Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/19138 K.2024/1643

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.12.1997-13.08.2016 tarihleri arasında ... Özel ... Koleji İşletmeleri AŞ'de ingilizce öğretmeni olarak çalıştığını, çalıştığı okulun 667 ... Kanun Hükmünde Kararname (667 ... KHK) ile kapatıldığını, son net ücretinin 2.900,00 TL olduğunu, işçilik alacaklarının ödenmesi için Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğüne ve ...

Defterdarlığı OHAL Bürosu'na müracaat ettiğini, ancak işçilik alacaklarının ödenmediğini, davalının işçilik alacalarından 667 ... KHK'nın 2 nci maddesi ve 670 ... Kanun Hükmünde Kararname'nin (670 ... KHK) 5 inci maddesi gereği davalı İdarenin yükümlülüğünde olduğunu, öğretmenlik formasyonunun da askıya alındığını, ancak ...

Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 11.05.2017 tarihli yazısı ile öğretmenlik mesleğine iadesinin gerçekleştirildiğini belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücret alacağı ile ödenmeyen ücret alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının çalıştığını iddia ettiği ... Özel ... Koleji İşletmeleri AŞ'nin (Özel ... Kolejinin) 667 ... KHK ile kapatıldığını, 675 ... Kanun Hükmünde Kararname'nin (675 ... KHK) 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca davanın İdare açısından dava şartı yokluğundan esasa girilmeden usulden reddi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının hizmet süresinin 18 yıl 6 ay 12 gün olduğu, ... sözleşmesinin çalıştığı davalı işverene ait okulun 667 ... KHK kapsamında kapatıldığı, konuya ilişkin olarak 675 ... KHK 'nın 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında ve 670 ... KHK’nın 5 inci maddesinde düzenleme yapıldığı, davacı işçi tarafından 07.09.2016 tarihinde ...

Defterdarlığı Olağanüstü Hal Bürosuna verilen dilekçe ile başvuruda bulunulduğu, dilekçede özetle herhangi bir örgüt ile ilgisi olmadığı, çalıştığı okulun kapatılması sebebiyle görevine fiilen devam etmesi mümkün olmadığından ... sözleşmesinin feshinden kaynaklı işçilik alacaklarının ödenmesini talep ettiği, cevabi yazıda; davacı işçiye dava konusu alacakları hakkında herhangi bir ödeme yapılmadığının, 670 ...

KHK gereğince kapatılan davalı işverene ilişkin düzenlenen İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu Raporu doğrultusunda işlemlerin devam ettiğinin bildirildiği, bilahare davacının KHK kapsamında aldığı cezanın silindiği, görevden ayrılış sebebinin düzeltildiği hususlarının davacı işçiye bildirildiğinin görüldüğü, davalı Özel ... Kolejinin mal varlığı, davalı ... Defterdarlığına devredildiğinden davacının işçilik alacaklarından Maliye Bakanlığı ...

Defterdarlığı sorumluluğunun bulunduğu, ... sözleşmesi işyerinin kapanması nedeniyle son bulduğundan kıdem tazminatına hak kazandığı, davacının ihbar tazminatı alacaklısı olmadığı, ödenmeyen yıllık izin ücreti ve ücret alacağı bulunduğu gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; davacının çalıştığını iddia ettiği ... Özel ... Kolejinin KHK ile kapatıldığını ve 670 ... KHK'nın 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ticaret sicilinden terkin edildiğini, 675 ... KHK 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. 675 ...

KHK'nın 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında "...Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da resen terkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine 17/8/2016 tarihi dahil bu tarihten sonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında 670 ...

Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi gereğince dava veya takip şartının bulunmaması nedeniyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilir" düzenlemesinin yer aldığı dosya kapsamına göre Özel ... Kolejinin 667 ... KHK'nın ikinci maddesi gereğince kapatılarak ticaret sicilinden terkin edildiği, davacının İdareye yaptığı başvuru üzerine İdarece davacı işçiye dava konusu alacakları hakkında herhangi bir ödeme yapılmadığı, 670 ...

