Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2019/6989 K.2019/19041

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 01.06.2005 tarihinde davalıya ait halk otobüslerinde ve son olarak ... kod numaralı ... plakalı özel halk otobüsünde biletçi olarak çalıştığını, 29.08.2009 tarihinde hiçbir gerekçe gösterilmeden haksız olarak iş akdinin feshedildiğini ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile fazla mesai ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkili şirkette çalışmadığını, dolayısıyla işyeri kayıtları bulunmadığını, davacının müvekkili şirkette yolcu alıp indirdiğini, halka açık durakta kendi şahsına kahyalık yaptığını, hiçbir surette müvekkilinin personeli olmadığını, taraflar arasında işçi ve işveren ilişkisi kurulmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının davalıya ait işyerinde 13.09.2008-29.08.2009 tarihleri arasında 11 ay 17 gün çalıştığı, davalı tarafından iş akdinin tazminat gerektirmeyecek şekilde feshedildiğinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizce bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle; “Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde, davacının 01.06.2005-29.08.2009 tarihleri arasında davalıya ait halk otobüslerinde ve en son ... kodlu halk otobüsünde biletçi olarak çalıştığı iddia edilmiştir.

Davacıya ait SGK hizmet cetvelinde, iddia edilen döneme ilişkin sigortalı bir çalışma kaydı bulunmamaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, İETT Genel Müdürlüğü yazısına itibarla davacının ... kodlu işverene ait halk otobüsünde 13.09.2008 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı tespit edilerek hizmet süresi belirlenmiş ise de, Mahkemece bu kabul eksik inceleme ve araştırmaya dayanmaktadır.

Zira, davacı iddiası ile Mahkemece dinlenen davacı tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde; davacının 13.09.2008 tarihinden önce de tanık ... ile birlikte ... kodlu araçta çalıştığı izlenimi edinilmiştir. Bu nedenle, Mahkemece, söz konusu aracın davalıya ait olup olmadığı, davacının bu araçta çalışan personellerden olup olmadığı, ayrıca davacının iddia edilen çalışma döneminde hangi araçlarda çalıştığı ve çalışılan araçların kimlere ait olduğu hususlarında İETT Genel Müdürlüğü’nden gerekli araştırma yapılarak, gerekirse bu konuda davacının beyanı da alınarak davacının hizmet süresi belirlenip, işçilik alacaklarının buna göre hesaplatılması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.” gerekçeleri belirtilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulmuş ve yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Bozmadan sonra verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Vermiş olduğu bir hüküm Yargıtay tarafından bozulan ve Yargıtay'ın bu bozma kararına gerek iradi ve gerekse kanuni şekilde uymuş olan yerel mahkeme, bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak ve hüküm kurmak zorundadır. Mahkeme uyma kararını kaldırarak, direnme kararı veremeyeceği gibi, hükmünün bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan bölümleri hakkında da farklı bir karar vermeden yeniden hükümde karar vermek zorundadır.

Bozmaya uyulmakla bozma lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğmuş olur. Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur.

Somut uyuşmazlıkta; Yerel Mahkemece bozma öncesi verilen ilk kararda davacının fazla mesai ücreti ile ulusal bayram genel tatil ücreti taleplerinin reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine verilen karar Dairemizce bozulmuş, anılan husus bozma kapsamı dışında kalmış ve Mahkemece bozmaya uyulmakla davalı lehine usulü kazanılmış hak oluşturmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak verilen kararda ise, davacının fazla mesai ücreti ile ulusal bayram genel tatil ücreti talepleri hüküm altına alınmıştır. Bu durum, bozmaya uyulmakla davalı lehine oluşan usulü kazanılmış hakkın ihlali olup, bozmayı gerektirmiştir.