Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/10018 K.2023/8701

Taraflar arasında ... 4. İş Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirkete bağlı ... Acıbadem Hastanesinde göz doktoru olarak tam zamanlı hekim sözleşmesi ile 11.01.2007 tarihinde çalışmaya başladığını, ücretinden yapılan haksız kesintiler ve ödenmeyen işçilik alacakları sebebi ile 19.06.2016 tarihinde iş sözleşmesini haklı nedenlerle feshettiğini, işverenin yatırması gereken ücretten her ay oransal kesinti ve stopaj kesintisi adı altında kesintiler yaptığını, her ay yapılan kesintilerin bordrolarda açıkça görüldüğünü iddia ederek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal ... ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ile haksız kesintiler sebebiyle eksik ödenen ücret alacağının en yüksek mevduat faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile çalışma koşullarının müzakere edildiğini ve ... bir ücretle değil yaptığı işe göre gelir almak istediğini belirtmesi ve tarafların da mutabakata varması üzerine bu kapsamda anlaşmaya varıldığını, davacının ... meslek sahibi bir ... kişi olarak ... meslek makbuzu karşılığında gelirini aldığı dönemden, bir şirket hissedarı olarak davalı işyerine verdiği hizmetin bedelini fatura ettiği döneme geçişin de tarafların müzakeresi ve ortak iradesi ile gerçekleştiğini, her iki taraf da tacir olduğundan görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu,

davacının ortalama 15.000,00 TL aylık kazancının olduğunu, taleplerinin mükerrer kazanca sebebiyet vereceğini, gelir paylaşım usulü ile çalışıldığı için davalı Şirketin davacının işvereni olmadığını, davacının her ay bizzat kendisinin düzenlediği faturalara istinaden mutabakata varılarak ödemelerinin yapıldığını ve ... zaman geçtikten sonra ücretini eksik aldığı iddiasında bulunmasının davacı açısından iyiniyetli ve doğru bir yaklaşım olmadığını, belirsiz alacak davası olarak talepte bulunulamayacağını ve zamanaşımı def'inde bulunduklarını,

davacının kendi vergisini ve sosyal güvenlik primini ödeyen bir şahıs olarak işçilik alacağına ve kıdem tazminatına hak kazanamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.07.2020 tarihli ve 2017/617 Esas, 2020/215 Karar sayılı kararı ile; taraflar arasında bağımlılık ilişkisi bulunduğu, davacının iş sözleşmesi ile davalı Hastane bünyesinde doktor işçi olarak çalışması sebebiyle görev itirazına itibar edilmediği, dava dilekçesi ekinde sunulan hesap föylerinden taraflar ve tanıklarca beyan edildiği şekliyle davacının ... aylık bir gelirinin olmadığı, hastadan alınan ücretten belirlenen pay üzerinden baktığı hasta sayısına göre aldığı ücretin her ay değiştiği ve hesap föyleri ile banka kanalıyla yapılan ödemelerin uyumlu olduğu,

dosyaya davacının ücretinden oransal kesinti adı altında yapılan kesintiler için yazılı muvafakatının alındığını gösteren herhangi bir belge ibraz edilmediğinden davalının zamanaşımı def'i de dikkate alınarak dava tarihi olan 18.12.2017 tarihinden 5 yıl geriye gidilerek 18.12.2012 tarihinden itibaren davacının yapılan kesintiler nedeniyle ücret alacağının bulunduğu, davacının ödenmeyen ücret alacakları sebebiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazandığı,

davalı işverence yıllık izin belgesi sunulmadığından davacının talebi gibi 31 ... yıllık izin ücreti alacaklısı olduğu ve tanık beyanlarına göre davacının ayın 2 haftası 6,5 saat; kalan 2 haftası ise 5,5 saat fazla çalışma yaptığı ve ulusal ... ve genel tatil günlerinin tamamında çalıştığının tespiti ile hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibar edildiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

...

Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 06.09.2022 tarihli ve 2021/985 Esas, 2022/1549 Karar sayılı kararı ile; davacının davalı Şirkete ait Hastanede bir dönem Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre hizmet ilişkisiyle çalıştığı, belli bir dönem sonra işverenin talebiyle davacının statüsünün değiştirilerek fatura karşılığı hizmet satın alınıyor görüntüsü verilmek suretiyle çalıştırılmaya devam edildiği, davacının ... itibaren çalışma şeklinin değişmediği, davalı Şirkete bağımlı olarak ve ücret karşılığında hizmet verdiği, bu hâliyle taraflar arasında işçi ve işveren ilişkisi bulunduğu,

dosyada yer ... hesap föylerine göre davacının ücretinden orantısal kesintiler yapıldığı, hesap föyü sunulmayan döneme ilişkin olarak ise davalı tarafın kendi tanığının beyanının aksine oransal kesinti miktarına ilişkin delil sunmadığı bu nedenle ücretten yapılan kesintilerin hesaplanma yönteminde isabetsizlik bulunmadığı;

davacı tarafça ücret alacağına mevduat faizi talep edilmesine rağmen Mahkemece yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun ise ücret alacağına uygulanan faiz türü yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 13.12.2022 tarihli ve 2022/14751 Esas, 2022/16538 Karar sayılı kararı ile; davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek dosya içerisinde yer ... hesap föylerine göre davacının aylık hak edişinden sebepsiz yere yapılan kesintinin ortalama olarak hak ediş tutarının %12'si oranında olduğu görüldüğünden hesap föyü sunulmayan dönem yönünden de bu ... dikkate alınarak davacının aylık hak edişlerinden yapılan kesinti tutarının tespit edilmesi gerekirken, davacıyla aynı uzmanlık alanında çalışmadığı da anlaşılan davalı tanık beyanına göre %15 oranı üzerinden kesinti tutarının hesaplandığı bilirkişi raporuna itibar edilerek ücret alacağının hüküm altına alınmasının hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı doğrultusunda ücret alacağının yeniden hesaplanması için ek bilirkişi raporu alınarak rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının ücretinin bordrolu bir çalışan gibi olmadığını, tedavi ettiği hastalardan tahsil edilen tutarlardan aylık hak ediş ödemesi yapıldığını, bu çalışma şeklinde fazla çalışma, hafta tatili, ulusal ... genel tatil günleri çalışmasının hak edişle birlikte hekime ödendiğini, davacının istifa ettiğini, kıdem tazminatı talep edebilecek statüde olmadığını, yıllık izinlerini kullandığını ayrıca çalışma sistemine göre aylık hak ediş ödemesi içinde yıllık izin ücretini de tahsil ettiğini, tüm ödemelerin banka kanalı ile yapıldığını, belirsiz alacak davası şeklinde açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ücretinden haksız yere yapılan kesintinin miktarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32 nci maddesi ve 37 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,