Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/20935 K.2017/8721

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde şoför olarak çalıştığını, 14.01.2014 tarihinde Şeker İş Sendikası'nın davalı işyerinde örgütlenmeye başlaması üzerine sendikaya üye olduğunu, ancak davalı işverenin sendikal örgütlenme faaliyetini engellemeye, üyeleri istifaya, üye olmayanları da sendikadan uzak durmaya zorlamaya başladığını, 18 işçinin işverence işten çıkarıldığını ve 34 işçinin ise sendikadan istifa ettiğini, 28 gün ihbar önelli olarak davalı şirketin iş akdini fesih ettiğini, feshin sendikal nedene dayandığını belirterek, feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine boşta geçen sür ücreti ile 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. Maddesi uyarınca bir yıldan az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının verilen görevi yapmamasından dolayı ihbar öneli verilerek feshedildiği, fakat önel bitmeden davacının işyerinden ayrıldığını, işyerinde sendikal nedenlerle 18 işçinin çıkarılmış olduğu iddiasının gerçek olmadığı, davanın haksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece husumetten verilen ilk kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2015/1532 E. , 2015/7236 K. sayılı bozma ilamı ile, davacı tarafından maddi hata nedeniyle davalı olarak ...Gıda İnşaat San. ve Tic. A.Ş.'ni gösterdiğini, tevcihte hata yaptığını, davanın...İnşaat Turizm San. ve Tic. AŞ.'ye yöneltilmesi gerektiği yönünde bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası yapılan yargılama sonunda davacının iş akdinin davalı işveren tarafından geçerli bir nedene dayanmaksızın fesih edildiği, söz konusu dönemde işten çıkan personellerin çıkış sebeplerinin tamamen farklılık gösterdiği, davacı tanığının beyanında, davacı gibi sendikalı olan bazı işçilerin de işten çıkarıldığı, kendisinin de sendikalı olmasına rağmen işten çıkarılmadığını beyan ettiği, sendikalı olup işten çıkarılmayan işçilerin de olduğu ve bu nedenle davacının bu iddiasını kanıtlayamadığı gerekçesi ile feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe başlatmama tazminatının 4857 sayılı İş Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca belirlenmesine karar verilmiştir.

Hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 maddesi uyarınca “feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir”. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (04.04.2008 gün ve 2007/29752 Esas, 2008/7448 Karar sayılı ilamımız).

İşçi fesihte sebep gösterilmediği veya gös­terilen sebebin geçerli olmadığı iddiasında bulunacaktır. İspat yükü ise işverendedir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi durumunda, bu iddiasını ispatla yükümlüdür (m. 20/f.2). 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25/6 maddesi uyarınca da “İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür”.

Fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlüdür.

İşçinin feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi ve bunu ispatlaması, işverenin geçerli fesihle ispat yükünü ortadan kaldırmaz. (Dairemizin 01.12.2008 gün ve 2008/6294 Esas, 2008/32601 Karar sayılı ilamı).

Somut uyuşmazlıkta davacının iş sözleşmesi önel verilerek, ancak fesih sebebi açık ve kesin olarak belirtilemeden feshedilmiş olup, fesih 4857 sayılı İş Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca salt bu nedenle geçersiz olduğundan, mahkemece feshin geçersizliğine karar verilmesi isabetlidir. Bu nedenle davalı tarafın temyizi yerinde değildir.

Ancak fesih sendikal nedene dayanmadığı yönünde yapılan değerlendirme dosya içeriğine uygun olmadığından davacının bu yöndeki temyizi yerinde bulunmuştur.

Zira dosya içeriğine göre aynı faaliyet alanı ve aynı adreste bulunan, organik bağ içinde olduğu kabul edilen dava dışı ...Gıda İnş. San. Tic. A.Ş.

(Sofra Yemek Üretim A.Ş.) hakkında sendikal nedenle fesihten dolayı açılan feshin geçersizliği davalarında kesinleşen kararlarda işyerinde 2013 yılı sonlarına doğru sendikal örgütlenme ve üyelikler başladığı, sendika üyeliği nedeni ile baskı yapıldığı ve üyelikten istifa eden 34 işçinin işten çıkarılmadığı, sendika üyeliğinden istifa etmeyenlerin çıkarıldığı, bu nedenle feshin sendikal nedene dayandığı kabul edilmiştir(7.

Hukuk Dairesinin 2015/16787E, 2015/19947 K, Dairemizin 12.10.2015 gün ve 201518693 E, 2015/28036 K, Dairemizin 14.04.2016 gün ve 2015/29430 E, 2016/9501 K). Davacı da 14.01.2014 tarihinde sendikaya üye olmuştur. Tanıklar baskıyı doğrulamışlardır. Feshin sendikal nedene dayandığı anlaşılmaktadır. Davacının sendikal tazminatının 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25/6 maddesi uyarınca belirlenmesi gerekir. Karar bu nedenle bozulmuştur.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3 ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. Maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.