Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/1644 K.2025/4374

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirket bünyesinde teknisyen olarak çalıştığını, ...Sendikası üyesi olduğunu, toplu iş sözleşmesi gereği işverenin servisleri ile bırakılan son noktadan ikametine kadar kendi imkânları ile gittiğini, belediye rayiçlerine göre hesaplanan net yol ücretinin 2023 yılı Şubat ayından beri toplu iş sözleşmesine göre eksik ödendiğini ileri sürerek yol ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, Ankara Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararlarında belirtilen rayiç fiyatlar esas alınarak davacıya yol ücretlerinin ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 21.06.2017 tarihinden beri davalıya ait işyerinde çalıştığı, 22.06.2017 tarihinde ...Sendikasına üye olduğu, 20. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi'nin (İTİS) yol ücretinin düzenlendiği EK-V bölümünde “Bölge Müdürlüğü İstanbul Yolu 9. km'de bulunan işyerlerinde çalışan işçiler işverence tahsis edilen vasıtalar ile işyerine getirilip götürülürler.

Ancak vardiyasız işçilerden söz konusu servislerden yararlanamayan ve bilahare zorunlu olarak belirli noktalara bırakılanlara, bu noktalardan sonra kendi imkanları ile ikametgahlarına kadar sarf ettikleri yol paraları fiilen çalıştıkları günlere münhasır olmak üzere belediye rayici üzerinden net olarak ödenir.” hükmünün yer aldığı,

bu düzenleme gereğince işçilerin servisle bırakıldığı son nokta ile ikametleri arasındaki yol için belediye rayicine göre tespit edilecek bedelin net olarak ödenmesi gerektiği, davacının Çubuk ilçesinde ikamet ettiği, servis son noktası olan Pursaklar ile Çubuk ilçeleri arasındaki belediye rayicinin UKOME kararlarına göre tespit edilerek ve puantaj kayıtları esas alınarak yol ücreti alacağının bilirkişi raporunda hesaplandığı, davalı tarafından yapılan ödemelerin mahsup edildiği, davacının yol ücretine hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı işçinin davalı işveren bünyesinde 8. Bölge Müdürlüğü (Ankara) işyerine bağlı trafo bakım ekibinde trafo bakım ekip teknisyeni olarak çalıştığı, davacının 22.06.2017 tarihinden itibaren ...Sendikası üyesi olduğu, buna bağlı olarak 01.03.2023-28.02.2025 yürürlük süreli 20. Dönem İTİS hükümlerinden yararlandığı,

dosyada mevcut 09.01.2023 ve 18.07.2023 tarihli UKOME kararlarında “1-Ankara Şehir İçi Yolcu Taşıma Ücreti” ile “2-6360 Sayılı Kanun’la Büyükşehir Belediyesi Mücavir alan Sınırlarına Katılan Yerleşim Alanlarında Yolcu Taşıma Ücretleri” şeklinde ayrım yapıldığı ve uyuşmazlığın İTİS’te geçen “belediye rayici” ifadesinden kaynaklandığı, 20. Dönem İTİS’in Ek-V sayılı Toplu Taşıma Cetvelleri 8. Bölge Müdürlüğü bölümünün (a) fıkrasında UKOME kararlarında sözü edilen 1 ve 2 numaralı tarifelere yönelik herhangi bir ayırıcı unsura yer verilmediği, genel ifade ile “belediye rayici” şeklinde ifade kullanıldığı,

20. Dönem İTİS’in diğer hükümleri (özellikle Ek-V sayılı Toplu Taşıma Cetvelleri Genel Müdürlük Merkez İşyeri ile 3. Bölge Müdürlüğü bölümünün (a) fıkrası) gözetildiğinde İTİS düzenlemesinin “ …Belediye (Merkez) rayici…” kavramından haberdar olduğunun anlaşıldığı, bu durumda uyuşmazlık konusu “belediye rayici” ifadesinden anlaşılması gerekenin işçinin ikametine göre UKOME kararında sözedilen 1 ve 2 numaralı tarife hükümleri olduğu, somut olayda ise davacının bu yöndeki alacağının UKOME kararı gereği 2 numaralı tarifeye göre tespit edilmesinin usul ve kanuna uygun olduğu,

bunlarla birlikte hükme esas alınan bilirkişi raporunda 20. Dönem İTİS’in yürürlük süresinin 01.03.2023 tarihinde başladığı gözetilmeden hesaplamanın talep aşımı yapılarak 15.02.2023 tarihinden başlatılmasının usul ve kanuna aykırı olduğu, ayrıca hesaplamada arabuluculuk son tutanak tarihinin aşılmasının da isabetli olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. 20. Dönem İTİS’in Ek-V sayılı Toplu Taşıma Cetvelleri 8. Bölge Müdürlüğü bölümünün (a) fıkrası düzenlenirken işçilerin işyerinin bulunduğu yerleşim yeri sınırları içerisinde yani Büyükşehir Belediyesi merkez ilçelerde ikametlerinin olması hâlinde bu taşımanın yapılması, diğer bir anlatımla işyerinin bulunduğu il sınırlarındaki merkez ilçelere taşımanın yapılmasının amaçlandığını,

2. İşverenin, işçilerin işyerinin bulunduğu ilden başka bir ile ya da ilden merkez ilçeler dışındaki ilçelere taşınmasına ilişkin bir yükümlülüğünün bulunmadığını,

3. Şehir merkezinde ikamet edip de güzergâhın dışında kalanlardan bahse konu servisten yararlanmak için belirli noktalara gelenlere söz konusu mesafe için Büyükşehir Belediyesi Merkez (şehir içi) otobüs biniş ücret tarifesine göre bir gidiş bir dönüş yol parasının ödenmesi gerektiğini, bu nedenle davacının talebinin haklı olmadığını,

4. Ücret bordroları incelendiğinde müvekkili Teşekkülün UKOME kararında belirtilen tarifelere göre yol parasını ödediğinin görüleceğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacının toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan yol ücreti alacağına hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR