Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/8136 K.2023/6774

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (6111 sayılı Kanun) 166 ncı maddesi uyarınca ...

Milli Eğitim Müdürlüğüne nakledildiğini, davalı ... bünyesindeki çalışma süresine ilişkin bir kısım alacaklarının ödendiğini, ancak toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan alacakları ile ilgili olarak eksik ödeme yapıldığını, bir kısım alacaklarının ise hiç ödenmediğini ileri sürerek sözleşme ikramiyesi, ücret farkı alacağı, fazla çalışma ücreti alacağı, devlet ikramiyeleri alacağı, ... harçlığı, giyim yardımı ücreti, yıllık izin ücreti, yıllık izin yardımı, gece zammı, servis ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 14.05.2014 tarihinde başka bir kuruma nakledildiğini, davacı tarafından imzalanan ibranameye göre ödenmeyen herhangi bir alacağının kalmadığını, temizlik işçisi olarak görev yapan davacının gece çalışması alacağı yapmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 04.05.2016 tarihli ve 2014/1489 Esas, 2016/745 Karar sayılı kararı ile; tüm dosya kapsamına göre davacının 6111 sayılı Kanun kapsamında 14.05.2014 tarihinde nakil olduğu, davacının sendika üyesi olduğu, dosya içerisinde yer ... ibranamenin geçerli olduğu ve bu nedenle hesaplanan alacaklardan ibranamede yer ... miktarların mahsubu gerektiği, davacının ... sözleşmesi sona ermediğinden yıllık izin ücretine hak kazanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 14.12.2020 tarihli ve 2020/7734 Esas, 2020/18203 Karar sayılı kararı ile; ispatlanamayan gece çalışması alacağı talebinin reddi gerektiği, ayrıca hüküm altına alınan alacakların çıplak ücret tespit edilerek hesaplanması gerekirken çıplak ücrete eklenen aile yardımı gibi sosyal yardımlar ile fazla çalışma ücretinin de dâhil olduğu yevmiye üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğu gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 31.03.2021 tarihli ve 2021/90 Esas, 2021/362 Karar sayılı kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda aldırılan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 08.03.2022 tarihli ve 2022/422 Esas, 2022/2939 Karar sayılı kararı ile; davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek önceki kararın davacı tarafça temyiz edilmemiş olması karşısında, bozma kararı ile davalı taraf yararına oluşan usuli kazanılmış hakkın dikkate alınmamış olmasının hatalı olduğu ayrıca bilirkişi raporunda, dosya kapsamındaki ücret bordrolarına göre çıplak ücretin ne şekilde belirlendiğinin belirtilmemiş olmasının da bir başka hatalı yön olduğu,

bozma kararı ile davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hak dikkate alınarak dosya kapsamındaki bordrolara göre davacının aylık çıplak ücreti belirlenerek, bu ücrete göre talep edilen alacakların yeniden hesaplanıp 14.12.2020 tarihli bozma kararının gereği yerine getirildikten sonra hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmına uyularak ve yıllara göre ücret tespiti yapılırken kazanılmış hakka riayet ederek tanzim olunan ve denetime elverişli olduğu tespit edilen bilirkişi raporuna itibar edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının Kurumdan izin alacağı bulunmadığını, ... sözleşmesi feshedilmediğinden izin alacağına da hak kazanamayacağını, dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık zamanaşımı süresinin dikkate alınmadığını, davacının ibranamede yazılı olduğu üzere tüm alacaklarının kendisine ödendiğini belirterek Mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının aylık ücret miktarı tespit edilirken bozma sonrasında usuli kazanılmış haklara riayet edilip edilmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 ... maddesi, 438 ... maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. Dairemizin 14.12.2022 tarihli ve 2022/16498 Esas, 2022/16753 Karar sayılı ilâmında usuli kazanılmış hak ilkesi şu şekilde açıklanmıştır:

"...

3. Bilindiği üzere 6100 sayılı Kanun'da usuli kazanılmış hak kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri hâline gelmiştir. Anlam itibarıyla bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

4. Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 09.05.1960 tarihli ve 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı karar).

Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usuli kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 04.02.1959 tarihli ve 1959/13 Esas, 1959/5 Karar sayılı karar).

..."

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 ... maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,