Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7710 K.2025/7700

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 15.02.2023 tarihli dilekçesi ile çalıştığı Kuruma başvurarak dayanışma aidatı ödemek sureti ile işyerinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinden yararlanmayı talep ettiğini, ayrıca 26.05.2023 tarihinde ... sistemi üzerinden davalı ... üyelik için başvurduğunu ve üyeliğinin aynı gün onaylandığını, davalı işveren ile davalı ... arasında davacının çalıştığı işyerini kapsayacak şekilde 05.06.2023 tarihinde 01.01.2023 tarihinden geçerli olmak üzere işletme toplu iş sözleşmesi imzalandığını,

davacının toplu iş sözleşmesinden yararlandırılarak geçmişe dönük fark alacaklarının ödenmesini beklerken diğer dayanışma aidatı ödeyen işçiler ve işçilere gerekli ödemeler yapıldığı hâlde kendisine ödeme yapılmadığını, işverence davacının üyelik başlangıç tarihinin davalı ... tarafından 27.06.2023 olarak bildirilmesi nedeniyle söz konusu toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmadığının bildirildiğini, dayanışma aidatı ile 01.01.2023 tarihinden itibaren toplu iş sözleşmesinin özlük ve sosyal haklarından yararlanarak ücret ve ödemelerinin toplu iş sözleşmesine göre belirlenmesinin yasal zorunluluk olduğunu,

15.02.2023 tarihinde kaydedilen dilekçe ile 01.01.2023 tarihinde dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanmak istediğinin belirtildiğini, dayanışma aidatı ödediğini, toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandırılmamasına ilişkin işlemin geçersizliği ile davalılar arasında imzalanan işletme toplu iş sözleşmesinden 01.01.2023 tarihinden itibaren yararlandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; işverenin kusurlu olduğunu, davacının 26.05.2023 tarihinde müvekkili ... üye olmak için başvurduğunu, dava dışı ... verdiği çekilme dilekçesi bir ay sonra geçerlilik kazandığından davacının müvekkili ... üyeliğini 27.06.2023 tarihinde elde ettiğini, toplu iş sözleşmesinin imza tarihinin ise 05.06.2023 olduğunu, toplu iş sözleşmesi imza tarihinden sonra üye olduğundan yürürlük başlangıç tarihi itibarıyla toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını, toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmadığı iddiasının sorumlusunun müvekkili ... olmadığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde; davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanmak için 15.02.2023 tarihinde başvuruda bulunduğu, dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanmanın talep tarihinden itibaren geçerli olacağı, davacıdan dayanışma aidatı kesildiği, davacının 15.02.2023 talep tarihinden itibaren işveren ile davalı ... arasında 05.06.2023 tarihinde imzalanan 01.01.2023-31.12.2024 yürürlük süreli işletme toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanması gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının eda davası açma olanağı varken tespit davası açmasında güncel hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın usul ekonomisine aykırı olduğunu, 2. Karara göre davacının her ay bir alacak davası açması gerekeceğini, 3. Toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandırılmama işleminin iptaline dair taleplerinin dikkate alınması gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının tespit isteminde hukuki yararı bulunup bulunmadığına ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR