eylül tarihleri arasında valilik tarafından çıkarılan genelgeler ile 2008 - 2014 yılları arasındaki 6 yıllık sürede çalıştığını, davacının atölye ustası olması ve araçların tamir ve bakımını yapması nedeniyle arızalara müdahele görevi gereği de tüm araçların çalışmasının bitimini beklemek zorunda olduğunu ve bu nedenle asfalt programının uygulandığı yaz aylarında saat 19:00'dan sonra genellikle ortalama 1 saat daha çalıştığını, yılın geriye kalan döneminde de yine yaptığı işten kaynaklı olarak saat 17:00'den sonra da çalıştığını,

bu çalışmanın ayda 3-4 kez olduğunu, yine kış döneminde yolların açılması veya acil müdahele gereken işlerle bağlantılı olarak davacının yılda ortalama 10 kış günü 24 saat çalışması olduğunu, bahar aylarında meydana gelen sel ve heyelan, yaz aylarında meydana gelen yangınlar nedeniyle davacının çeşitli afetlere müdahalede görev alması nedeniyle de fazla çalışması olduğunu, davacının çalışma süresi boyunca toplam 30 gün yıllık izin kullandığını, alt işverenlerin değişmesine rağmen davacının çalışmasının kesintisiz olduğunu iddia ederek;

kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarının faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı T.C. ... vekili özetle; öncelikle zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının müvekkili kurum çalışanı olmadığını, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Temizlik İnş. Medikal Oto. Gıda Teks. Turz. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili özetle; davacının iş akdinin sona ermesinin 6360 sayılı Yasadan kaynaklı olduğunu ve bu nedenle feshin haklı nedene dayandığını, davacının ... İl Özel İdaresi'nden ihale ile iş alan davalı şirket yanında ve farklı şirketlerde de çalıştığını, iş akdine son verilmesi yasadan kaynaklı olduğu için davacının tazminat hakkı doğmadığını, diğer yandan fazla çalışması olmayan davacının ücrete dair alacak taleplerininde yerinde olmadığını taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri süresinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşçilik alacakları aksi talep edilmediği sürece kural olarak brütten hesaplanıp brütten hüküm altına alınmalıdır. Bunun amacı devletin vergi ve SSK primi kaybını önlemektir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı dava ve ıslah dilekçeleriyle brüt rakamlara hükmedilmesini talep etmiştir. Buna göre yasal kesintiler infazda gözetilmek kaydıyla brüt rakamlara hükmedilmesi gerekirken talep dışına çıkılarak net rakamlara hükmedilmesi hatalıdır.

Bozma sonucuna göre yargılama gideri, vekalet ücreti ve harcın değişeceği gözden kaçırılmamalıdır.

3-Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere davacı davalı işyerinde 10 gün çalışma 4 gün dinlenme sisteminde çalışmaktadır. 14 günlük periyotta, 4 gün dinlenildiği gözetilerek mahkemece denkleştirme yöntemiyle hafta tatillerinin tamamının kullandırıldığı kabul edilerek hafta tatili alacağı reddedilmiş isede, 4857 sayılı İş Kanunu’nda fazla çalışmalar için öngörülen denkleştirme usulünün hafta tatili çalışmaları için öngörülmemesi nedeniyle bu kabul yerinde değildir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 46. maddesine göre hafta tatili “7 günlük bir zaman dilimi içerisinde kesintisiz en az 24 saat dinlenmedir.” Somut olaya dönüldüğünde davacı davalı işyerinde 6 gün çalıştıktan sonra 7. gün dinlenmesi gerekirken çalışmakta ve bu çalışmadan sonra yeni haftada 3 gün daha çalıştıktan sonra 4 gün dinlenmektedir. Yani davacı işçi 14 günlük çalışma periyodunda bir defa hafta tatili kullanmaktadır. Buna göre davacının hafta tatillerinin yarısında çalıştığı, yarısını kullandığı kabul edilerek hafta tatili ücretinin hesaplanarak hüküm altına alınması gerekirken, hafta tatilleri için geçerli olmayan denkleştirme esası gerekçesiyle talebin reddi isabetsizdir.

Dava belirsiz alacak davasının türlerinden kısmi eda külli tespit davası olduğundan, 3 numaralı bozma gerekçesine göre hafta tatili ücreti hesaplanırken, davalıların davaya karşı süresinde ileri sürdüğü zamanaşımı def’i gözetilerek hüküm kurulması gerektiği gözden kaçırılmamalıdır.