Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2018/10658 K.2019/13343

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalının, davacının 04/09/2011 tarihinde vefat eden babası ...'nun mimarlık bürosunda çalıştığını, 2007 yılında davalının kredi alarak yeni araba aldığını, davacının babasının borç olarak araç kredisi paralarını ödediğini, ayrıca babasının davalının kredi kartlarındaki borçlarını da ödediğini, ancak davalının borçlarını iade etmediğini ileri sürerek, babası...'nun davalıya araç kredisini ödemek üzere verdiği ve banka makbuzlarında görülen miktarın, borç olarak verilen kredi kartı ödemelerinin yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının murisin vefatından sonra çalışanlarına kötü davrandığını, kıdem ve ihbar tazminatı ile ödenmeyen ücretleri ve sair alacakları için 29/09/2011 tarihinde .... İş Mahkemesinde dava açtığını,...Noterliğinden gönderilen ihtarnameye cevap olarak borç almasının söz konusu olmadığının belirtildiğini, kredi taksidine ve kredi kartına gönderilen bedellerin ücret alacağına karşılık ödendiğini, iş bu davanın İş Mahkemesinde davacı aleyhine açtığı dava nedeniyle açıldığını, kötü niyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, söz konusu ilişkinin 5521 sayılı 1. maddesinde belirtilen işçi, işveren veya işveren vekili arasındaki iş akdinden veya iş kanununa dayanan bir ilişki olmadığı, özel hukuk ilişkisine dayandığı, iş hukukunda işverenin işçisinin özel borcunu ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı, söz konusu talepler özel hukuktaki ilişkiye dayandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, daha önce ... Asliye Hukuk Mahkemesince 28.04.2015 tarih ve 2012/532 E., 2015/189 K. sayı ile aynı taleplere ilişkin görevsizlik kararı verildiğinden mahkemece dosyanın talep halinde yargı yeri belirlenmesi için Yargıtay ilgili dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Davacı vekilince görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Yargıtay'a gönderilmesi talebinde bulunulmuştur.

E) Gerekçe:

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1 inci maddesine göre, iş mahkemelerinin görevi “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi”dir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 8 inci maddesinin birinci fıkrasına göre iş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Ücret, iş görme ve bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici öğeleridir.

4857 sayılı İş Kanununun 37 nci maddesine göre, işçiye ücretin elden ya da banka kanalıyla ödenmesi durumunda, ücret hesabını gösteren imzalı ve işyerinin özel işaretini taşıyan “ücret hesap pusulası” verilmesi zorunludur.

Uygulamada çoğunlukla “ücret bordrosu” adı altında belgeler düzenlenmekte ve periyodik ödemelerde işçinin imzası alınmaktadır. Banka aracılığı ile yapılan ödemelerde banka kayıtları da ödemeyi gösteren belge niteliğindedir.

Ücretin ödendiğinin ispatı işverene aittir. Bu konuda işçinin imzasını taşıyan bir ödeme belgesi yeterli ise de, para borcu olan ücretin ödendiğinin tanıkla ispatı mümkün değildir.

4857 sayılı Yasanın 32 nci maddesinde, “Çalıştırılan işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenmesi hususunda; tabi olduğu vergi mükellefiyeti türü, işletme büyüklüğü, çalıştırdığı işçi sayısı, işyerinin bulunduğu il ve benzeri gibi unsurları dikkate alarak işverenleri veya üçüncü kişileri zorunlu tutmaya, banka hesabına yatırılacak ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının, brüt ya da kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net miktar üzerinden olup olmayacağını belirlemeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,

Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığından sorumlu Devlet Bakanlığı müştereken yetkilidir. Çalıştırdığı işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü kişiler, işçilerinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaklarını özel olarak açılan banka hesapları dışında ödeyemezler” şeklinde kurala yer verilmiştir.

Anılan hükme göre, belli koşulların varlığı halinde ödemeler işçi adına açılacak banka hesabına yatırılmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı, davalının işvereni olan vefat eden babasının davalının araba kredi borçlarını ve kredi kartı borçlarını ödediğini iddia ederek ödenen bu miktarların tahsilini talep etmiş, dava dilekçesi ekinde davalıya yapılan EFT'leri sunmuş, davalı, müteveffa işverenin kredi borçlarını ödediğini kabul etmiş ancak ödemelerin ücreti karşılığında yapıldığını, bu ödemelerin yapıldığı dönemde ayrıca kendisine ücret ödemesi yapılmadığını savunmuştur.

Davacının, davalı işçi tarafından ..... İş Mahkemesinin 2011/229 E. sayılı dosyasında açılan tazminat ve işçilik alacakları davasının cevap dilekçesinde; işçilik alacaklarını talep eden işçiye buna karşılık olarak muris tarafından kredi ile bir araba satın alınmasının sağlandığı savunmasının yaptığı, aynı davanın temyiz dilekçesinde ise, işçi ...'nün çalışmalarına karşılık olarak kendisine otomobil satın alındığı ve kredilerinin ödendiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlık söz konusu olduğundan, uyuşmazlığın çözüm yeri iş mahkemeleridir.