Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/6304 K.2025/7801

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı-birleşen davada davalı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin 04.02.2009 - 07.06.2021 tarihleri arasında davalı Şirkete ait kozmetik Şirketinde baş kimyager olarak uzun yıllar çalıştığını, iş sözleşmelerinde ücretinin ... Derneği Yönetim Kurulu tarafından alınan karar doğrultusunda her yıl belirlenen zorunlu meblağ üzerinden imzalandığını ancak çalıştığı süre boyunca sözleşmede kararlaştırılan ücret tutarının altında eksik ücret ödemesi yapıldığını ayrıca çalışma süresince işverenin hakaretlerine, baskına maruz kaldığını, psikolojisinin bozulduğunu bu nedenlerle iş sözleşmesini haklı nedenlerle feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı-birleşen davada davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; davalı işçinin iş sözleşmesiyle davacı işverenin hizmetine girdiğini ve bu sözleşme gereği 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 396. maddesinde düzenlenen özen ve sadakat borcu bulunmakta iken müvekkili firma ile sözleşmesi devam ederken müvekkili firmanın malzeme aldığı dava dışı ...ve Ticaret AŞ isimli firmadan, müvekkili firmanın bağlantılarını kullanarak müvekkili ile aynı faaliyet alanında iştigal eden...

San. Tic. Ltd. Şti. isimli firma adına pandemi nedeni ile piyasada çok fazla talebin olduğu dezenfektan üretiminde kullanılmak üzere 28.05.2020 tarihinde üreticileri tarafından sınırlı miktarlarla ve belirli müşterilere satılan 165 kg etil alkol hammadde siparişi vererek rakip firma olan... San. Tic. Ltd.

Şti. isimli firma lehine haksız kazanç sağlanmasına sebebiyet verdiğini, davacının müvekkili Şirketi zarara uğrattığını ileri sürerek davalı işçinin rekabet etmeme yasağına aykırı davranışı nedeni ile oluşan maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı-birleşen davada davacı vekili cevap dilekçesinde; davacının alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, ücret bordrolarının ihtirazı kayıtsız imzalı olduğunu, 10 yılı aşkın süre eksik ücretle çalışmanın mümkün olmadığını, davacıya herhangi bir baskı yapılmadığını, davacının işten ayrılır ayrılmaz rakip firmada çalışmaya başladığını, iddialarının tamamen asılsız olduğunu ve davacı tarafça yapılan feshin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davacı-birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin işçilik alacaklarının tahsili için açtığı davada davalı konumunda olan işverenin hiçbir somut delil sunamadığı için tamamen kanunu dolanmak amacıyla işbu davayı açtığını, amacının işçilik alacağı davasının yargılamasını uzatmak olduğunu, işverenin bilgisi ve talimatı dahilinde bahsi geçen siparişin verildiğini, tazminat talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, savunarak birleşen davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet dökümüne göre davalı işyerinde 04.02.2009-07.09.2021 tarihleri arasında 11... ay 12 gün çalışmasının bulunduğu, bordro kayıtlarında son brüt ücretinin 3.952,05 TL (asgari ücret) olduğu, davacının iş sözleşmesinin davacı tarafça bir kısım işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle haklı olarak feshedildiği, taraflar arasında noter tarafından onaylama şeklinde mesul müdür sözleşmeleri yapıldığı,

2010 yılında yapılan sözleşmenin 5 yıl için yapıldığı ve ücretin net asgari ücret olarak kararlaştırıldığı ve ücretin davacının bağlı bulunduğu meslek odası tarafından belirlenen ücret olmasının kararlaştırıldığı, 2020 yılında imzalanan sözleşmede ise ücretin net 5.676,00 TL olacağının kararlaştırıldığı, ...