KHK gereğince kapatılan davalı işverene ilişkin düzenlenen inceleme ve değerlendirme komisyonu raporu doğrultusunda işlemlerin devam ettiğinin bildirildiği dikkate alındığında 675 ... KHK'nın 16 ncı maddesi gereğince davanın davalı ... Hazinesi yönünden dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, konuya ilşkin emsal içtihadın da bu yönde olduğu belirtilerek, İlk Derece Mahkemesi kararı 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ...

Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendi uyarınca ortdan kaldırılarak, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davacının çalıştığı okulun 667 ...

KHK uyarınca kapatılarak öğretmenlik formasyonunun askıya alındığını ve bilahare Valilik kararı ile mesleğine iade edildiğini, işçilik alacaklarının ödenmesi için davalı İdareye yaptığı başvurunun sonuçsuz kaldığını, benzer bir uyuşmazlıkta, Anayasa Mahkemesinin 24.....2020 tarih ve 2017/17263 başvuru ... kararında, davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesine dair hükümle Anayasa’nın 36 ncı maddesinde güvence altına alınan ... yargılanma ... kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlâl edildiğine karar verildiğini, Anayasa'nın 153 üncü maddesi gereğince Anayasa Mahkemesi kararlarının yargı organlarını da bağlayacağını, 670 ...

KHK'nın 5 inci maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın reddedilmesi gerekeceğine dair düzenlemenin hak ihlâli teşkil ettiğinin Anayasa Mahkemesince karara bağlanmış olmasına buna ilişkin kararın Mahkemeye ibrazına rağmen verilen kaldırma kararının açıkça hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının arabuluculuk yönünden de hatalı olduğunu, davanın reddine karar verilse dahi, davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği gibi yargılama giderlerinin de davalı yan üzerine bırakılması gerektiğini beyanla ve resen gözetilmesi gereken sair nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının işvereni dava dışı Şirketin kanun hükmünde kararname kapsamında kapatılması nedeniyle işçilik alacaklarına yönelik eldeki davada 675 ... KHK'nın 16 ncı maddesi gereğince dava şartının mevcut olup olmadığı noktasındadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 675 ... KHK'nın "Dava ve takip usulü" kenar başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:

“(1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 ...

Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17/8/2016 tarihinden önce açılan davalar ile bu kapsamda Hazine ile Vakıflar Genel Müdürlüğüne husumet yöneltilen davalarda mahkemelerce, 15/8/2016 tarihli ve 670 ...

Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle red kararı verilir. Bu kararlar duruşma günü beklenmeksizin dosya üzerinden kesin olarak verilir ve davacılara resen tebliğ edilir. Tarafların yaptığı yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

(2) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 ... Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17/8/2016 tarihinden önce başlatılan icra ve iflas takipleri ile bu kapsamda Hazine ile Vakıflar Genel Müdürlüğüne husumet yöneltilen takipler hakkında icra müdürlüklerince, 670 ... Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi uyarınca düşme kararı verilir. Bu kararlar dosya üzerinden kesin olarak verilir ve takip alacaklısına resen tebliğ edilir. Tarafların yaptığı takip giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

(3) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 ... Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da resen terkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine 17/8/2016 tarihi dahil bu tarihten sonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında 670 ... Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi gereğince dava veya takip şartının bulunmaması sebebiyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilir.

(4) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca verilen kararlarda davacı veya alacaklının 670 ... Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinde belirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvurabileceği belirtilir. İdari başvuru üzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine idari yargıda dava açılabilir. İdari yargının verdiği karar kesin olup, uyuşmazlık adli yargıda hiçbir şekilde dava konusu yapılamaz.” hükümleri düzenlenmiştir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin davacı tarafa yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,