Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/19113 K.2024/9061

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Antalya 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli ve 2020/52 Esas, 2020/192 Karar sayılı kararı ile davanın görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Görevsizlik kararı üzerine, dosya kendisine gönderilen İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Adaları bayraklı M/Y kando isimli gemide başmühendis olarak 5.000,00 USD karşılığında 6 aylık belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışmaya başladığını, ayrıca taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin on birinci maddesine göre her ay için ek olarak yedi günlük ücretli izin alacağına hak kazanılacağının kararlaştırıldığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından haklı sebep olmaksızın feshedildiğini ileri sürerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 438 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 50,00 USD ve 438 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 50,00 USD tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin 13 üncü maddesinde taraflar arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların bir ay içerisinde özel hakeme götürüleceğinin düzenlendiğini, sözleşmenin müvekkili tarafından dava dışı Kando Yachting Ltd. Şirketine izafeten imzalandığını, bu sebeple husumet itirazında bulunduklarını, iş sözleşmesinin davacının görevlerini gereği gibi yerine getirmemesi ve üçüncü kişilerle müvekkili Şirketi zora sokacak şekilde çalıştığı tekne ile bilgi paylaşımında bulunması sebebiyle haklı sebeple feshedildiğini, davacının savunması talep edilmesine rağmen davacı tarafça savunma verilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı nezdinde Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre 23.07.2019-27.09.2019 tarihleri arasında 5.000,00 USD ücret ve ayrıca 7 günlük izin ücreti ile beraber 6.166,00 USD ücret karşılığında çalıştığı, iş sözleşmesinin belirli süreli olduğunu ve 24.01.2020 tarihinde sona ermesi gerektiği ancak iş sözleşmesinin davalı tarafça 26.09.2019 tarihinde feshedildiği, davacının iş sözleşmesi feshedilmemiş olsaydı 3 ay 28 gün daha çalışacağı ve ücretine hak kazanacağı, iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğinin davalı tarafından ispatlanamadığı,

davacının 6098 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca tazminata hak kazandığı ve tazminatın 03.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda hesaplandığı, hesaplanan tazminattan davacının başka bir işyerinde işe girmesi sebebiyle elde ettiği kazancın mahsup edildiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacı lehine 438 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca hükmedilen tazminat tutarı da dikkate alındığında davacının 438 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca talep ettiği tazminatın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili; Mahkemece dava açılış tarihindeki kur dikkate alınarak vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili; cevap dilekçesinde ileri sürdüğü hususlarla birlikte, iş sözleşmesinin on birinci maddesinde davacının işyerinde çalışmasını tamamladığı her ay için ücretli izin ödeneceğinin öngörüldüğünü, çalışmasının bulunmadığı dönem yönünden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, Mahkemece davacının tasarruf ettiği miktarın araştırılarak hüküm kurulması gerektiğini, davacının başka bir işte çalışması sebebiyle elde ettiği kazanç mahsup edilirken müvekkili Şirketten aldığı ücretin esas alınması gerektiğini görevsizlik kararı sebebiyle davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı itibariyle davalı tarafça iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğinin ispatlanamadığı, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada hata bulunmadığı, davalı vekilince tahkim itirazında bulunulmuş ise de bahsi geçen sözleşmenin dava dışı işçi ile davalı arasında imzalandığı, davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğu, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun yerinde olduğu,

Mahkemece harç ve vekâlet ücretinin hatalı belirlendiği, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerektiği belirtilerek, taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelere dayanarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedilip edilmediği, hüküm altına alınan tazminat miktarının hesaplanma yöntemi, tahkim itirazı, vekâlet ücreti ve davalının dava konusu alacaklarla ilgili sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 6098 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi.

3. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5 inci maddesi.

4. Hukuk Genel Kurulu'nun 23.02.2021 tarihli 2017/3-1008 Esas, 2021/153 Karar sayılı kararının ilgili kısmı şu şekildedir: ".... Davacının süresinde başvurusu üzerine görevli mahkemede davaya devam edilmiş ve dava esastan kabul edilmiştir. Davanın kabulü ile davacı lehine vekâlet ücretine ve haksız çıkan taraf olan davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmolunmuştur. Yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında görevli mahkemede devam eden davada, "kabul görmüş bir görev itirazının varlığı" dikkate alınarak davalı lehine ayrıca bir yargılama giderlerine hükmedilmeyeceğine ilişkin direnme kararı yerindedir ..."

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin "ücretli izin" başlıklı 11 inci maddesi "Her gemiadamı herhangi bir sebeple iş akdi fesholduğunda, çalıştığı tamamlanmış her ay için 7 günlük ve daha kısa süreler için çalıştığı gün oranında ücretli izin ödeneğine hak kazanır. İzin ücreti, gemiadamının işi sona erdiğinde geçerli olan ödeme oranında ve buna ilaveten EK 4'te belirtilen günlük harcırah üzerinden ödenecektir" şeklinde düzenlenmiştir.

3. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının çalışmasının bulunmadığı 3 ay 28 gün yönünden taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin 11 inci maddesi dikkate alınarak 4.851,00 USD ücretli izin ödeneği hesaplanmıştır. Ancak davacının bu dönem yönünden fiili çalışması bulunmadığından sözleşmenin 11 inci maddesine göre çalışmanın bulunmadığı dönemde de davacının ücretli izin ödeneğine hak kazanacağının kabulü ile hesaplama yapılması hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,