Derneğinden 2009-2021 yılları arasında davacı emsalindeki bir işçinin alması gereken ücrete yönelik olarak yapılan ücret araştırma sonucuna göre yazı cevabı ile 2021 yılı için 6.520,00 TL, 2020 yılı için 5.676,00 TL, 2019 yılı için 5.076,00 TL, 2018 yılı için 4.230,00 TL, 2017 yılı için 3.750,00 TL, 2016 yılı için 3.300,00 TL ücret bildirildiği, davacının imzalı ücret bordrolarında herhangi bir ihtirazı kayıt bulunmadığı, noter tasdikli sözleşmelerin esas alınması hâlinde ise fark ücret alacağı bulunduğunun tespit edildiği gerekçesiyle asıl davanın kabulüne karar verilmiş, birleşen dava yönünden ise;

dosyadaki, kayıt, bilgi ve deliler itibarıyla birleşen dava dilekçesinde iddia olunduğu şekliyle ispat hususunun gerçekleşmediği sonucuyla davanın sübut bulmadığı gerekçesiyle birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı-birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının tüm ücret alacaklarının banka kanalı ile ödendiğini, ödenmeyen ücret alacağının bulunmadığını,

2. Davacının ücretinin eksik ödenmesine rağmen 10 yılı aşkın süre çalışmaya devam etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

3. Davacı ile yapılan iş sözleşmelerinde aylık net ücretin ... Derneği tarafından belirlenen meblağdan az olamayacağına ilişkin bir düzenleme söz konusu olmadığını, 2010 yılında düzenlenen sözleşmede sadece meslek odasının belirlediği taban ücretten bahsedildiğini, şu ana kadar da kimyager mesleği ile ilgili bir meslek odası oluşturulmadığını,

4. Davacının işyerinde baskı gördüğü, işyeri koşullarının kötü olduğu iddialarının asılsız olduğunu,

5. Davacının iş sözleşmesini feshinin haksız olup kıdem tazminatı talebinin reddi gerektiğini,

6. Birleşen dava yönünden ise; davalı işçinin iş sözleşmesi devam ederken özen ve sadakat borcu kapsamında rekabet etmeme yasağına aykırı davranışlarının var olduğunun ispatlandığını, haklı davanın kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının ücret seviyesi, ödenmeyen ücret alacağının bulunup bulunmadığı, iş sözleşmesinin feshi ve rekabet yasağının ihlali iddiasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebi konularına ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı-birleşen davada davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta; davacı dava dilekçesinde ücretinin her yıl başında noterde imzalanan ücret sözleşmesinde, ... Derneği Yönetim Kurulu tarafından alınan karar doğrultusunda her yıl tespit edilen zorunlu meblağ üzerinden belirlendiğini ancak çalıştığı süre boyunca ücretinin sözleşmede kararlaştırılan tutarın altında ve eksik olarak ödendiğini iddia ederek fark ücret alacağı talep etmiştir.

Dosya içerisinde yer alan 02.02.2010 tarihli sorumlu yöneticilik sözleşmesinde; sorumlu yönetici ücretinin asgari ücret olduğu, bu ücretin her yıl kayıtlı olunan meslek odasının (... Derneği) belirlediği taban ücretin altında kalmayacak şekilde arttırılacağı, sözleşmenin 5 yıl süreli olup süre bitiminde aksine başvuru olmadığı sürece devam edeceği belirtilmiştir.

Daha sonra imzalanan 09.09.2020 tarihli imalattan sorumlu mesul müdürlük sözleşmesinde ise; ücretin net 5.676,00 TL olduğu ve sözleşmenin 2 yıl süreli olarak yapıldığı ifade edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacıya yıllar itibarıyla ödenmesi gereken ücretin ... Derneği tarafından belirlenen taban ücretler tutarında olması gerektiği sonucuna varılarak ...

Derneğinden gelen ve taban ücretlerin belirtildiği yazı cevabı doğrultusunda tespit edilen ücretlerden, davacıya ödenen ücretler mahsup edilmek suretiyle fark ücret alacağı hesaplanmıştır. Taraflar arasında imzalanan 02.02.2010 tarihli sözleşmede açıkça davacının ücretinin meslek odasınca her yıl belirlenecek olan taban ücretin altında kalmayacağı kararlaştırıldığından ikinci sözleşme düzenlenene kadar olan dönem yönünden yapılan hesaplama isabetli olmuştur.

Ancak 09.09.2020 tarihli sözleşmede davacının ücretinin meslek odasınca belirlenen taban ücretin altında kalmayacak şekilde arttırılacağı yönünde herhangi bir hüküm yer almadığından 09.09.2020 tarihi sonrası için taban ücretler dikkate alınarak fark ücret alacağının hesaplanması hatalı olmuştur.

VI. KARAR