Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2020/5112 K.2021/4004

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde 16.04.2005-15.03.2015 tarihleri arasında çalıştığını, davacının iş akdini haklı nedenle feshettiğini, tazminatların ödenmiş olsa bile eksik ödendiğini, davacının iş yerinde sürekli fazla mesai yapmış olmasına rağmen fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, Nisan-Eylül ayları arasındaki dönemde ayda 2 kez hafta tatilini kullanmadan çalıştığını, dini bayramlar, ulusal bayramlar ve genel tatillerde de çalıştığını ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 16.04.2005-13.11.2009 tarihleri arasında mevsimlik işçi olarak, 13.04.2011-15.03.2015 tarihleri arasında ise tam zamanlı olarak Ala Carte Restaurantta çalıştığını, 2008 ve 2010 yaz sezonlarında çalışmadığını, ücretlerinin banka hesabına ödendiğini, iş akdinin feshinin ardından davacıya ödeme yapıldığını, çalışmalarına ilişkin kıdem tazminatının eksiksiz olarak ödendiğini, fazla mesai yapmadığının puantaj kayıtları ile sabit olduğunu, zorunlu hallerde fazla çalışma yapması halinde de ücretinin kendisine ödendiğini, mevsimlik işçi olarak çalıştığı dönem için yıllık izin hakkı bulunmadığını,

bu tarihten sonrası için ise tüm yıllık izinlerini kullandığını, davalı işyerinin haftada 1 gün kapalı olması sebebiyle davacının hafta tatili alacağı bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı taraf vekilleri süresinde temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının fazla mesai alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro, sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda ise işçinin ihtirazi kayıt ileri sürmesi beklenemeyeceğinden, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının her türlü delil ile ispatı mümkündür.

Somut olayda; davacının davalı şirkete ait otel işletmesinde alacarte şefi olarak çalıştığı hususu uyuşmazlık dışıdır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının fazla mesai ücreti belirlenirken, davalı iş yerinde sezon ve sezon dışı çalışması yönünden ikili bir ayrıma gidildiği, fazla mesai alacağının puantaj kayıtlarına göre ayrı, tanık beyanlarına göre ayrı hesaplanarak seçenekli bir hesaplama yapıldığı ve mahkemece puantaj kayıtlarına göre yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Ne var ki, dosya içeriğinde yer alan ve davacının hem “çalışan” hem de “şef” sıfatıyla iki kez imzaladığı, 2012 yılından sonraki çalışma dönemine ilişkin hükme esas söz konusu puantaj kayıtları incelendiğinde, çalışma saatlerinin A, B, C shifti şeklinde kodlandırılmış olduğu ve davacının B shifti olarak belirtilen 13:00 ile 21:30 saatleri arasında çalıştığı görülmektedir.

Dosyada yer alan belgeler nazara alındığında, dava dışı başka bir işçinin açtığı dava dosyasında tanık olarak dinlenilen davacı, mübrez puantaj kayıtlarında yer alan çalışma saatlerini büyük ölçüde doğrular mahiyette beyanda bulunmuştur.

Bu durumda, dosya içeriğinde yer alan davacı imzalı puantaj kayıtlarına göre, davacının günlük çalışma süresinin 8,5 saat olduğu, 1 saat ara dinlenme süresi de düşüldüğünde 7,5 saat çalıştığı ve bu şekilde 6 gün çalışılan haftalarda 45 saat, 7 gün çalışılan haftalarda ise 52,5 saat çalıştığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Aynı zamanda hafta tatili alacağı talebinde bulunan davacının ayda 2 hafta tatilinde çalıştığının kabulü ile bu konudaki alacağı da hesaplanarak hüküm altına alınmış olup, davacının 7 gün çalıştığı iddia olunan dönem için fazla mesai alacağının hesaplanması mükerrerliğe sebebiyet vereceğinden, harf kodları ile belirtilen çalışma saatlerinin yer aldığı puantaj kayıtlarının ilişkin olduğu dönem bakımından fazla mesai yapmadığı anlaşılmaktadır.

Buna rağmen bilirkişinin, bir yandan puantaj kayıtlarına göre hesaplama yaptığını belirtip, diğer yandan kayıtlara aykırı olarak fazla mesai alacağı hesaplaması nedeniyle hükme esas alınan raporun denetime ve hükme elverişli olmadığı kabul edilmelidir.

Şu halde mahkemece yapılması gereken iş, açıklanan hususlar doğrultusunda denetime elverişli net tespitler içeren yeni bir bilirkişi raporu aldırılıp, çalışma saatlerini gösteren puantaj kayıtlarının yer aldığı dönem için kayıtlardaki saatlere göre, puantaj kaydı bulunmakla birlikte çalışma saati yer almayan ve kayıt bulunmayan kalan dönem için ise tanık beyanlarına göre hesaplama yapılarak, sonucuna göre fazla mesai alacağına yönelik talep hakkında tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: