Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/1919 K.2025/5132

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 17.06.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir. Duruşma günü davacı vekili Avukat ... ile .............ve davalı vekili Avukat ... duruşmaya geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 18.01.2019 tarihinde davalı Şirkette genel müdür yardımcısı olarak çalışmaya başladığını, davacı ile davalı arasında iki ayrı iş ilişkisi dolayısıyla iki ayrı iş sözleşmesi bulunduğunu, birinci iş ilişkisinin taraflar arasında imzalanan 18.01.2019 tarihli sözleşmenin 2 ay üst üste ücretin ödenmemesi nedeniyle davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğini, ikinci iş ilişkisinin 23.09.2019 tarihinden iş sözleşmesinin davalı Şirket tarafından haklı sebep olmaksızın feshedildiği 02.02.2020 tarihine kadar devam ettiğini,

18.01.2019 tarihli sözleşmenin 2. maddesinde davalı Şirket tarafından garanti edilen asgari 3 yıl çalışma taahhüdünün ihlal edilmesi ya da iş sözleşmesinin davalı Şirket tarafından haksız veya davacı tarafından haklı nedenle feshedilmesi hâllerinden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda davalı Şirketin davacıya giydirilmiş son brüt ücretin 3 yıllık karşılığı tutarında cezai şart ödeyeceğinin düzenlendiğini, yeni yönetim kurulu tarafından Nisan 2019'da davacıya ve eski yönetim zamanında işe başlayan diğer 3 üst düzey yöneticiye cezaî şart içermeyen sözleşmeler teklif edildiğini ancak talebin reddedildiğini,

bu sebeple davacının 2019 yılı Temmuz ve Ağustos aylarına ait ücretlerinin ödenmediğini, bu nedenle iş sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiğini, davacının işine dönmesi yönünde teklif yapıldığını, Şirketin ısrarlı tavrı karşısında davacının daha iyi şartlarda düzenlenen ikinci sözleşmeyi imzalayarak 23.09.2019 tarihinde tekrar işe başladığını, ikinci sözleşmede 18.01.2019 tarihli sözleşmenin karşılıklı rıza ile yürürlükten kalktığının düzenlendiğini, birinci sözleşmenin haklı nedenle fesih nedeniyle yürürlükte olmadığından söz konusu düzenlemenin hükümsüz olduğunu,

davacının cezaî şart alacağından vazgeçtiğine dair açık feragatinin ve ibrasının bulunmadığını, ikinci sözleşme süresinin dolmasına 8 ay kala davacının tazminatları ve giydirilmiş son brüt ücretinin 1 yıllık karşılığı tutarında cezaî şart ödenerek 02.02.2020 tarihinde haklı neden olmaksızın feshedildiğini, fesih sonrası davacıya 29.01.2020 düzenleme tarihli ibraname imzalatıldığını, ibranamenin geçersiz olduğunu belirterek cezai şart alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 18.01.2019 tarihinde genel müdür yardımcısı olarak işe başladığını, 05.09.2019 tarihinde ücretlerin geç ödendiğinden bahisle iş sözleşmesini sona erdirdiğini, 23.09.2019 tarihli sözleşme ile daha önce imzalanan sözleşme şartlarının kaldırıldığı taraflarca kabul edilerek davacının yeniden çalışmaya başladığını, davacı akademisyen ve avukat olduğundan 23.09.2019 tarihli sözleşmenin 2.1. maddesi ile önceki sözleşme şartlarından feragat edildiğini bilebilecek durumda olduğunu, davacının 23.09.2019 tarihli sözleşmeyle cezaî şartı doğuran asıl borç ilişkisinden vazgeçtiğini, davacının fark ücretinin,

ikramiyesinin, fesih ihtar tarihinden ikinci sözleşmenin imzalandığı tarihe kadarki ücretlerinin ödendiğini, dolayısıyla ikinci sözleşmenin eski iş sözleşmesinin güncellenmiş şartlarla devamı niteliğinde olduğunu, iş sözleşmesinin feshi sonrasında davacının ibraname imzaladığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; birinci sözleşmenin haklı nedenle fesih nedeniyle yürürlükte olmadığı, bu nedenle söz konusu düzenlemenin hükümsüz olduğu, davacının cezai şart alacağından vazgeçtiğine dair açık feragati ve ibrasının bulunmadığı ancak ikinci sözleşmedeki bahsi geçen maddenin yorumundan işbu sözleşmedeki yeni şartların geçerli hâle geldiği düzenlemesi yapıldığından ve ikinci sözleşmede asgari çalışma şartı, 1 yıl olarak yeniden düzenlenip cezaî şart miktarı da 12 aylık brüt ücret olarak belirlendiğinden ilk sözleşme nedeniyle cezaî şartın hesaplanacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 23.09.2019 tarihli sözleşme ile Şirket ile personel arasında daha önce imzalanmış 18.01.2019 tarihli sözleşmenin tüm şartlarının karşılıklı rıza ile yürürlükten kaldırılarak, 23.09.2019 tarihli ikinci sözleşmedeki yeni şartların geçerli hâle geldiği,

Mahkemece davanın reddine ilişkin hüküm kurulması gerekirken, dosya kapsamına uygun olmayan yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm kurulması hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davacının ilk sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini, bu nedenle ilk sözleşmenin yürürlükten kaldırıldığını, ikinci sözleşmede yer alan hükmün bu nedenle hükümsüz olduğunu, 2. Davacının birinci sözleşmeden kaynaklı cezai şart alacağından vazgeçtiğine dair bir feragatı ve/veya ibrasının bulunmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının cezai şart alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasındadır. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR